Айына 300 мың теңге табатын қазақстандықтар ипотекаға баспана алуды қарастыра алады. Бірақ пәтердің қолжетімді бағасы жалақыға ғана байланысты емес. Алғашқы жарнаның көлемі, несие мөлшерлемесі, төлеу мерзімі және басқа қарыздар да маңызды, деп хабарлайды Malim.kz.
Ай сайын қанша төлеуге болады?
Банк несие берер алдында өтініш иесінің табысы мен қарыздарын бағалайды. Соның бірі – борыш жүктемесінің коэффициенті. Ол барлық несие бойынша ай сайынғы төлемді орташа айлық табысқа бөлу арқылы есептеледі.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің түсіндіруінше, есепке ипотека, автонесие, тұтынушылық қарыз, микрокредит және кредиттік карта лимиттері кіреді. Табысты бағалауда соңғы алты айдағы құжатпен расталған түсімдер ескеріледі.
Коэффициенттің шекті мәні – 0,5. Бұл талап қолданылатын жағдайда барлық несие төлемі табыстың жартысынан аспауға тиіс. Демек, расталған табысы 300 мың теңге болатын адамның жиынтық айлық төлемі 150 мың теңгеден аспауы керек. Алайда осы шекке сай келу ипотеканың міндетті түрде мақұлданатынын білдірмейді.
Күнделікті шығындарға ақша қалдыру үшін мақалада ипотека төлемін 75–90 мың теңге шамасында жоспарлау ұсынылады. Бұл – міндетті талап емес, бюджетті алдын ала есептеуге арналған бағдар. Оның қолайлылығы отбасының шығынына байланысты.
Алғашқы жарнаға қанша ақша қажет?
Пәтер бағасының 20 пайызын алғашқы жарна ретінде төлеп, қалған соманы 19 жылға несиеге алатын шартты мысалды қарастырайық.
Осы шарттар орындалса, айлығы 300 мың теңге болатын адам үшін 10-12 млн теңгелік баспанадан бастап есеп жүргізуге болады. Ал 15 млн теңгелік пәтердің айлық төлемі жоғарырақ болады. Өзге несиелер мен отбасының тұрақты шығындары бұл мүмкіндікті азайтуы ықтимал.
Қай өңірден пәтер іздеген тиімді?
Бірдей ақшаға әр қалада әртүрлі баспана алуға болады. Бағаға пәтердің ауданы, орналасқан жері, үйдің салынған жылы мен жағдайы әсер етеді.
Нарықты салыстыру үшін Ұлттық статистика бюросының тұрғын үй бағалары жөніндегі деректерін пайдалануға болады. Бірақ орташа баға нақты сатылымдағы пәтердің бағасына тең бола бермейді. Сондықтан статистиканы хабарландырулармен және банк қабылдайтын тұрғын үй талаптарымен бірге қарастырған дұрыс.
Ипотека рәсімдер алдында нені тексеру керек?
Банктен алғашқы жарна көлемін, табысты растау тәртібін, айлық төлемді және несиенің толық құнын нақтылап алыңыз. Жарнамадағы пайызбен бірге жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесіне де назар аударыңыз.
Ұлттық банк пен қаржы реттеушісі несие мөлшерлемелерінің шекті мәндерін белгілейді. Алайда бұл шек барлық банк бірдей пайызбен ипотека береді дегенді білдірмейді.
Алғашқы жарнадан бөлек, баспананы бағалау, мәмілені рәсімдеу, жөндеу және көшу шығындарына да қаражат қажет болуы мүмкін. Сондықтан қолдағы ақшаның бәрін жарнаға жұмсамай, күтпеген шығындарға қор қалдыруды есепке алған жөн.
300 мың теңге жалақымен ипотека алу мүмкіндігі нақты бағдарламаның шарттарына, жинаққа және басқа қарыздарға байланысты. Жоғарыдағы есеп баспана іздеуге бағдар береді, ал несие беру туралы шешімді банк қабылдайды.