Қазақстанда өңдеу өнеркәсібіне бағытталған ондаған жаңа жоба іске қосылып отыр. Машина жасау, мыс пен алюминийді терең өңдеу, химия өнеркәсібі, автокөлік құрастыру және тұрмыстық техника өндіру салаларына шетелдік және отандық инвесторлардың ынта-ықыласы артып келеді.
Индустриялық аймақтар мен арнайы экономикалық аймақтардың жұмысы да күшейтілуде. Мұндай алаңдарда инвесторларға инженерлік инфрақұрылым дайын күйінде ұсынылып, салықтық жеңілдіктер қарастырылған.
Үкіметтің мәліметінше, 2026 жылы да өңдеу өнеркәсібіндегі ондаған инвестициялық жобаны іске қосу жоспарланған. Бұл мыңдаған жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етеді.
Қазақстан үшін маңызды міндеттердің бірі – дайын өнім экспортын көбейту. Қазіргі таңда металл бұйымдары, тамақ өнімдері, химиялық өнімдер, машина жасау саласының кейбір өнімдері шетел нарығына шығарыла бастады.
Экспорт географиясы да кеңейіп келеді. Орталық Азия, Қытай, Кавказ, Таяу Шығыс және Еуропа елдері қазақстандық өңделген өнімдердің негізгі нарықтарына айналып келеді.
Сарапшылардың пікірінше, экспорттың сапалы құрылымы ұлттық валютаның тұрақтылығына, жаңа өндірістердің ашылуына және бюджет кірісінің ұлғаюына оң ықпал етеді.
Инновациялық экономиканы ғылымсыз дамыту мүмкін емес. Сондықтан бүгінде жоғары оқу орындары мен ғылыми орталықтардың өндіріс орындарымен ынтымақтастығына ерекше көңіл бөлінуде.
Инженерлік мамандар даярлау, ғылыми зерттеулерді өндіріске енгізу және технологиялық стартаптарды қолдау жаңа өнеркәсіптік саясаттың маңызды бағытына айналды.
Бірқатар қазақстандық университеттер өндірістік кәсіпорындармен бірлескен зертханалар ашып, нақты өндірістік міндеттерді шешуге арналған жобаларды жүзеге асыруда.
2025 жылы өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы өңдеу өнеркәсібін экономиканың негізгі қозғаушы күшіне айналдыру қажеттігін тағы да атап өтті. Президент инвестиция тарту, жоғары технологиялық өндірістерді дамыту, еңбек өнімділігін арттыру және отандық өндірісті қолдау жұмыстарын күшейтуді тапсырды.
Сонымен қатар, шикізатты терең өңдеу, өндірістегі жергілікті қамтуды көбейту және экспортқа бағдарланған кәсіпорындарды қолдау басым міндет ретінде белгіленді.
Индустриялық саясат өңірлердің экономикалық әлеуетін арттыруға да ықпал етуде. Қостанай, Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстан, Алматы, Жамбыл және Түркістан облыстарында жаңа өндірістер іске қосылып, кәсіпорындар жаңғыртылуда.
Әсіресе машина жасау, қара және түсті металлургия, құрылыс индустриясы мен азық-түлік өндірісі қарқынды дамып келеді. Бұл жергілікті халықты жұмыспен қамтуға және өңірлік экономиканы әртараптандыруға мүмкіндік береді.
Дегенмен, салада шешімін күткен мәселелер де жоқ емес. Сарапшылардың пікірінше, өндірістегі импорттық жабдықтарға тәуелділік, жоғары технологиялық мамандардың жетіспеуі, ғылыми жаңалықтарды коммерцияландыру деңгейінің төмендігі және өнімнің халықаралық бәсекеге қабілеттілігін арттыру қажеттігі өзекті болып қала береді.
Сонымен бірге кәсіпкерлер ұзақ мерзімді қаржыландырудың қолжетімділігін кеңейту, логистиканы жетілдіру және энергиямен тұрақты қамтамасыз ету мәселелеріне назар аударуды сұрап келеді.
Қазақстанның жаңа өнеркәсіптік саясаты экономиканы әртараптандыруға, шикізатқа тәуелділікті төмендетуге және өндірістік әлеуетті күшейтуге бағытталған. Өңдеу өнеркәсібін дамыту – тек экономикалық өсімнің ғана емес, технологиялық тәуелсіздік пен ұлттық қауіпсіздіктің де маңызды факторы.
2025–2026 жылдары қолға алынған индустриялық-инновациялық бастамалар жаңа өндірістердің ашылуына, инвестиция көлемінің ұлғаюына және экспорттық мүмкіндіктердің кеңеюіне жол ашуда. Ал ғылым, инновация және цифрлық технологиялармен ұштасқан заманауи өнеркәсіп Қазақстанның әлемдік нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттырудың негізгі тетігі болмақ.