Әлем
20 тамыз - әлем тарихында саяси өзгерістер, соғыс пен бейбітшілік, ғылым мен мәдениет, ғарыш және ұлттық тәуелсіздік тақырыптарымен байланысты айтулы күндердің бірі. Бұл күні Чехословакияға Варшава шарты ұйымы әскерінің басып кіруі басталып, Эстония тәуелсіздігін қалпына келтірді. Сондай-ақ Чарльз Дарвиннің эволюция теориясына қатысты еңбегі алғаш рет жарияланып, адамзаттың ғарышты зерттеу тарихындағы маңызды миссиялардың бірі — Voyager 2 ұшырылды.
Әлем тарихында
1858 жыл — Дарвиннің эволюция теориясы алғаш жарияланды
1858 жылғы 20 тамызда Чарльз Дарвин мен Альфред Рассел Уоллестің табиғи сұрыпталу арқылы эволюция туралы еңбектері Лондондағы Linnean Society журналында жарияланды. Бұл эволюция теориясының ғылыми ортаға ресми түрде ұсынылуындағы маңызды кезең болды.
1866 жыл — АҚШ-та Азамат соғысының аяқталғаны ресми жарияланды
1866 жылғы 20 тамызда АҚШ президенті Эндрю Джонсон Америкадағы Азамат соғысының аяқталғанын ресми түрде жариялады. Соғыс қимылдары бұған дейін тоқтағанымен, оның ресми аяқталғаны осы күні жарияланды.
1882 жыл — Чайковскийдің «1812 жылғы увертюрасы» алғаш орындалды.
1882 жылғы 20 тамызда Мәскеуде Петр Чайковскийдің әйгілі «1812 жылғы салтанатты увертюрасы» алғаш рет орындалды. Шығарма кейін композитордың ең танымал туындыларының біріне айналды.
1920 жыл - NFL тарихының бастауы.
1920 жылғы 20 тамызда АҚШ-та кәсіби футбол клубтарының өкілдері American Professional Football Conference ұйымын құрды. Екі жылдан кейін ұйымның атауы National Football League - NFL болып өзгертілді.
1940 жыл — Лев Троцкийге қастандық жасалды.
1940 жылғы 20 тамызда Мексикада жер аударылып жүрген кеңес революционері Лев Троцкийге қастандық жасалды. Испаниялық Рамон Меркадер оның кабинетінде мұзшапқымен шабуыл жасаған. Троцкий алған жарақатынан келесі күні қайтыс болды.
1968 жыл -Варшава шарты әскерлері Чехословакияға кірді.
20 тамыздан 21 тамызға қараған түні Кеңес Одағы бастаған Варшава шарты ұйымының әскерлері Чехословакияға басып кірді. Кеңес, Польша, Венгрия, Болгария және Шығыс Германия әскері елдегі «Прага көктемі» деп аталған саяси реформалар мен либералдану үдерісін тоқтатуға кірісті.
Бұл оқиға Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Еуропадағы ең ірі әскери операциялардың бірі болды. АҚШ Мемлекеттік департаментінің тарихи материалдарында басып кірудің 20 тамыз түні басталғаны көрсетілген.
1975 жыл — Viking 1 Марсқа жол тартты
20 тамыз 1975 жылы NASA-ның Viking 1 ғарыш аппараты Марсқа ұшырылды. Кейін бұл миссия Марс бетіне сәтті қонған алғашқы аппараттардың біріне айналып, Қызыл ғаламшарды зерттеуге жаңа кезең ашты.
1977 жыл - Voyager 2 ғарышқа ұшырылды.
1977 жылғы 20 тамызда NASA Voyager 2 ғарыш аппаратын ұшырды. Кейін ол Юпитер, Сатурн, Уран және Нептунды зерттеп, Күн жүйесінің алып планеталары туралы адамзат білімін айтарлықтай кеңейтті. NASA мәліметінше, Voyager аппараттары 45 жылдан астам уақыт бойы Жерден алыстап, адамзат жасаған ең ұзақ ғарыштық миссиялардың қатарына енді.
1988 жыл - Иран–Ирак соғысында атысты тоқтату күшіне енді.
1988 жылғы 20 тамызда сегіз жылға созылған Иран–Ирак соғысында БҰҰ арағайындығымен атысты тоқтату режимі күшіне енді. Соғыс 1980 жылы басталған еді.
1989 жыл - Лондонда «Marchioness» кемесі апатқа ұшырады.
1989 жылғы 20 тамызда Лондондағы Темза өзенінде «Marchioness» экскурсиялық кемесі басқа кемемен соқтығысып, суға батты. Апат салдарынан 51 адам қаза тапты.
1991 жыл - Эстония тәуелсіздігін қалпына келтірді.
1991 жылғы 20 тамызда Эстония Жоғарғы Кеңесі елдің тәуелсіздігін қалпына келтіру туралы шешім қабылдады. Бұл оқиға Кеңес Одағы ыдырауы қарсаңындағы маңызды тарихи қадамдардың бірі болды.
Эстония бұл күнді жыл сайын Тәуелсіздікті қалпына келтіру күні ретінде атап өтеді.
Қазақстан
1963 жыл - Алматы халық шаруашылығы институты құрылды.
1963 жылғы 20 тамызда Алматы халық шаруашылығы институты құрылды. Оқу орны Қазақстанға қажетті экономист мамандарды даярлауға бағытталды. Кейін бұл білім ордасы елдегі экономикалық білім беру жүйесінің қалыптасуына елеулі үлес қосты.
1994 жыл - алғашқы ұлттық мультимедиялық оқыту бағдарламасы таныстырылды.
1994 жылғы 20 тамызда Астанада «Қазақтардың тарихи-көркем мұрасы» атты алғашқы ұлттық мультимедиялық оқыту бағдарламасының тұсаукесері өтті. Бұл Қазақстанда тарихи-мәдени мұраны жаңа ақпараттық технологиялар арқылы таныстыру бағытындағы алғашқы жобалардың бірі болды.
1996 жыл - «Қазақфильм» құрылымында өзгеріс болды.
1996 жылғы 20 тамызда Шәкен Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясы Шәкен Айманов атындағы Қазақ кинофабрикасы және Қазақстанның Ұлттық продюсерлік орталығы болып қайта құрылымдалды.
2003 жыл - «Ақ жауын» камералық оркестрі құрылды.
2003 жылғы 20 тамызда Қазақстанның Мемлекеттік «Ақ жауын» камералық оркестрі құрылды. Оркестр кейін елдегі кәсіби музыкалық ұжымдардың бірі ретінде танылды.
2012 жыл - Қазақстан Соломон аралдарымен дипломатиялық қатынас орнатты.
2012 жылғы 20 тамызда Қазақстан мен Соломон аралдары дипломатиялық қатынас орнатты. Бұл Қазақстанның Азия–Тынық мұхиты аймағындағы мемлекеттермен байланысын кеңейту үдерісінің бір көрінісі болды.
2016 жыл - «Қорғас» шекара маңы ынтымақтастығы халықаралық орталығы жұмысын бастады.
2016 жылғы 20 тамызда Қазақстан-Қытай шекарасындағы «Қорғас» шекара маңы ынтымақтастығы халықаралық орталығының кеден қызметі ресми түрде іске қосылды. Бұл нысан Қазақстан мен Қытай арасындағы сауда-экономикалық және шекара маңы байланыстарын дамытудағы маңызды инфрақұрылымдық жобаға айналды.
2021 жыл - БҰҰ-ның Ауғанстандағы миссиясы Алматыға көшірілді.
2021 жылғы 20 тамызда Ауғанстандағы жағдайдың күрделенуіне байланысты БҰҰ-ның Ауғанстанға көмек көрсету миссиясының қызметі Алматыға көшірілді. Бұл Қазақстанның Ауғанстан мәселесіндегі дипломатиялық және гуманитарлық рөлінің де маңызды болғанын көрсетті.
20 тамызда дүниеге келген қазақстандық тұлғалар
20 тамызда Қазақстан тарихында із қалдырған бірқатар тұлғалар да дүниеге келген.
1937 жылы Қазақстанның мемлекет және қоғам қайраткері, Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің соңғы төрағасы әрі тәуелсіз Қазақстанның алғашқы Премьер-министрі болған Ұзақбай Қараманов дүниеге келді.
1959 жылы жазушы, этнолог, педагог, профессор, тарих ғылымдарының докторы Жамбыл Артықбаев дүниеге келген.