Malim.kz
Тұлға-таным

Тарихқа мәлім 6 тамыз

Айгүл Таңатар
https://newsb.ru

6 тамыз - әлем тарихында соғыс пен бейбітшілік, ғылым мен технология, тәуелсіздік пен мемлекет құру сияқты түрлі салалардағы аса маңызды оқиғалар тоғысқан күн. Бұл күнді тек бір құрлықтың немесе бір өркениеттің тарихымен байланыстыруға болмайды.

* 1945 жыл – Хиросимаға атом бомбасы тасталды.
1945 жылғы 6 тамызда АҚШ әскери-әуе күштерінің Enola Gay ұшағы Жапонияның Хиросима қаласына тарихтағы алғашқы ядролық бомбаны тастады. «Little Boy» деп аталған бомбаның салдарынан ондаған мың адам бірден қаза тауып, кейінгі жылдары радиациядан жүздеген мың адам зардап шекті.
Бұл оқиға Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуын жеделдеткенімен, ядролық қарудың адамзатқа төндіретін қаупін айқын көрсетті. Бүгінде 6 тамыз - бүкіл әлемде бейбітшілік пен ядролық қарусыздану идеясын еске салатын күн.

* 1991 жылы World Wide Web жұртшылыққа ұсынылды.
1991 жылғы 6 тамызда британдық ғалым Тим Бернерс-Ли интернет арқылы World Wide Web (WWW) жобасын көпшілікке жариялап, алғашқы веб-сайтты пайдалануға мүмкіндік берді.
Осы күн қазіргі интернеттің, жаңалық сайттарының, әлеуметтік желілердің, онлайн сауданың және цифрлық экономиканың бастауына айналды.

* 1825 жылы Боливия тәуелсіздігін жариялады.
1825 жылғы 6 тамызда Латын Америкасындағы Боливия Испаниядан тәуелсіздігін жариялады. Ел атауы Оңтүстік Американың азаттық күресінің көшбасшысы Симон Боливардың құрметіне қойылды.
Бүгінде бұл күн Боливияның ұлттық мерекесі ретінде аталып өтеді.

* 1962 жыл. Ямайка тәуелсіз мемлекетке айналды.
1962 жылғы 6 тамызда Кариб теңізіндегі Ямайка Ұлыбританиядан тәуелсіздігін алды. Осынау оқиға отарсыздану дәуіріндегі маңызды кезеңдердің бірі саналады.

* 1965 жылы АҚШ-та сайлау құқығы туралы тарихи заң қабылданды.
1965 жылғы 6 тамызда АҚШ президенті Линдон Джонсон Voting Rights Act заңына қол қойды.
Құжат нәсілдік кемсітушілікке негізделген сайлау шектеулерін жоюға бағытталды және азаматтық құқықтар қозғалысының ең ірі жеңістерінің бірі ретінде бағаланады.

* 1806 жылы Қасиетті Рим империясы өмір сүруін тоқтатты.
6 тамыз 1806 жылы император Франц II Қасиетті Рим империясының таратылғанын жариялады.
Мың жылға жуық өмір сүрген бұл империяның аяқталуы Еуропаның саяси картасын түбегейлі өзгертті және Наполеон дәуірінің жаңа кезеңін бастады.

* 1990 жыл. БҰҰ Иракқа қарсы эмбарго енгізді.
Кувейтке жасалған басқыншылықтан кейін 1990 жылғы 6 тамызда БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Иракқа қарсы жан-жақты экономикалық санкциялар жариялады.
Бұл шешім Парсы шығанағындағы соғыс алдындағы халықаралық қысымды күшейткен маңызды дипломатиялық қадам болды.

Қазақстан

Қазақстан тарихында 6 тамызға бекітілген мемлекеттік деңгейдегі кеңінен танылған тарихи оқиға жоқ. Дегенмен бұл күн еліміз үшін бірнеше жаһандық үдерістермен астасады:

* Қазақстан ядролық қарусыздану саясатын ұстанатын мемлекет ретінде жыл сайын Хиросима трагедиясын еске алып, ядролық сынақтарға қарсы ұстанымын білдіреді. Бұл саясат Семей ядролық полигонының жабылуы мен халықаралық бастамалар арқылы әлемге кеңінен танылған.

* World Wide Web-тің жариялануы кейін Қазақстандағы цифрландыру, электронды үкімет, онлайн БАҚ пен цифрлық экономиканың қалыптасуына негіз болған әлемдік технологиялық бетбұрыстың бастауы саналады.

6 тамызда туған танымал тұлғалар

* Энди Уорхол (1928) – поп-арт өнерінің негізін қалаушылардың бірі.

* Мишель Йео (1962) – малайзиялық актриса, «Оскар» сыйлығының лауреаты.

Айгүл Таңатар
Автордың басқа материалдары