Қазақстанда алдағы уақытта ережелердің қатаңдатылуына байланысты зейнетақы жинақтарын тұрғын үй жағдайын жақсарту үшін алу көлемі үштен бірге өсті. Бұл туралы БЖЗҚ деректеріне сілтеме жасай отырып, Бірінші кредиттік бюро сарапшылары айтты, деп хабарлайды Malim.kz Tengrinews.kz-ке сілтеп.
Бюро жарияланымына сәйкес, 2026 жылдың сәуірінде тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында біржолғы зейнетақы төлемдерін алуға орындалған өтініштер көлемі 66,8 миллиард теңгеге жетті – бұл наурыздағыдан 33 пайыз көп. Орындалған өтінімдер сомасы 15 пайыз өсіп, 58,4 миллиард теңге болды.
"Наурыздағы көрсеткіштермен салыстырғандағы өсім әсіресе тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесіндегі салымдарды толықтыру және тұрғын үй сатып алудың азаматтық-құқықтық мәмілелері бойынша түпкілікті есеп айырысу санаттарында айқын байқалады. Бірінші санат орындалған өтініштер саны бойынша 32 пайыз және сомасы бойынша 50 пайыз өсім көрсетсе, екіншісі екі жағдайда да 44 пайыз өсіп отыр", - деп хабарлады бюро.
Бұл қарқынды динамика басқа екі танымал мақсат – Отбасы банкіндегі және басқа банктердегі ипотеканы ішінара өтеу бойынша тіркелген 10-15 пайыздық төмендеудің орнын толтырды. Қазір мұнда шектеу қолданылады. Қаңтардан бастап Отбасы банкінде зейнетақы төлемдерімен тек негізгі борышты өтеу талап етіледі, ал пайыздар мен айыппұлдарды төлеуге болмайды. Сәуірдің ортасынан бастап бұл шектеулер басқа банктерде де күшіне енді.
"Сонымен қатар ескерте кететін жайт: қазір зейнетақы жинақтарын алу жүйесіндегі алдағы өзгерістер туралы хабарламалар негізгі ақпараттық фонға айналды. Наурыздан бастап бейінді ведомстволардың өкілдері жинақтардың ең төменгі жеткілікті шегін қаңтардағы көтеру жеткіліксіз деп есептейтінін айтты. Сәуірде есептеу әдістемесін жалпы алғанда өзгерту жоспарланып отырғаны белгілі болды, сонымен қатар шекті деңгей мамырда көтерілуі мүмкін екені жоққа шығарылмады. Жаңа бастаманың мәні азаматтардың қарттық шағындағы қаржылық тұрақтылығына кепілдік беру қажеттілігімен байланысты: Біржолғы зейнетақы төлемдерін рәсімдеудің қазіргі тәсілі "мінсіз" сценарийге негізделген деп санайды Еңбекмині", - делінген жарияланымда.
Зейнетақы жинақтарын алу деңгейі 2024 жылдың екінші жартысынан бастап тұрақты түрде жоғары деңгейде қалып отыр, деп атап өтті Бірінші кредиттік бюро. Ол кезде азаматтар болашақ зейнеткерлердің мүддесі үшін бұл тәжірибені шектеу қажеттілігі туралы талқылаулар аясында біржолғы төлемдерді рәсімдеуді белсендіре түскен болатын. Нәтижесінде, емделуге алу түрлерін кезең-кезеңімен тоқтату арқылы шектеулер белгілі бір деңгейде жүзеге асырылды. Соның ішінде бұл қолма-қол ақшаға айналдыру және жасанды құжат жасау қаупімен байланысты болды.