Асқар Жұмаділдаев Мәскеуде емтиханнан екілік алып, құжатын қайтарып алуға беттеген. Самал Еслямова Каннда жүлде әкелген рөлін алты жыл бойы сомдады. Ал Бибісара Асаубаева үшінші әлемдік атағын финалдың соңғы партиясында жеңіп алды. Malim.kz өнерде, ғылымда және спортта танылған алты қазақстандықтың жолындағы шешуші сәттерге үңілді.
Асқар Жұмаділдаев. Екілік алған талапкер құжатын қайтарып алуға бара жатты
Болашақ математиктің Алматыға жолы газеттегі бір бет есептен басталған. Жұмаділдаев "Лениншіл жас" газетінде жарияланған олимпиада тапсырмаларын шығарып, жауабын пошта арқылы жібереді. Біраз уақыттан кейін Алматыдағы физика-математика мектебіне қабылданғаны туралы хат келеді. Сол мектепте оқып жүріп, ол Мәскеудегі сырттай оқу мектебіне де есептерін жіберіп отырған. Ондағы мамандар қателерін түзеп, тапсырмаларын кері жолдайтын.
Мәскеу мемлекеттік университетіне түсерде Жұмаділдаев математикадан өтеді, бірақ орыс тілінен екілік алады. Құжатын қайтарып алуға бара жатқанда бір кісі оған апелляция беруге болатынын айтады. Бағасы үшке өзгеріп, одақтық олимпиадалардағы жүлделері ескерілген соң, университетке қабылданады. Үшінші курста ғылыми жетекшісі Алексей Кострикинмен жазған мақаласы математика журналына шығады. Кейін өзі де шәкірт тәрбиелеп, Ұлттық ғылым академиясының академигі атанды.
Самал Еслямова. Каннға апарған рөл үшін қар жауғанын күтуге тура келді
Самал Еслямова бір кезде журналист болуды ойлаған. Кейін Петропавлдағы өнер колледжінде актерлікке оқып, оқуын аяқтамай жатып режиссер Сергей Дворцевойдың "Тюльпан" фильміне түсті. Туынды 2008 жылы Канн фестивалінің "Ерекше көзқарас" бағдарламасында бас жүлде алды. Арада он жыл өткенде Еслямова сол режиссердің "Айка" фильміндегі басты рөлі үшін Каннда үздік актриса атанды.
"Айканың" түсірілімі алты жылға созылды. Мәскеуде күн көріп жүрген қырғыз қызының оқиғасын қыс мезгілінде түсіру керек еді. Дворцевойдың айтуынша, екі жыл қатарынан қар аз жауып, түсірілім тобы қолайлы ауа райын күткен. Еслямова Каннда өз есімін естігенде қуанғанын, сонымен бірге фильмнің бас жүлде алғанын қалағанын айтқан. Актриса бұл марапатты бүкіл түсірілім тобының еңбегі деп қабылдады.
Бибісара Асаубаева. Үш тең ойыннан кейін бәрін соңғы партия шешті
Бибісараға шахматты төрт жасында атасы үйреткен. Екі жылдан кейін ол алғашқы қалалық біріншілігін жеңіп алды. Ал 2021 жылы Варшавада 17 жасында блицтен әйелдер арасындағы әлем чемпионы атанып, осы атақты иеленген ең жас шахматшы ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енді. Келесі жылы чемпиондығын қорғап қалды.
Үшінші атақ 2025 жылы Дохада бұйырды. Турнирдің 14-раундында Асаубаева уақыт қысымында бір тасын байқамай қалып, Валентина Гунинадан жеңілді. Соған қарамастан, үздік төрттікке кіріп, жартылай финалда қытайлық Чжу Цзиньэрді 3:0 есебімен ұтты. Финалда украиналық Анна Музычукпен алғашқы үш партия тең аяқталды. Бибісара төртінші партияда жеңіп, үшінші рет әлем чемпионы атанды.
Димаш Құдайберген. Қытай көрермені танығанға дейін қандай жолдан өтті?
2017 жылғы 21 қаңтарда Димаш Құдайберген Қытайдағы "Singer" байқауының алғашқы кезеңінде француз тіліндегі "SOS d’un terrien en détresse" әнін орындады. Сол кезде 22 жастағы әнші маусым соңында екінші орын алды. Қазақстандағы көрермен оны бұған дейін де таныған. Димаш Ақтөбедегі Ахмет Жұбанов атындағы музыка колледжінде академиялық ән айту мамандығы бойынша білім алды. 2015 жылы Витебскідегі "Славян базары" байқауының бас жүлдесін иеленген алғашқы қазақстандық орындаушы болды.
Қытайдағы байқауда оның репертуары да назар аудартты. Алғашқы кезеңде французша ән салған Димаш кейін қытай тіліндегі "Кеш күзді" және қазақтың "Дайдидауын" орындады. Кең аудиторияға шығуына телебайқау мүмкіндік берсе, әр тілде, әр жанрда ән айтуына бұған дейінгі музыкалық дайындығы негіз болды.
Геннадий Головкин. Олимпиада күмісінен кейін жолын қайта бастады
Геннадий Головкин 2003 жылы әуесқой бокстан әлем чемпионы атанып, 2004 жылы Афина Олимпиадасында күміс медаль алды. Кейін кәсіпқой боксқа ауысып, орта салмақта екі мәрте әлем чемпионы болды. World Boxing дерегінше, кәсіпқой рингтегі 45 кездесудің 42-сінде жеңіске жетіп, екеуінде жеңілген, бір жекпе-жегі тең аяқталған.
Кейін Головкин спортты басқаруға көшті. 2025 жылы Римде өткен конгресте ол World Boxing ұйымының президенті болып сайланды. Қызметке кіріскенде спортшылардың мүддесін шешім қабылдауда бірінші орынға қоятынын айтты. Осылайша оның жолында үш бөлек кезең қалыптасты. Әуесқой бокста ел намысын қорғады, кәсіпқой рингте чемпиондық белбеулерге ие болды, кейін халықаралық ұйымды басқаруға келді.
Мұхамеджан Тазабек. Қонаевтың бір ауыз сөзі жас ақынға қалай әсер етті?
Мұхамеджан Тазабек мектепте жүргенде айтысқа қатысып, ауылға келген қонақтарға арнау айтқан. Өз естелігінде Берден Байқошқаровтың өнерін байқап, оны Дінмұхамед Қонаевпен таныстырғанын айтады. Қонаевтың 80 жылдығына арналған дастарханда жас ақын көптің алдында домбыра ұстауға қысылған. Сонда Қонаевтың "Мұқа, давай!" деп қолпаштағаны есінде қалыпты. Stan.kz жариялаған архивтік естелік.
Тазабек кейін сол сөздің мәнін басқаша түсінгенін айтты. Өзінің пайымынша, Қонаев осылайша дастархан басындағы елге жас ақынды тыңдатып, өнеріне назар аудартқысы келген. Ол Тазабекті белгілі өнер және әдебиет өкілдеріне таныстырып, қолдау көрсетулерін сұраған. Тазабек кейін "Дарын" мемлекеттік жастар сыйлығын алып, "Асыл арна" және "Talim TV" телеарналарын басқарды. Newsroom.kz-тегі сұхбат және Тазабектің ресми өмірбаяны.
Алты оқиғадан қандай ортақ нәрсе көрінеді?
Бір адамға мүмкіндік газеттегі есеп арқылы келді, біріне ұстазы жол ашты, енді бірі өзін жаңа аудиторияның алдында сынап көрді. Жұмаділдаевтың емтихандағы бағасын қайта қаратуы да, Асаубаеваның жеңілістен кейін келесі партияға отыруы да нәтижені бір сәтпен өлшеудің қиындығын көрсетеді. Осы алты адамның жолында дайындық, мүмкіндік және оны дер кезінде пайдалана білу әртүрлі жағдайда тоғысты.