"Алтайдың ар жағынан келген ару" әнімен көпшілікке танылған әнші Сәкен Қалымов шығармашылық жоспары мен сахнаға деген сағынышы туралы айтты. Өнер иесі Qazaqstan ұлттық телеарнасына берген сұхбатында концерттерінде фонограмма қолданбайтынын да түсіндірді, деп хабарлайды Malim.kz.
1990-жылдары бірқатар әнімен тыңдарманға кеңінен танылған Сәкен Қалымов үшін сахнадағы басты қағидалардың бірі – көрермен алдындағы адалдық.
"Менің өмірлік ұстанымым – адалдық, елге, көрерменге, сахнаға адалдық, Алланың алдында адалдық. Мысалы, мен ешқашан концерттерде фонограмма пайдаланбаймын. Неге деп сұрайды көп адам. Мен ұяламын. Алдауға ұяламын. Сонша ақшаға билет алып келіп отырған халыққа аузымды жыбырлатып, фонограммамен шығуға ұяламын. Ұятым жібермейді. Себебі мен осылай нәпақамды тауып отырмын", – деді Сәкен Қалымов.
Әнші фонограмма қолданбауды өзінің кәсіби әрі адамдық ұстанымымен байланыстырады. Оның сөзінше, билет сатып алып, концертке арнайы келген тыңдарманға жанды дауыста өнер көрсету – көрерменге деген құрметтің бір көрінісі.
Алдағы уақытта мерейлі жасқа толатын өнер иесі үлкен концерт өткізу мүмкіндігін де қарастырып жүргенін жеткізді. Оның айтуынша, бұл ой тек мерейтоймен байланысты емес.
"Мен ол санға байланбаймын. Бірақ сахнаны сағынып жүрген жайым бар. Тек сағыныш емес, көрерменге айтарым бар, берерім бар, жаңа әндерім бар. 60 жасымда деп ойланбаппын, бірақ осы күзге қарай концерт берсем деп жүрмін", – деді әнші.
Сәкен Қалымов алдағы концертін оркестрдің сүйемелдеуімен, жанды дауыста өткізуді жоспарлап отыр. Әнші жаңа шығармаларын тыңдарманға ұсынып, сахнаға қайта белсенді оралғысы келетінін аңғартты.
Сәкен Қалымов кім?
Сәкен Қалымов – 1990-жылдары қазақ эстрадасында кеңінен танылған әнші, орындаушы. Оның есімі көпшілікке ең алдымен "Алтайдың ар жағынан келген ару" әні арқылы таныс.
Әншінің өз сұхбатында айтқан дерегіне сәйкес, ол Кентау маңындағы Ащысайда дүниеге келген. Балалық шағы мен жастық кезеңі қазіргі Түркістан облысы Түлкібас ауданының Абай ауылында өткен. Өзі бұл ауылды "өсіп-өнген, мектепке барып, әскерге аттанған жерім" деп атаған.
Сәкен Қалымов өнер жолының алғашқы кезеңінде Жетісай ауданындағы Құрманбек Жандарбеков атындағы музыка театрында актер болып қызмет еткен. Бұл туралы Тынышбай Рақым туралы естелігінде әншінің өзі айтқан. Кейін ол эстрадаға біржола бет бұрып, жеке орындаушы ретінде танылды.
Оның шығармашылығының шарықтау кезеңі 1990-жылдарға тұспа-тұс келді. Сол уақытта Сәкен Қалымовтың орындауындағы лирикалық әндер радио мен теледидардан жиі беріліп, әнші кең аудиторияға танылды.
Сәкен Қалымов әр жылдары сахнадан уақытша алыстаған кезеңдері болғанын да жасырмаған. 2014 жылғы сұхбатында ол бірнеше жыл бойы белсенді концерттік өмірден шет қалғанымен, шығармашылығын тоқтатпағанын, сол кезеңнің өзінде 20 шақты жаңа ән жаздырғанын айтқан.
Өнер иесі өз сұхбаттарында сахнаға, көрерменге адалдықты басты ұстанымдарының бірі ретінде атайды. Ол концерттерінде фонограмма қолданбайтынын айтып, жанды дауыста орындауға ерекше мән беретінін бірнеше рет жеткізген.
Сәкен Қалымовтың әндері мен шығармашылығы
Сәкен Қалымовтың шығармашылығындағы ең белгілі туынды – "Алтайдың ар жағынан келген ару". Әннің сөзі мен музыкасын ақын әрі композитор Тынышбай Рақым жазған. Сәкен Қалымов бұл туындыны алғаш көпшілікке танытқан орындаушы ретінде белгілі.
Қазақстан тарихы порталының дерегінде әнді Сәкен Қалымов 1993 жылы "Кеш жарық" телебағдарламасында алғаш орындағаны көрсетіледі. Кейін шығарма елге кеңінен тарап, 1990-жылдардағы танымал әндердің біріне айналды.
"Алтайдың ар жағынан келген ару" көп жағдайда махаббат әні ретінде қабылданғанымен, оның шығу тарихы өзгеше. Тынышбай Рақым туындыны Қазақстанға Қытайдан келген қазақ қызы Әмина Еркешқызына арнаған. Әнде алыстағы қазаққа деген сағыныш пен бауырластық сезім де көрініс табады.
Сәкен Қалымовтың репертуарында "Достар жыры" секілді әндер де бар. MediaStar қазақ әндерінің деректер қорында ол жеке орындаушы ретінде ғана емес, "Сәкен мен Ұлмекен" дуэтінің мүшесі ретінде де көрсетілген. Дерекқорда оның орындауындағы "Алтайдың ар жағынан келген ару", "Достар жыры", сондай-ақ дуэт құрамында орындалған "Нәзік сезім" әндері тіркелген.
Әншінің өзі шығармашылық жолында жаңа әндерді үнемі іздеп отырғанын айтқан. 2014 жылғы сұхбатында бірнеше жылдың ішінде жиырмаға жуық жаңа шығарма жаздырғанын жеткізген. Бұл оның сахнада сирек көрінген кезеңдерінің өзінде музыкадан қол үзбегенін көрсетеді.
Сәкен Қалымовтың орындаушылық мәнерінде лирикалық сипат басым. Әсіресе сағыныш, махаббат, ел мен жерге деген ықыласты жеткізетін әндері тыңдарман арасында кең тараған. "Алтайдың ар жағынан келген ару" әнінің бірнеше онжылдық бойы орындалып келе жатуы да оның шығармашылығындағы ең маңызды туындылардың бірі екенін аңғартады.
