Бір көпқабатты үйде тұратын көршілердің жылуға төлейтін сомасы бірдей болмауы мүмкін. Оған пәтердің ауданы, есептегіштің көрсеткіші және түбіртектегі өзге есептеулер әсер етеді. Жылу ақысының қалай қалыптасатынын Malim.kz тілшісі "Алматы жылу желілері" мекемесінің түсіндірмесіне сүйеніп баяндайды.
Пәтер үлкен болса, төлем де көбірек болады
Үйге ортақ жылу есептегіші орнатылған жағдайда, жылытуға жұмсалған энергия сол аспаптың көрсеткіші бойынша есептеледі. Ал жалпы шығын пәтерлердің жылытылатын ауданына қарай бөлінеді.
Сондықтан бір үйдегі екі бөлмелі пәтерлердің өзіне әртүрлі сома келуі мүмкін: бөлме саны бірдей болғанымен, шаршы метрі сәйкес келмеуі ықтимал. Жеке жылу есептегіштері қолданылатын үйлерде олардың көрсеткіші де есепке алынады.
Мәселен, шартты түрде бір шаршы метрді жылыту ақысы белгілі бір айда 200 теңге болса, 50 шаршы метрлік пәтерге 10 мың теңге, ал 70 шаршы метрлік пәтерге 14 мың теңге есептеледі. Бұл – есептеу жолын түсіндіретін мысал, қолданыстағы тариф емес.
Көрші үйдегі пәтермен салыстыру жаңылыстыруы мүмкін
Ауданы бірдей екі пәтер әртүрлі үйлерде орналасса, жылу ақысы да сәйкес келе бермейді. Ортақ есептегіші бар үйлерде әр ғимараттың нақты тұтынған жылуы негізге алынады. Бір үйде жеке есептегіштер қолданылуы мүмкін, екіншісінде тек ортақ аспап болады, ал үшіншісінде төлем бекітілген норма бойынша есептеледі.
Демек, "танысымның пәтері де 60 шаршы метр, бірақ аз төлейді" деген салыстырудың өзі есепте қате барын дәлелдемейді. Алдымен екі үйдегі есептеу тәртібін анықтау қажет.
Есептегіштің тексеру мерзімі де маңызды
Ортақ есептегіштің орнатылып тұрғаны жеткіліксіз: оның көрсеткішінің дұрыстығы мерзімінде тексерілуге тиіс.
Ұлттық экономика министрлігінің түсіндірмесіне сәйкес, есептегіш болмаған немесе оны салыстырып тексеру мерзімі өтіп кеткен жағдайда, төлем бекітілген тұтыну нормасы бойынша есептелуі мүмкін. Мұндай есеп нақты көрсеткішпен төлеуге қарағанда қымбатқа түсуі ықтимал. Сондықтан үйді басқаратын ұйымнан аспаптың жарамдылығын және кезекті тексеру мерзімін білген жөн.
Жылыту мен ыстық суды шатастырмаңыз
Көршілер кейде жылыту ақысын емес, түбіртектегі жалпы соманы салыстырады. Алайда жылыту мен ыстық сумен жабдықтау – бөлек қызметтер.
Жылыту төлемінде пәтер ауданы маңызды болса, ыстық су ақысы жеке су есептегішінің көрсеткішіне қарай есептеледі. Есептегіш болмаған жағдайда тұрғындар саны ескерілуі мүмкін. Сондықтан айырмашылықты анықтау үшін түбіртектегі әр қызметті жеке қарау керек.
Төлем күмәнді көрінсе, нені сұрау керек?
Бір үйдегі ауданы бірдей пәтерлерге бір кезең үшін әртүрлі жылыту ақысы келсе, жылумен жабдықтаушы мекемеден есептің толық түсіндірмесін сұраған дұрыс. Мына деректерді салыстырыңыз:
• есепке алынған пәтер ауданы;
• төлем есептелген күндер мен кезең;
• қолданылған тариф;
• ортақ және жеке есептегіштердің көрсеткіштері;
• бұрынғы берешек пен қайта есептеу сомалары.
Түбіртектің қай кезеңге келгенін де тексеріңіз. "Алматы жылу желілері" әр үйдің есептік кезеңі әртүрлі болуы мүмкін екенін, оның төлем құжатында көрсетілетінін түсіндіреді.