Әлем
1919 жыл. Ауғанстан тәуелсіздігін жариялады.
1919 жылғы 19 тамыз Ауғанстан тарихындағы ең маңызды күндердің бірі. Бұл күні ел Ұлыбританияның отарлық ықпалынан тәуелсіздігін қалпына келтірді. Тәуелсіздік үшін күрес Аманулла ханның билігі тұсында жүрді.
Ауғанстан Сыртқы істер министрлігінің тарихи анықтамасында 19 тамыз 1919 жыл елдің Ұлыбританиядан тәуелсіздік алған күні ретінде көрсетіледі.
1942 жыл - Дьепп операциясы: Екінші дүниежүзілік соғыстың қанды сабағы.
1942 жылғы 19 тамызда одақтас күштер Францияның Дьепп портына ірі десанттық шабуыл жасады. Операцияға негізінен канадалық әскерилер, сондай-ақ британдық және америкалық бөлімдер қатысты.
Шабуылдың мақсаты Германия басып алған Еуропа жағалауындағы қорғанысты сынау және кейінгі ауқымды десанттық операцияларға тәжірибе жинау еді. Алайда операция ауыр шығынмен аяқталды.
Дьепп операциясы кейін Нормандиядағы 1944 жылғы десантты жоспарлау кезінде алынған әскери сабақтардың бірі ретінде қарастырылды.
1945 жыл. Вьетнамдағы Тамыз революциясы.
1945 жылғы 19 тамызда Ханойда билікті басып алу үшін жаппай көтеріліс жеңіске жетті. Бұл оқиға Вьетнам тарихындағы Тамыз революциясының шешуші кезеңдерінің бірі саналады.
19 тамыздағы көтерілістен кейін қозғалыс елдің басқа аймақтарына тарады. Ал 1945 жылғы 2 қыркүйекте Хо Ши Мин Ханойдағы Ба Динь алаңында Вьетнамның тәуелсіздігін жариялады.
1960 жыл. Белка мен Стрелка ғарышқа ұшты.
1960 жылғы 19 тамызда Кеңес Одағы «Спутник-5» ғарыш аппаратын ұшырды. Оның бортында Белка мен Стрелка атты екі ит болды.
Олар Жерді бірнеше рет айналып, келесі күні аман-есен Жерге оралды. Бұл миссия тірі ағзаларды ғарышқа жіберіп, қайтадан Жерге аман қайтарған алғашқы сәтті ұшулардың бірі болды.
Ғарыш аппаратында тышқандар, егеуқұйрықтар және өсімдіктер де болған. Бұл тәжірибе кейін адамның ғарышқа ұшуына дайындықтағы маңызды кезеңдердің біріне айналды.
1991 жыл. КСРО-дағы тамыз төңкерісі
1991 жылғы 19 тамызда Кеңес Одағындағы мемлекеттік төңкеріс әрекеті шарықтау шегіне жетті.
Төңкеріс 18 тамызда басталып, Михаил Горбачев Қырымдағы саяжайында оқшауланған еді. Мемлекеттік төтенше жағдай комитеті билікті өз қолына алуға тырысты. 19 тамызда Мәскеу көшелеріне әскери техника шығарылып, Борис Ельцин Ресей парламенті ғимараты алдында төңкеріске қарсылық білдірді.
Төңкеріс үш күннен кейін күйреді. Бірақ оның сәтсіздігі КСРО-ның ыдырауын жеделдеткен негізгі саяси оқиғалардың біріне айналды. Желтоқсанда Кеңес Одағы өмір сүруін тоқтатты.
2004 жыл. Google биржаға шықты
2004 жылғы 19 тамызда Google-дың алғашқы жария акция орналастыруы — IPO рәсімі күшіне енді.
Компания акцияларын бастапқыда 85 доллардан ұсынды. Google-дың IPO-сы дәстүрлі орналастырудан өзгеше, онлайн аукцион тәсілімен жүзеге асырылуымен де ерекшеленді.
Бұл интернет-компаниялардың қаржы нарығындағы рөлін түбегейлі өзгерткен кезеңдердің бірі болды.
19 тамыз. Дүниежүзілік фотография күні.
19 тамыз әлемнің көптеген елдерінде Дүниежүзілік фотография күні ретінде аталады.
Бұл дата 1839 жылғы 19 тамызда француз ғалымы Луи Дагердің дагеротип жасау әдісінің егжей-тегжейі жарияланып, француз мемлекетінің оны қоғамдық игілік ретінде таныстыруымен байланыстырылады.
Бүгінде 19 тамыз фотоөнердің, деректі журналистиканың, архивтік құжаттың және визуалды мәдениеттің маңызын еске салатын күн ретінде аталып өтеді.
19 тамыз. Дүниежүзілік гуманитарлық көмек күні.
Бұл күннің тарихы қайғылы оқиғамен байланысты.
2003 жылғы 19 тамызда Бағдадтағы Canal Hotel ғимаратына жасалған жарылыстан БҰҰ қызметкерлерін қоса алғанда 22 гуманитарлық қызметкер қаза тапты. Олардың арасында БҰҰ-ның Ирактағы арнайы өкілі Сержиу Виейра ди Меллу де болды.
Осы трагедиядан кейін БҰҰ Бас Ассамблеясы 2008 жылы 19 тамызды Дүниежүзілік гуманитарлық көмек күні деп белгіледі. Бұл күн алғаш рет 2009 жылы аталып өтті.
БҰҰ бұл күн арқылы соғыс, табиғи апат және басқа да дағдарыстар кезінде адамдарға көмек көрсететін гуманитарлық қызметкерлердің еңбегін еске салады.
Қазақстан
Қазақстан үшін де 19 тамыздың бірнеше маңызды белесі бар. Әсіресе тәуелсіздіктің алғашқы жылдарындағы халықаралық байланыстарға қатысты оқиғалар осы күнге сәйкес келеді.
1992 жыл. Қазақстан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымына кірді.
1992 жылғы 19 тамызда Қазақстан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мүшесі болды.
ДДҰ-ның ресми мүшелік тізімінде Қазақстанның ұйымға кірген күні дәл осы дата - 19 тамыз 1992 жыл деп көрсетілген.
Бұл тәуелсіз Қазақстанның халықаралық денсаулық сақтау жүйесіне қосылған маңызды кезеңдерінің бірі еді.
1992 жыл. Қазақстан мен Португалия дипломатиялық қатынас орнатты.
1992 жылғы 19 тамызда Қазақстан Республикасы мен Португалия Республикасы арасында дипломатиялық қатынастар орнады.
Бұл - Қазақстанның тәуелсіздік алғаннан кейін Еуропа мемлекеттерімен байланысын қалыптастыру кезеңіндегі маңызды қадамдардың бірі.
1993 жыл - Қазақстан мен Словакия арасында дипломатиялық қатынас орнады.
1993 жылғы 19 тамызда Қазақстан мен Словакия дипломатиялық қатынас орнатты.
Бұл да Қазақстанның тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Еуропа мемлекеттерімен дипломатиялық байланысын кеңейту процесінің бір бөлігі болды.
19 тамыз және Құмкөл.
Қазақстанның кейбір тарихи-күнтізбелік материалдарында 1993 жылғы 19 тамызға Қызылорда өңіріндегі Құмкөл мұнай кен орнынан ірі мұнай қорының анықталуы да жатқызылады.
Алайда Құмкөл кен орнының геологиялық тұрғыдан ашылу тарихы 1980-жылдардың ортасындағы барлау жұмыстарына барып тіреледі. Сондықтан бұл оқиғаны «19 тамызда кен орны ашылды» деп абсолютті түрде көрсету дұрыс емес.
19 тамызда дүниеге келген танымал тұлғалар
Коко Шанель - 1883 жыл.
1883 жылғы 19 тамызда француз сәнгері Габриэль «Коко» Шанель дүниеге келді. Ол XX ғасырдағы сән индустриясының ең ықпалды тұлғаларының біріне айналды.
Орвилл Райт - 1871 жыл.
1871 жылғы 19 тамызда авиация тарихындағы ең танымал тұлғалардың бірі Орвилл Райт дүниеге келді. Ол ағасы Уилбур Райтпен бірге алғашқы табысты моторлы ұшақ жасаған өнертапқыштардың қатарында.
Билл Клинтон - 1946 жыл.
1946 жылғы 19 тамызда АҚШ-тың 42-президенті Билл Клинтон дүниеге келді.