Дінмұхамед Қонаев Қазақстанды басқарған жылдары ЗИС-115, "Чайка", ЗИЛ-114 және ЗИЛ-4104 секілді жоғары класты кеңестік автомобильдерді пайдаланған. Алайда олардың ешқайсысы мемлекет қайраткерінің жеке меншігі болған жоқ. Қымбат лимузиндердің барлығы Министрлер кеңесінің гаражында сақталған қызметтік көліктер еді, деп хабарлайды Malim.kz.
Kolesa.kz жазуынша, Қонаевтың жеке иелігіне өткен алғашқы әрі жалғыз автокөлік – АҚШ-та шығарылған ақ түсті Pontiac Grand Prix. Бір қызығы, мемлекет қайраткері бұл көлікке өмірінің соңғы айларында ғана мінген.
Қонаевқа Pontiac Grand Prix көлігін кім сыйлады?
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін, 1993 жылдың наурызында кәсіпкерлер Мұхтар Аухадиев пен Жанат Байқошқаров Дінмұхамед Қонаевқа су жаңа Pontiac Grand Prix сыйлаған.
Бұл Қонаевтың жеке меншігіне ресми түрде өткен жалғыз жеңіл автомобиль болды. Бұған дейін пайдаланған ЗИС, ЗИЛ және "Чайка" модельдері мемлекеттік гаражға тиесілі болған. Қонаев көлік жүргізуге аса қызықпаған әрі рөлге өзі отырмаған. Сондықтан ақ түсті Pontiac-ты тәжірибелі жүргізуші басқарған. Қайраткердің туыстарының естелігіне қарағанда, Қонаевқа америкалық көліктің жұмсақ жүрісі мен жылдамдығы ұнаған.
Алайда ол сыйлыққа берілген автомобильді ұзақ пайдаланып үлгермеді. Дінмұхамед Қонаев 1993 жылғы 22 тамызда дүниеден өтті.
Қонаев мінген көліктің маркасы қандай?
Дінмұхамед Қонаевқа сыйлаған автомобиль – бесінші буындағы Pontiac Grand Prix седаны. Grand Prix атауы Pontiac компаниясының модельдік қатарында алғаш рет 1962 жылы пайда болған.
1988 жылдан бастап модель алдыңғы жетекті W-body платформасына көшіп, орта көлемді автомобильдер қатарына енді. Қонаевқа берілген нұсқа шамамен бес метрлік шанағы, айрықша алдыңғы жарық жүйесі және кең салонымен ерекшеленген.
Көліктің сырты ақ түске боялған, ал салоны күрең қызыл былғарымен қапталған. Радиатор торының жоғарғы бөлігінде екі фараның арасын жалғап тұрған ұзын жарық жолағы орналасқан. Бұл Grand Prix моделін өз дәуіріндегі басқа америкалық седандардан бірден ажырататын элементтердің бірі еді.
Pontiac Grand Prix көлігінің техникалық сипаттамасы
Қонаев мінген Pontiac Grand Prix сол кезең үшін қуатты әрі жақсы жабдықталған автомобиль саналған.
Көліктің негізгі сипаттамалары:
- қозғалтқыш көлемі – 3,4 литр;
- қозғалтқыш түрі – V6;
- қуаты – 200 ат күші;
- беріліс қорабы – төрт сатылы автомат;
- жетек түрі – алдыңғы жетек;
- шанағы – төрт есікті седан;
- ұзындығы – шамамен 4,95 метр;
- қозғалтқыш моменті – шамамен 292 Нм.
3,4 литрлік V6 қозғалтқыш төрт сатылы автоматты беріліс қорабымен бірге 200 ат күшін өндірген. 1993 жылғы Grand Prix модельдерінде қозғалтқыш нұсқасына қарай қуат 140-тан 200 ат күшіне дейін жеткен. Автомобиль аса қымбат лимузин саналмағанымен, кең салоны, былғары орындықтары, жұмсақ аспасы және қуатты моторы арқылы жайлылық пен жылдамдықты қатар ұсынды.
Көліктің ерекше тұстары қандай?
Pontiac Grand Prix-дің басты ерекшеліктерінің бірі – алдыңғы бөлігіндегі ұзын жарық жолағы. Қосымша шамдар радиатор торының қалыпты орнын алып тұрса, негізгі тор төменге, бампердің ішіне орналастырылған.
Модельдің кей нұсқаларында электрлі орындықтар, климаттық жүйе, орталық құлып, жол компьютері, компас және сапалы аудиожүйе болған. Grand Prix-дің қолғап жәшігі кілтпен емес, код арқылы құлыпталатын ерекше жүйемен жабдықталған нұсқалары да кездескен. аев мінген көліктің тағы бір ерекшелігі – жақсы сақталуы. Мемлекет қайраткері автомобильді бірнеше ай ғана пайдаланғандықтан, оның жүрісі салыстырмалы түрде аз болған.
Pontiac Grand Prix бағасы қанша болған?
Көліктің Қонаевқа қандай бағаға сатып алынғаны туралы нақты дерек жарияланбаған. Себебі автомобиль оған сыйлық ретінде берілді.
1993 жылы АҚШ нарығында Pontiac Grand Prix модельдерінің бастапқы бағасы комплектациясына қарай шамамен 14 890 доллардан басталған. Ал жоғары жабдықталған STE седанының ресми бағасы 21 635 долларға дейін жеткен. іргі уақытта қарапайым 1993 жылғы Pontiac Grand Prix автомобильдері АҚШ нарығында жағдайы, жүрген жолы және жабдықталуына байланысты шамамен 1 300-6 500 доллар аралығында бағаланады. Жақсы сақталған сирек нұсқалардың құны бұдан жоғары болуы мүмкін. Алайда Қонаев мінген Pontiac-тың бағасын қарапайым ескі автомобильдермен салыстыру дұрыс емес. Оның Қазақстан тарихындағы орны мен бұрынғы иесі көлікке ерекше мәдени және тарихи құндылық береді. Сондықтан музейдегі көліктің нақты нарықтық бағасы белгіленбеген және ол сатылымға шығарылмайды.
Қонаев қайтыс болғаннан кейін көлік кімге қалды?
Дінмұхамед Қонаев дүниеден өткен соң Pontiac Grand Prix оның інісі Эльдар Қонаевтың иелігіне өткен. Эльдар Асқарұлы автомобильді бірнеше жыл сақтап, 2006 жылы Дінмұхамед Қонаев музейіне тапсырған.
Содан бері тарихи көлік музей экспонаты ретінде сақталып келеді. Қонаевтың Pontiac көлігі қазір бар ма?
Иә, Дінмұхамед Қонаев мінген түпнұсқа Pontiac Grand Prix әлі бар. Көлік Алматыдағы Қонаев музейінің қорында сақтаулы.
Автомобиль ұзақ уақыт бойы қозғалыссыз тұрғандықтан, оның кейбір техникалық бөлшектері істен шыққан. 2024 жылы мамандар көліктің қозғалтқышын, электр жабдықтарын және шанағын толық қалпына келтірді. Жаңартылған тарихи автомобиль Қонаевты еске алу шарасында көпшілікке қайта таныстырылды. лайша, 2006 жылдан бері музейде тұрған Pontiac тек көрме экспонаты ретінде сақталып қана қоймай, техникалық жағынан да жаңартылды.
Рональд Рейган да осындай көлік сыйлаған
Pontiac Grand Prix-ге қатысты тағы бір қызық тарихи дерек бар. 1988 жылы АҚШ президенті Рональд Рейган осы модельге ұқсас автомобильді Кеңес одағының басшысы Михаил Горбачевке сыйлаған.
АҚШ-та арнайы құрастырылған көлік бірден музейге жіберілген. Ол тек 2009 жылы бұрынғы иесіне қайтарылғаны туралы дерек бар. Қонаевтың қызметтік көліктері қандай болған?
Pontiac Grand Prix Қонаевтың жалғыз жеке көлігі болғанымен, мемлекет басындағы қызметі кезінде ол бірнеше танымал кеңестік лимузинді пайдаланған.
Олардың қатарында
- брондалған ЗИС-115;
- ГАЗ-13 "Чайка";
- ЗИЛ-114;
- ЗИЛ-4104 бар.
Бұл автомобильдер кеңестік жоғары лауазымды тұлғаларға арналған арнайы гаражда сақталған. Қонаев қызметтен кеткеннен кейін көліктер мемлекет меншігінде қалған.
Тарихи автомобильдің құндылығы неде?
Ақ түсті Pontiac Grand Prix – жай ғана ескі америкалық седан емес. Ол Дінмұхамед Қонаевтың өмірінің соңғы кезеңімен байланысты санаулы жеке заттардың бірі.
Қонаев қымбат көлік жинамаған, автомобиль жүргізуге қызықпаған және қызметтік мүмкіндіктерін жеке мүлік жинауға пайдаланбаған тұлға ретінде есте қалды. Сондықтан өмірінің соңында сыйға алған Pontiac Grand Prix оның қарапайым болмысын көрсететін тарихи жәдігерге айналды.
Бүгінде автомобиль Қонаев музейінде сақтаулы. Оның қозғалтқышы мен шанағы қалпына келтірілген. Ал бұрынғы иесіне байланысты тарихи құндылығы көліктің нарықтағы кез келген бағасынан әлдеқайда жоғары.
Еске сала кетейік, бұған дейін Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ресми кортежінде түрлі кезеңде болған Mercedes-Benz пен Maybach көліктері туралы талдап жазған едік.