Каспий теңізіндегі әскери оқу-жаттығу кезінде аман қалған Никита Удаловтың ағасы әлеуметтік желіде отбасы атынан жазба жариялады. Ол Никитаның өз күшімен жағаға жеткенін айтып, әзірге одан оқиғаның егжей-тегжейін сұрамауды өтінді, деп хабарлайды Malim.kz.
Ағасының сөзінше, Никита қазір сұхбат беруге де, басынан өткен жағдайды көпшілік алдында баяндауға да дайын емес. Ол қаза тапқан 14 әскери қызметшінің отбасына көңіл айтып, жұртты расталмаған ақпарат таратпауға шақырды.
"Отбасымыздың атынан Никитаға алаңдап, бізге қолдау көрсетіп жатқан баршаға бірнеше сөз айтып, алғыс білдіргіміз келеді. Бүгінде 14 отбасының басына түскен қайғыны ойлаудың өзі ауыр. 14 жігіт қаза тапты. Олардың әрқайсысының ата-анасы, бауырлары, сүйікті жандары мен достары бар еді. Әрқайсысының өмірі, жоспары, үйде күткен адамдары болды. Бұл ауыр қайғыны жеңілдететін сөз табу мүмкін емес.
Ақтауда болғандардың үшеуі аман қалғаны белгілі. Солардың бірі – біздің Никита. Ол өзін өзі құтқарып қалды: қайғылы оқиға кезінде бағытынан жаңылмай, жағаға жетіп, аман қалды. Қазір көпшілік мұны қалай істегенін, нақты не болғанын сұрап жатыр. Бірақ ол әзірге бұл туралы айтуға дайын емес. Осыны түсінулеріңізді сұраймыз.
Ол бір күнде ұмыта салуға келмейтін жағдайды бастан өткерді. Қазір көпшіліктің назарына іліккісі келмейді, сұхбат беруді де, оқиғаның егжей-тегжейін айтуды да қаламайды. Мұны құрметтеулеріңізді өтінеміз. Никита туралы оқиғалар ойдан шығармаңыздар, тексерілмеген ақпарат таратпаңыздар. Оның басынан өткен жайтты сенсацияға айналдырмаңыздар.
Адамдардың шындықты білгісі келетінін түсінеміз. Бірақ Никита – ең алдымен адам. Біздің бауырымыз, аман қалғанына шүкіршілік етіп отырған жақынымыз. Қазір оның есін жиғаны маңызды. Сондай-ақ жоғалтқан 14 жігіт туралы естелік жорамал мен сенсацияның көлеңкесінде қалмаса екен дейміз.
Бізге жазып, алаңдап, дұға жасап, қолдау көрсетіп, хабар күткен әр адамға рақмет. Үйіне оралмаған 14 жігіттің отбасына тағы да қайғыра көңіл айтамыз", – деп жазды Никитаның ағасы.
Никитамен Орал қаласындағы №32 мектепте бірге оқығанын айтқан сыныптасы да жазба қалдырған. Оның сөзінше, екеуі бірінші сыныптан бері таныс. Ол досының аман қалғанына қуанып, қаза тапқан сарбаздардың жақындарына көңіл айтты.
"Қазір арамызда бірнеше шақырым бар: сен Оралдасың, мен Алматыдамын. Бірақ мұндай сәтте арақашықтықтың еш мәні жоқ. Сенің тірі екеніңе шүкір. Қандай жағдайды бастан өткергеніңді ойлаудың өзі жүректі ауыртады. Қаза тапқандардың отбасына шын жүректен көңіл айтамын", – деп жазды ол.
Каспийдегі оқиға қалай болды?
24 қыркүйекте Маңғыстау облысында Әскери-теңіз күштерінің оқу-жаттығуы кезінде 17 әскери қызметші теңізге кеткен. Жарияланған ресми мәліметке сәйкес, оқу-жауынгерлік тапсырма орындалып жатқанда ауа райы күрт бұзылып, жел күшейген. Үш сарбаз аман қалды, 14 әскери қызметші қаза тапты. Алғашында екі адам із-түзсіз жоғалғандар қатарында болған, олардың денесі 25 қыркүйек таңертең табылған.
Аман қалғандардың бірі Бекет Қуандықтың анасы Қарлығаш Мырзғалиева ұлының өз күшімен жағаға жеткенін «Ақ Жайық» басылымына айтқан. Оның сөзінше, Бекеттің жағдайы жақсы, ол өздігінен жүріп-тұрады. Анасы оқиғаның өзге мән-жайы тексерістен кейін белгілі болатынын атап өтіп, қаза тапқандардың отбасына көңіл білдірген.
Оқиғаның себептерін анықтау үшін Премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаевтың төрағалығымен үкіметтік комиссия құрылды. Әскери қызметшілердің қазасына байланысты қызметке салғырт қарау және кеме жүргізу қағидаларын бұзу баптары бойынша қылмыстық іс қозғалды. Тергеу қорытындысы жарияланғанға дейін оқиғаның нақты себебі туралы тұжырым жасауға негіз жоқ.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қаза тапқандардың жақындарына көңіл айтып, отбасыларына көмек көрсетуді тапсырды. 25 қыркүйек Қазақстанда жалпыұлттық аза тұту күні болып жарияланды.
Әскери қызметшілер марапатталды
Ақорданың хабарлауынша, оқу-жаттығу кезінде қаза тапқан 14 әскери қызметші мемлекеттік наградалармен марапатталды. 29011 әскери бөлімі взводының командирі Олжас Мұхтарұлына Бауыржан Момышұлы атындағы ІІ дәрежелі "Айбын" ордені берілді.
Рахымжан Қошқарбаев атындағы ІІІ дәрежелі "Айбын" орденімен Сержан Аяпберген, Дастан Бегей, Мейрамбек Бердіханов, Ақжайық Гилаж, Мансұр Ғұмаров, Олжас Диханбаев, Әсет Жаңабай, Алмас Көбенов, Азамат Мәдіхан, Өмірбек Өмірзақ, Жеңіс Темірғалиев, Ақылбек Төлеген және Мирас Тұрдыбекұлы марапатталды.
Аман қалған үш сарбаз – Бекет Қуандық, Ақжол Темірхан және Никита Удалов әскери борышын атқару кезінде көрсеткен ерлігі мен жанқиярлығы үшін "Ерлігі үшін" медалін алды. Никита Удалов 29011 әскери бөлімінде санитариялық нұсқаушы қызметін атқарған.
Қорғаныс министрі ауысты
27 қыркүйекте Дәурен Қосанов Қазақстанның Қорғаныс министрі қызметінен босатылды. Оның орнына генерал-майор Айдос Мырзахметов тағайындалды. Ақорда жариялаған жарлықта бұл кадрлық шешімнің себебі көрсетілмеген, сондықтан оны Каспийдегі оқиғаның тергеу қорытындысы ретінде бағалауға болмайды.
Ақорданың өмірбаяндық мәліметіне сәйкес, Айдос Мырзахметов 1981 жылы Алматы облысының Жамбыл ауданында туған. 2002 жылы Қарулы күштердің Әскери академиясын үздік бітірген. Мемлекеттік күзет қызметінде командалық және басшылық лауазымдар атқарған, 2024 жылғы қаңтарда Арнайы операциялар күштерінің қолбасшысы болып тағайындалған. 2025 жылы Ұлттық қорғаныс университетін тәмамдаған.