Украина Кировоград облысындағы «Добрая» кен орнынан литий өндіру құқықтарын АҚШ-пен байланысы бар инвесторлар тобына жататын Dobra Lithium Holdings компаниясына берді. Литий кен орнын игеру жөніндегі конкурс жеңімпазының таңдалғаны туралы Украина премьер-министрі Юлия Свириденко 12 қаңтарда кешке Telegram желісінде хабарлады.
«Бұл кен орны кемінде 179 миллион доллар көлемінде капиталдық инвестиция тартуға мүмкіндік береді. Оның ішінде 12 миллион доллар жаңа геологиялық барлау жұмыстарын жүргізуге және қорларға халықаралық аудит жасауға, ал 167 миллион доллар кен орнындағы өнеркәсіптік қорлар расталған жағдайда өндіру мен байыту жұмыстарын ұйымдастыруға бағытталады», – делінген хабарламада.
Украина премьер-министрінің пікірінше, АҚШ инвесторларын тарту Украинаға деген халықаралық назарды күшейтіп, елдің қауіпсіздігіне қосымша кепілдіктер береді.
«Бұл жоба Украинаға жүйелі америкалық серіктестермен бірге жоғары бәсекелі әрі жоғары технологиялы жаһандық литий саласына кіру үшін бұрын-соңды болмаған мүмкіндіктер ашады», – деп атап өтті Свириденко.
Оның айтуынша, акционерлері Techmet және The Rock Holdings компаниялары болып табылатын Lithium Holdings компаниясының «аса маңызды пайдалы қазбаларды өндіру саласында елеулі тәжірибесі бар».
Америкалық инвесторлардың бірі – Трамптың жеке досы
АҚШ-тың DFC қаржы компаниясының мәліметінше, Techmet компаниясын АҚШ үкіметі қолдайды. Reuters агенттігінің нақтылауынша, литий жобасына арналған тендер 2025 жылдың тамызында жарияланған және ол АҚШ-пен бірлескен инвестициялық қор аясындағы алғашқы жоба болып саналады.
Келісім Вашингтонға Украинаның жаңа шикізат ресурстарына артықшылықты қолжетімділік беріп, Ресейдің әскери агрессиясы тоқтағаннан кейін Украинаны қалпына келтіруге арналған қор арқылы қаражат жинауды көздейді.
The New York Times (NYT) газетінің мәліметінше, инвесторлар тобының бірі – косметикалық империяның мұрагері, миллиардер Рональд С. Лаудер, әрі АҚШ президенті Дональд Трамптың жеке досы. Айтылғандай, Лаудер Трампты колледж кезінен бері таниды және дәл сол Трампқа табиғи ресурстарға бай Гренландияны «сатып алу» идеясын ұсынған деген болжам бар.
NYT америкалық инвесторларға «Добрая» атты ірі мемлекеттік кен орнынан литий өндіру құқығы берілетіні туралы конкурс жеңімпазы жариялануына төрт күн қалғанда-ақ жазған. Украина үкіметі комиссиясының екі мүшесі 8 қаңтарда анонимділік шартымен басылымға шешімнің қабылданып қойғанын, алайда келісім Украинаның Министрлер кабинеті тарапынан ресми түрде бекітілуі тиіс екенін айтқан. Сонымен қатар, NYT дереккөздері жеңімпазды анықтау кезінде фаворитизм болды деген болжамды жоққа шығарды.
Жазда Ресей Украинадағы төрт литий кен орнының екіншісін басып алды
28 маусымда бірқатар ресейлік және батыстық басылымдардың хабарлауынша, Ресей армиясы Донецк облысының батысындағы Шевченко атты шағын елді мекенді басып алғаннан кейін Украина маңызды литий кен орнынан айырылды.
The New York Times-тың Киевтегі тілшісі Украина «АҚШ-пен жаңа экономикалық әріптестікті қолдауға көмектесетін аса маңызды активтен айырылды» деп жазды.
Журналист сондай-ақ Шевченко кен орны Киев пен Вашингтон арасындағы жер қойнауы туралы келісімге қол қойылғаннан кейін Ресей Қарулы күштері басып алған алғашқы кен орны екенін атап өтті. NYT мәліметінше, бұл кен орны басқа украиналық кен орындарынан рудасының жоғары сапасымен ерекшеленген.
Жалпы алғанда, Украинада литий рудасының төрт ірі кен орны бар екені барланған. Олардың бірі – Запорожье облысындағы Крутая Балка кен орны – 2022 жылдан бері Ресей оккупациясында. Тағы екеуі Кировоград облысында орналасқан: Полоховское және болашағы зор деп саналатын «Добрая» кен орындары. Қазіргі уақытқа дейін олардың ешқайсысында өндіру жұмыстары жүргізілмеген.