Malim.kz
MALIMet

Көлікті қыста қанша минут қыздыру керек?

• Алуа Әшірбекова
Фото: malim.kz / ЖИ арқылы өңделген

Қыста көлікті оталдырып, 10–15 минут күтіп отыру міндетті ме? АҚШ Энергетика министрлігінің ұсынымына⁠ сәйкес, қазіргі көліктердің көбінде қозғалтқышты іске қосқаннан кейін шамамен 30 секунд күтіп, жайлап қозғала бастауға болады. Алайда қатты аязда және кейбір қозғалтқыш түрлерінде қосымша уақыт қажет болуы мүмкін, деп хабарлайды Malim.kz тілшісі.

Таңертең көлікті ұзақ қыздыру жүргізушілердің көбіне үйреншікті әдетке айналған. Дегенмен барлық автомобильге бірдей уақыт белгілеу дұрыс емес. Қыздыру ұзақтығы сырттағы температураға, қозғалтқыштың түріне және өндірушінің талабына байланысты.

Қазіргі көлікті ұзақ қыздыру қажет пе?

Америкалық автомобиль қауымдастығының (AAA) түсіндіруінше, қазіргі қозғалтқыштарға ұзақ уақыт бос жүрісте жұмыс істеудің қажеті жоқ. Ота­лдырғаннан кейін қауіпсіздік белдігін тағып, айналарды реттеп алғанша өтетін қысқа уақыт майдың қозғалтқыштың маңызды бөліктеріне таралуына жеткілікті болуы мүмкін.

Ал бұрынғы карбюраторлы көліктердің жұмысы өзгеше болғандықтан, оларды қыздыруға көбірек уақыт қажет болуы ықтимал. Сондықтан ескі автомобильге қатысты әдетті жаңа көлікке бірдей қолдануға болмайды.

Шамамен 30 секунд күту – қозғалтқыш толық қызды деген сөз емес. Бұл – қалыпты жағдайда жайлап қозғала бастауға арналған жалпы бағдар. АҚШ Энергетика министрлігі қозғалтқыштың қозғалыс кезінде жылдамырақ жылынатынын атап көрсетеді.

Қатты аязда қанша минут күткен дұрыс?

Қазақстанның қысында температура нөлден сәл төмен күн мен −30 градус аяздың айырмасы үлкен. Сондықтан "барлық жағдайда 30 секунд жеткілікті" деп кесіп айтуға болмайды.

АҚШ Ұлттық парктер қызметі жеңіл бензинді және дизельді көліктерге қатысты мынадай жалпы бағдар береді:

Мекеме бұл уақыттарды қолданбас бұрын көліктің пайдалану нұсқаулығындағы талаптарды тексеруді ескертеді. Кесте нақты автомобиль өндірушісінің нұсқауын алмастырмайды.

Мәселен, Ford компаниясының 2017 жылғы Super Duty көлігіндегі 6,7 литрлік дизель қозғалтқышқа арналған нұсқаулығында −26°C шамасындағы қатты аязда жолға шықпас бұрын қозғалтқышты бірнеше минут бос жүрісте ұстау ұсынылған. Бұл – нақты қозғалтқышқа қатысты талап, оны барлық көлікке ортақ ереже ретінде қабылдауға болмайды.

Қыздырғаннан кейін бірден жылдам жүруге бола ма?

Қысқа уақыт күткеннен кейін де газды күрт басып, қозғалтқышты жоғары айналымға жеткізуге асықпаған жөн. Алғашқы жол бөлігін бірқалыпты жүріп, жылдамдықты баяу арттырған дұрыс.

AAA қозғалтқышты тиімді жылыту үшін жайлап қозғалып, күрт үдеуден аулақ болуды ұсынады. Көлікті орнында ұзақ ұстап тұру қосымша жанармай жұмсап, ауаға тарайтын шығарындыларды көбейтеді.

Әйнек мұз болса, 30 секундтан кейін жүре беруге бола ма?

Қозғалтқыштың қозғалысқа дайындығы мен жүргізушінің жолды анық көруі – екі бөлек мәселе. Алдыңғы және бүйір әйнектерді мұз басып, айналар көрінбей тұрса, уақыт өтті екен деп жолға шығуға болмайды.

Әйнектерді қар мен мұздан тазартып, булануын кетіру қажет. AAA суықта әйнектегі қырау мен мұзды тазалап жатқанда қозғалтқышты сәл ұзағырақ жұмыс істетуге болатынын көрсетеді.

Қыста минут санаудан бөлек не маңызды?

Қатты аязда көліктің дұрыс оталуы тек қыздыру уақытына байланысты емес. Қозғалтқыш майы мен салқындатқыш сұйықтық өндіруші белгілеген талаптарға сай болуы керек. Дизельді автомобильде ауа температурасына сәйкес отын қолдану да маңызды.

Ford нұсқаулығында суыққа лайық майды пайдалану, аккумулятордың жағдайын бақылау және қатты аязда қозғалтқышты алдын ала жылыту құрылғысын қолдану қарастырылған. Мұндай құрылғыны таңдау мен пайдалану тәртібі де нақты көліктің талабына сәйкес болуы тиіс.

Демек, қазіргі көліктердің көбін күн сайын 10-15 минут қыздыру міндетті емес. Қалыпты қысқы жағдайда шамамен 30 секундтан кейін жайлап қозғалу жеткілікті болуы мүмкін, ал қатты аязда қосымша уақыт қажет. Ең нақты жауап автомобильдің пайдалану нұсқаулығында жазылған.

Алуа Әшірбекова
Автордың басқа материалдары