АҚШ пен Канаданың ғалымдары табиғатта бұрын-соңды тіркелмеген құбылысты анықтады. Олар тұщы суда тіршілік ететін қоңыр жайыннан (brown bullhead catfish, Ameiurus nebulosus) бір дарадан екіншісіне таралатын қатерлі ісіктің жаңа түрін тапты, деп хабарлайды Malim.kz.
Бұл – балықтар арасында анықталған алғашқы жұғатын қатерлі ісік әрі тұщы су экожүйесінде тіркелген алғашқы осындай жағдай. Зерттеу нәтижелері жуырда ең беделді ғылыми басылымдардың бірі – Nature журналында жарияланды.
Зерттеуді АҚШ-тың Вермонт университетінің (University of Vermont) ғалымдары жүргізген халықаралық топ әзірледі. Жұмыстың жетекші авторларының қатарында Эмили Э. Керд (Emily E. Curd) пен Джули Дрэгон (Julie Dragon) бар. Ғалымдар 2012 жылдан бері АҚШ-тың Вермонт штаты мен Канаданың Квебек провинциясының шекарасындағы Мемфремагог көлінен (Lake Memphremagog) ұсталған балықтарды зерттеген. Сол кезде балықтардың денесінде түсініксіз қара дақтар пайда болып, кейін олардың меланома екені анықталған.
Алғашында зерттеушілер аурудың себебін вирустардан немесе судағы ластанудан іздеген. Алайда толық геномдық талдау ісік жасушаларының әр балықта жеке пайда болмағанын көрсетті. Керісінше, қатерлі ісік жасушалары бір балықтан екіншісіне ауысып, паразит сияқты өмір сүретіні белгілі болды. Бұған дейін мұндай табиғи жұғатын қатерлі ісік тек иттерде, Тасмания шайтандарында және кейбір қосжақтаулы теңіз моллюскаларында ғана кездескен еді.
Ғалымдардың айтуынша, бұл жаңалық адам денсаулығына тікелей қауіп төндірмейді және адамдарға жұқпайды. Дегенмен зерттеу қатерлі ісіктің эволюциясын, оның таралу механизмдерін және иммундық жүйенің мұндай жасушаларға қалай қарсы тұратынын тереңірек түсінуге жол ашады. Мамандардың пікірінше, бұл жаңалық болашақта онкологиялық ауруларды зерттеу мен емдеудің жаңа тәсілдерін әзірлеуге маңызды үлес қосуы мүмкін.