Malim.kz
MALIMet

14 қазан: әлем тарихында із қалдырған бес оқиға

• Алуа Әшірбекова
Фото: ЖИ арқылы жасалған

Винни-Пух туралы алғашқы кітаптың жарық көруі, ұшақтың дыбыстан жылдам ұшуы және Олимпиададағы күтпеген жеңіс. Әр жылдағы 14 қазан әдебиет, ғылым мен спорт тарихында осындай оқиғалармен есте қалды, деп хабарлайды Malim.kz.

1926 жыл: Винни-Пух туралы алғашқы кітап жарық көрді

1926 жылғы 14 қазанда ағылшын жазушысы Алан Александр Милннің "Винни-Пух" кітабы жарық көрді. Онда балды жақсы көретін қонжық пен оның достарының бастан кешкендері баяндалады. Кітаптың суреттерін Эрнест Шепард салған.

Милн кейіпкерлерді ойлап табуда ұлы Кристофер Робиннің ойыншықтарынан шабыт алған. Балалық шақ, достық пен бір-біріне қамқор болу туралы шығарма кейін әлем оқырмандарына кеңінен танылды. 2026 жылғы 14 қазанда кітаптың алғаш жарияланғанына 100 жыл толды.

1947 жыл: адам басқарған ұшақ алғаш рет дыбыстан жылдам ұшты

1947 жылғы 14 қазанда америкалық сынақшы ұшқыш Чак Йегер Bell X-1 ұшағымен дыбыс жылдамдығынан асты. Калифорнияда өткен сынақ кезінде ұшақтың жылдамдығы Мах 1,06-ға жетті.

Бұл жетістік авиация тарихындағы маңызды белес болды. Сынақ ұшақтың дыбыстан жылдам ұшуын іс жүзінде дәлелдеп, осы бағыттағы кейінгі зерттеулерге жол ашты. Ұшу бағдарламасына АҚШ Әуе күштері мен кейін NASA-ға негіз болған Ұлттық аэронавтика жөніндегі кеңес комитеті қатысқан.

1964 жыл: Мартин Лютер Кинг Нобель бейбітшілік сыйлығының лауреаты атанды

1964 жылғы 14 қазанда Мартин Лютер Кингке Нобель бейбітшілік сыйлығы берілетіні жарияланды. Ол АҚШ-та нәсіліне қарай кемсітуді тоқтатып, азаматтардың тең құқығын қорғау жолындағы бейбіт күресімен танылған.

Кинг бұл жаңалықты Атлантадағы ауруханада демалып жатқан кезде естіген. Оған жұбайы Коретта Скотт Кинг телефон соғып хабарлаған. Бұл күн – лауреаттың аты жарияланған күн, ал марапаттау рәсімі кейін өткен.

1964 жыл: Билли Миллс Олимпиадада жұрт күтпеген жеңіске жетті

Сол күні Токио Олимпиадасында америкалық желаяқ Билли Миллс 10 мың метрге жүгіруден алтын медаль жеңіп алды. Жарыс алдында оны жеңіске басты үміткерлердің қатарына қоспаған.

Алайда Миллс мәреге жақындағанда қарқынын үдетіп, қарсыластарын басып озды. Оның жеңісі Олимпиада тарихындағы ең күтпеген нәтижелердің бірі ретінде есте қалды. Бұл жарыс спортта болжамның бәрі бірдей орындала бермейтінін көрсетті.

2012 жыл: Феликс Баумгартнер шамамен 39 шақырым биіктіктен секірді

2012 жылғы 14 қазанда австриялық парашютші Феликс Баумгартнер Red Bull Stratos жобасы аясында стратосферадан секірді. Ол гелий толтырылған әуе шарына ілінген арнайы капсуламен шамамен 39 шақырым биіктікке көтерілген.

Баумгартнер еркін құлау кезінде дыбыс жылдамдығынан асып, кейін парашютін ашып, жерге аман қонды. Бұл секіріс биіктігі мен жылдамдығы жөнінен рекордтар орнатқан оқиға болды.

Алуа Әшірбекова
Автордың басқа материалдары