Ай соңында коммуналдық төлем келгенде электр энергиясына кеткен соманың неге көбейгеніне таңғалатындар аз емес. Үйде жарықты өшіріп жүргенімізбен, кейбір тұрмыстық техника тәулік бойы жұмыс істейді, ал енді бірі аз уақыт қосылғанының өзінде жоғары қуат тұтынады, деп хабарлайды Malim.kz.
Халықаралық энергетикалық агенттіктің мәліметінше, ғимараттардағы электр энергиясына сұраныстың шамамен 45 пайызы тұрмыстық және өзге де электр құрылғыларына тиесілі. Сондықтан құрылғыны сатып аларда оның бағасына ғана емес, қанша электр жұмсайтынына да назар аударған жөн.
Бірінші орында – электр жылытқыш
Күн суыта бастағанда Қазақстанда электр жылытқыштар жиі қолданылады. Мұндай құрылғылар әдетте жоғары қуатпен жұмыс істейтіндіктен, бірнеше сағаттың өзі электр шығынын айтарлықтай арттыра алады.
Мысалы, қуаты 2 кВт жылытқыш күніне бес сағат жұмыс істесе:
2 кВт × 5 сағат = 10 кВт·сағ.
Оны күн сайын пайдалансаңыз, бір айда:
10 × 30 = 300 кВт·сағ шығындалады.
Яғни үйдегі басқа техниканы есептемегеннің өзінде, жалғыз жылытқыш айлық электр тұтынуын едәуір көтеруі мүмкін.
Төтенше жағдайлар органдары электр жылытқыштарын қолданғанда бір розеткаға бірнеше қуатты құрылғыны қатар қоспау керегін де ескертеді. Электр желісіне шамадан тыс күш түсуі сымдардың қызып, қысқа тұйықталуына және өртке әкелуі мүмкін.
Электр шәйнек аз уақыт жұмыс істейді, бірақ қуаты жоғары
Шәйнек бірнеше минут қана қосылатындықтан, көпшілік оны электрді аз жұмсайды деп ойлайды. Алайда электр шәйнектерінің қуаты көбіне жоғары болады.
Мысалы, 2 кВт шәйнек тәулігіне жалпы 15 минут жұмыс істесе:
2 × 0,25 сағат = 0,5 кВт·сағ.
Бір айда шамамен:
0,5 × 30 = 15 кВт·сағ.
Сондықтан шәйнекке қажет мөлшерден артық су құйып, оны қайта-қайта қайнату артық электр жұмсауға әкеледі.
Тоңазытқыш тәулік бойы қосулы
Тоңазытқыштың ерекшелігі – ол үнемі розеткада тұрады. Компрессор тәулік бойы тоқтаусыз жұмыс істемегенімен, құрылғы жылына жүздеген кВт·сағ электр тұтынуы мүмкін.
АҚШ-тың ENERGY STAR деректер базасындағы қазіргі тоңазытқыш модельдерінің жылдық тұтынуы көлемі мен үлгісіне байланысты айтарлықтай өзгереді. Мысалы, бірқатар толық өлшемді модельдер жылына шамамен 360-470 кВт·сағ электр жұмсайды.
Бұл айына шамамен 30–39 кВт·сағ деген сөз.
Ескі тоңазытқыштың энергия тиімділігі жаңа құрылғыларға қарағанда төмен болуы мүмкін. Сондықтан техника сатып алғанда оның энергия тиімділігі туралы жапсырмадағы жылдық тұтыну көрсеткішін қараған дұрыс. Халықаралық энергетикалық агенттік энергия тиімділігі стандарттары енгізілген елдерде заманауи құрылғылар мұндай талаптар болмаған жағдаймен салыстырғанда орта есеппен шамамен 30 пайыз аз энергия тұтынатынын айтады.
Кір жуғыш машинада ең маңыздысы – суды қыздыру
Кір жуғыш машинаның электр шығыны оның моделіне, бағдарламасына және судың температурасына байланысты.
ENERGY STAR базасындағы энергия тиімділігі жоғары кір жуғыштардың кейбірінде жылдық электр тұтыну шамамен 74–108 кВт·сағ аралығында көрсетілген.
Бірақ нақты шығын үйдегі пайдалану жиілігіне байланысты өзгереді.
Электрді үнемдеу үшін машинаны екі-үш киім үшін қайта-қайта қоспай, барабанды өндіруші белгілеген мөлшерде толтырып жуған тиімді. Қазақстанның ресми мемлекеттік ресурсында да кір және ыдыс жуғыш машиналарды мүмкіндігінше толық жүктемемен пайдалану ұсынылады.
Бойлер де байқатпай көп электр жұмсауы мүмкін
Электр су жылытқышы суды белгілі температурада ұстап тұру үшін мезгіл-мезгіл қайта қосылады. Сондықтан оны ешкім су пайдаланбаған уақытта да ұзақ уақыт қосулы қалдыру электр шығынына әсер етеді.
Мысалы, қуаты 2 кВт бойлердің қыздырғышы бір тәулікте жиынтық үш сағат жұмыс істесе:
2 кВт × 3 сағат = 6 кВт·сағ.
30 күнде бұл:
180 кВт·сағ болады.
Бұл тек шартты есеп. Нақты көрсеткіш бойлердің көлеміне, жылу оқшаулауына, қойылған температураға, бастапқы су температурасына және отбасының қанша ыстық су пайдаланатынына байланысты.
Сондықтан құрылғының паспортындағы қуат пен өндіруші көрсеткен жылдық немесе тәуліктік энергия тұтынуын қараған жөн.
Теледидарды пультпен өшіру жеткілікті ме?
Пультпен өшірілген теледидардың экраны сөнеді, бірақ кейбір құрылғылар розеткаға қосулы тұрғанда күту режимінде электр пайдалана береді.
Халықаралық энергетикалық агенттік мұны standby power, яғни күту режиміндегі электр тұтыну деп атайды. Агенттіктің зерттеуінде розеткада қосулы қалған, бірақ белсенді пайдаланылмайтын құрылғылар да электр жұмсайтыны көрсетілген.
Бір құрылғының шығыны шамалы көрінуі мүмкін. Бірақ үйде теледидар, приставка, компьютер, монитор, колонка және басқа да бірнеше құрылғы тәулік бойы күту режимінде тұрса, олардың жиынтық шығыны көбейеді.
Сол себепті ұзақ уақыт пайдаланылмайтын құрылғыларды толық ажырату немесе қосқышы бар желілік сүзгіні пайдалану тиімді.
Қай құрылғының қанша ақша "жейтінін" өзіңіз есептей аласыз
Есептеу өте оңай.
Алдымен құрылғының қуатын қараңыз. Ол әдетте артқы жағындағы жапсырмада немесе техникалық паспортында ваттпен көрсетіледі.
1000 Вт = 1 кВт.
Содан кейін мына формуланы қолданыңыз:
Қуат (кВт) × жұмыс уақыты (сағат) = тұтынған электр энергиясы (кВт·сағ).
Мысалы, 2 кВт құрылғы үш сағат жұмыс істесе:
2 × 3 = 6 кВт·сағ.
Енді шыққан санды өз түбіртегіңіздегі 1 кВт·сағ тарифіне көбейтесіз.
Мысалы:
6 кВт·сағ × сіздің тарифіңіз = құрылғының сол күнгі шығыны.
Қазақстанда электр энергиясының бағасы барлық өңірде бірдей емес. Бұған қоса, кейбір жағдайда төлем тұтыну көлеміне қарай бірнеше деңгеймен есептеледі. Мысалы, "Астанаэнергосбыт" электр плитасын пайдаланатын және пайдаланбайтын тұрғындар үшін тұтыну көлеміне қарай сараланған бірнеше тариф қолданатынын түсіндіреді.
Сондықтан интернеттен алынған бір тарифті бүкіл Қазақстанға қолдану дұрыс емес. Нақты есеп үшін коммуналдық түбіртектегі тарифті пайдаланған жөн.
Үнемдеу үшін тоңазытқышты өшірудің қажеті жоқ
Электрді үнемдеу деген барлық техниканы розеткадан суырып жүру емес. Ең көп нәтиже жоғары қуатты және ұзақ уақыт жұмыс істейтін құрылғыларға назар аударғанда шығады.
Біріншіден, электр жылытқыш пен бойлердің қажетсіз жұмыс уақытын қысқартуға болады. Екіншіден, шәйнекке тек қажет мөлшерде су құйған жөн. Үшіншіден, кір жуғыш машинаны аз ғана киім үшін іске қоспау керек. Төртіншіден, жаңа техника сатып алғанда энергия тиімділігі мен жылдық кВт·сағ көрсеткішін салыстырған дұрыс. Ал ұзақ уақыт пайдаланылмайтын теледидар, компьютер және басқа электрониканы күту режимінде қалдырмауға болады.
Халықаралық энергетикалық агенттіктің бағалауынша, энергия тиімді құрылғыларды кеңінен қолдану электр шығынын едәуір төмендетуге мүмкіндік береді. Ұзақ уақыттан бері энергия тиімділігі стандарттары қолданылып келе жатқан елдердегі техника мұндай талаптар болмаған жағдаймен салыстырғанда орта есеппен шамамен 30 пайыз аз энергия жұмсайды.
Сондықтан электр ақысын азайтудың ең тиімді жолы – үйдің қай жерінде энергия көп жұмсалып жатқанын анықтап, дәл сол шығынды қысқарту.