Malim.kz
Тұлға-таным

Тарихқа мәлім 24 шілде

Айгүл Таңатар
Malim.kz

Әлемде

- 1567 жыл – Шотландия патшайымы Мария Стюарт тақтан бас тартты.
Лохлевен қамалында қамауда отырған Мария Стюарт ұлы Яков VI-ның пайдасына тақтан бас тартуға мәжбүр болды. Бұл оқиға кейін Англия мен Шотландия тәждерінің бір монархтың қол астына бірігуіне жол ашты.

- 1911 жыл – Мачу-Пикчу әлемге қайта таныстырылды.
Америкалық зерттеуші Хайрам Бингем Перудегі инкалардың көне қаласы Мачу-Пикчуды ғылыми қауымдастыққа таныстырды. Кейін бұл кешен әлемдік археологияның ең құнды ескерткіштерінің біріне айналып, ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілді.

- 1923 жыл – Лозанна бейбітшілік шартына қол қойылды.
Швейцарияның Лозанна қаласында Түркия мен Антанта мемлекеттері келісімге келіп, қазіргі Түркия Республикасының халықаралық шекарасы заңды түрде бекітілді. Бұл құжат Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ең маңызды халықаралық келісімдердің бірі саналады.

- 1959 жыл – Мәскеуде «Ас үйдегі пікірталас» өтті.
КСРО басшысы Никита Хрущев пен АҚШ вице-президенті Ричард Никсон Мәскеудегі америкалық ұлттық көрме кезінде капитализм мен социализм жөнінде ашық пікірталас өткізді. Бұл оқиға Суық соғыс дәуірінің символына айналды.

- 1969 жыл – «Аполлон-11» экипажы Жерге оралды.
Нил Армстронг, Базз Олдрин және Майкл Коллинз мінген ғарыш кемесі Тынық мұхитына сәтті қонып, адамзаттың Айға жасаған алғашқы экспедициясын аяқтады.

- 2013 жыл – Испаниядағы Сантьяго-де-Компостела пойыз апаты болды.
Мадридтен Феррольге бағыт алған жоғары жылдамдықты пойыз рельстен шығып, ондаған адам қаза тапты. Бұл Испания тарихындағы ең ірі теміржол апаттарының бірі ретінде қалды.


Қазақстанда

- 1824 жыл – Жәңгір Бөкейұлы Бөкей Ордасының ханы болып жарияланды.
24 шілдеде Орал қаласында Орынбор шекаралық басқармасы өкілдерінің қатысуымен Жәңгір Бөкейұлы ресми түрде хан көтерілді. Оның билігі кезінде Ішкі Ордада білім беру, сауда және мемлекеттік басқару салаларында реформалар жүргізілді. Бас суретте - елімізде сақталған жалғыз Хан сарайы [ставкасы делініп те жүр].

- 1944 жыл – Алматы мемлекеттік өнер институтын ашу туралы қаулы қабылданды.
Қазақ КСР Халық Комиссарлары Кеңесі өнер институтын құру жөнінде шешім қабылдады. Кейін бұл оқу орны Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының негізіне айналды.

- 2001 жыл – Бішкекте Мұхтар Әуезовке ескерткіш ашылды.
Қырғызстан астанасындағы Емен саябағында қазақтың көрнекті жазушысы Мұхтар Әуезовке арналған ескерткіштің салтанатты ашылуы өтті. Бұл қазақ-қырғыз мәдени байланысының маңызды оқиғасы болды.

- 2007 жыл – Павлодар қалалық қазақ халық аспаптары оркестрі құрылды.
24 шілдеде кәсіби қазақ халық аспаптары оркестрін құру туралы шешім қабылданды. Кейін ұжым өңірдің жетекші шығармашылық ұжымдарының біріне айналды.

- 2009 жыл – Атырауда Хиуаз Доспанова атындағы Мұз сарайы ашылды.
Атырау қаласында Кеңес Одағының батыры, даңқты ұшқыш Хиуаз Доспанованың есімі берілген заманауи мұз сарайы пайдалануға берілді.

Айгүл Таңатар
Автордың басқа материалдары