Көпшілік азық-түлікті ұзақ сақтау үшін тоңазытқышқа салып қояды. Алайда барлық тағамға суық бірдей пайдалы емес. Кейбір өнімдер төмен температурада дәмін жоғалтады, құрылымы өзгереді немесе сапасы нашарлайды. Тіпті күнделікті тұтынатын нан, картоп, қызанақ пен пиязды дұрыс сақтамау олардың тез жарамсыз болуына әкелуі мүмкін, деп хабарлайды Malim.kz.
Азық-түлікті сақтау кезінде оның түрін, бөлме температурасын және ылғалдылық деңгейін ескеру маңызды. Әсіресе сатып алған өнімдердің бәрін бірден тоңазытқышқа орналастыру дұрыс шешім бола бермейді.
Қызанақ
Қызанақты тоңазытқышта ұзақ сақтау оның дәмі мен құрылымына әсер етуі мүмкін. Әсіресе толық піспеген қызанақ суықта өзінің табиғи хош иісін дұрыс қалыптастыра алмайды.
Сондықтан піспеген қызанақты бөлме температурасында, күн сәулесі тікелей түспейтін жерде сақтаған дұрыс. Ал толық піскен қызанақ тез бұзылып кетпеуі үшін оны тоңазытқышқа уақытша қоюға болады. Тұтынар алдында бөлме температурасына дейін жылытып алған жөн.
Картоп
Картопты сақтау кезінде жиі жіберілетін қателіктің бірі – оны тоңазытқышқа қою.
Төмен температура картоп құрамындағы крахмалдың қантқа айналуын жылдамдатуы мүмкін. Бұл оның дәміне және жоғары температурада қуырылған кездегі түсіне әсер етеді.
Картопты салқын, қараңғы, құрғақ әрі ауасы жақсы алмасатын жерде сақтаған дұрыс. Оны күн сәулесінен қорғау қажет, өйткені жарық әсерінен картоп жасылданып, құрамындағы улы гликоалкалоидтардың мөлшері артуы мүмкін.
Пияз
Пиязды тоңазытқышқа салу әрдайым тиімді емес. Әсіресе қабығы аршылмаған бүтін пияз ылғалды ортада жұмсарып, көгеруі мүмкін.
Оны құрғақ, салқын және желдетілетін жерде сақтаған дұрыс. Сонымен қатар пиязды картоппен бірге сақтамаған жөн. Себебі олардың сақтау талаптары әртүрлі, ал бір жерде жиналған ылғал өнімдердің бұзылуын жылдамдатуы мүмкін.
Бірақ аршылған немесе туралған пиязды міндетті түрде жабық ыдысқа салып, тоңазытқышта сақтау керек.
Нан
Көп адам нан көгермесін деп тоңазытқышқа салады. Алайда мұндай тәсіл нанның тез қатуына себеп болуы мүмкін.
Суық температурада нан құрамындағы крахмалдың құрылымы өзгеріп, ол балғындығын жылдам жоғалтады.
Нанды жақын күндері тұтынатын болсаңыз, бөлме температурасында, құрғақ жерде сақтаған дұрыс. Ал ұзақ уақытқа сақтау қажет болса, мұздатқышқа салуға болады.
Бал
Табиғи балды тоңазытқышта сақтау міндетті емес. Суықта балдың кристалдануы жылдамдап, ол қоюланып немесе қатайып қалуы мүмкін.
Бұл бал бұзылды деген сөз емес. Кристалдану – табиғи процесс.
Балды қақпағы тығыз жабылған шыны ыдыста, бөлме температурасында және күн сәулесінен алыс жерде сақтау жеткілікті.
Банан
Банан да суыққа сезімтал жемістердің бірі. Әсіресе толық піспеген бананды тоңазытқышқа салу оның пісу процесін баяулатады.
Суық әсерінен қабығы қарайып кетуі мүмкін. Сондықтан піспеген бананды бөлме температурасында ұстаған дұрыс.
Ал толық піскен бананды бірнеше күнге ұзағырақ сақтау үшін тоңазытқышқа қоюға болады. Қабығы қарайғанымен, ішіндегі жемісі жеуге жарамды болуы мүмкін.
Азық-түлікті дұрыс сақтау не үшін маңызды?
Өнімдерді дұрыс сақтамау тек олардың дәміне ғана емес, отбасылық бюджетке де әсер етеді. Уақытынан бұрын бұзылған көкөніс, жеміс немесе нан қоқысқа тасталады. Ал мұндай шығын күн сайын қайталанса, ай соңында едәуір қаражат жиналуы мүмкін.
Мамандар азық-түлікті сатып алғаннан кейін оның сақтау талаптарын тексеруге кеңес береді. Өнімнің қаптамасында көрсетілген нұсқаулыққа да назар аудару қажет.
Ең маңыздысы – тоңазытқышқа салуға болмайтын өнімдер мен міндетті түрде салқындатуды қажет ететін тағамдарды шатастырмау. Мысалы, туралған көкөністерді, дайын тағамдарды және тез бұзылатын өнімдерді бөлме температурасында ұзақ қалдыру қауіпті болуы мүмкін.
Пайдалы кеңес
АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің ұсынымына сәйкес, бүтін картоп, құрғақ пияз және бананды тоңазытқыштан тыс жерде сақтаған дұрыс.
Ал АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек сапасын бақылау басқармасы (FDA) туралған жеміс-көкөністерді екі сағат ішінде тоңазытқышқа қою керегін ескертеді. Тоңазытқыш ішіндегі температура +4°C немесе одан төмен болуы тиіс.