Қазақстан
- 1920 жыл - Қазақстанның алғашқы ақпарат агенттігінің тарихы басталды. 13 тамызда Орынбор-Торғай РОСТА бөлімшесі құрылды. Кейін ол ҚазРОСТА, ҚазТАГ атауларымен жұмыс істеді. Осы құрылымның тарихи жалғасы - қазіргі «ҚазАқпарат» агенттігі.
- 1942 жыл - Мәншүк Мәметова майданға аттанды. 13 тамызда Алматыдан 100-қазақ жеке атқыштар бригадасы майданға аттанды. Оның құрамында қазақтың батыр қызы Мәншүк Мәметова да болды. Кейін Мәншүк пулеметші ретінде соғысып, 1943 жылы Невель түбіндегі шайқаста қаза тапты. Оған Кеңес Одағының Батыры атағы қайтыс болғаннан кейін берілді.
- 1969 жыл - Жалаңашкөлдегі кеңес-қытай қақтығысы.
13 тамызда Қазақстан мен Қытай шекарасындағы Жалаңашкөл маңында Кеңес Одағы мен Қытай әскері арасында қарулы қақтығыс болды. Бұл Кеңес-Қытай арасындағы шекаралық текетірестің ең қауіпті кезеңдерінің бірі еді. Қақтығыс екі елдің қарым-қатынасы аса шиеленісіп тұрған тұста орын алды. Кейін тараптар соғысты кеңейтуге жол бермей, келіссөзге көшті.
Әлем
- 1521 жыл - Ацтектердің астанасы Теночтитлан құлады.
13 тамызда испан конкистадоры Эрнан Кортес бастаған әскер Ацтек империясының астанасы Теночтитланды басып алды. Қазіргі Мехико қаласы осы көне қаланың орнына салынған.
- 1792 жыл - Франция королі Людовик XVI тұтқындалды.
Француз революциясы кезінде 13 тамызда король Людовик XVI тұтқындалып, түрмеге қамалды. Бірнеше айдан кейін ол өлім жазасына кесілді.
- 1918 жыл - АҚШ теңіз жаяу әскеріне алғашқы әйел қабылданды.
13 тамызда Офа Мэй Джонсон АҚШ теңіз жаяу әскерінің құрамына қабылданған алғашқы әйел атанды.
- 1940 жыл - Ұлыбритания шайқасының шешуші кезеңі басталды.
Германия әскери-әуе күштері Ұлыбританияға қарсы ауқымды әуе шабуылын бастады. 13 тамыз тарихта немістердің «Бүркіт күні» - Adlertag операциясының басталған күні ретінде белгілі.
- 1960 жыл - Орталық Африка Республикасы тәуелсіздік алды.
13 тамызда Орталық Африка Республикасы Франциядан тәуелсіздігін жариялады. Бұл күн елдің Тәуелсіздік күні болып саналады.
- 1961 жыл - Берлин қабырғасының тарихы басталды.
13 тамызда Шығыс Германия билігі Шығыс және Батыс Берлин арасындағы шекараны жауып, тікенек сымнан қоршау орната бастады.
Кейін оның орнына бетон қабырға салынды. Берлин қабырғасы 28 жыл бойы Қырғи қабақ соғыстың басты символдарының бірі болды.
- 1969 жыл - «Аполлон-11» экипажын Нью-Йоркте қарсы алды.
Айға алғаш қадам басқан Нил Армстронг, Базз Олдрин және Майкл Коллинз Жерге оралғаннан кейін 13 тамызда Нью-Йоркте салтанатты шерумен қарсы алынды.
- 2004 жыл - Афины Олимпиадасы ашылды.
13 тамызда Грекия астанасы Афиныда XXVIII жазғы Олимпиада ойындары ашылды. Олимпиада ежелгі ойындардың отаны - Грекияға қайта оралды.
- 2020 жыл - Израиль мен БАӘ қатынастарын қалыпқа келтіруге келісті.
13 тамызда Израиль мен Біріккен Араб Әмірліктері дипломатиялық қатынастарды қалыпқа келтіру туралы келісімге келгенін жариялады. Кейін бұл қадам «Авраам келісімдерінің» бір бөлігіне айналды.
Дереккөздер:
e-history.kz, Kazinform, Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени дереккөздері, АҚШ Мемлекеттік департаментінің Office of the Historian, Associated Press, NATO, АҚШ Мемлекеттік департаментінің тарихи құжаттары, АҚШ Африка істері жөніндегі тарихи құжаттары, GOV.UK, World Athletics.