19 қазан Қазақстан тарихында құтқару қызметінің құрылуымен, мәдени шаралармен және батырларды ұлықтаумен есте қалған. Әлем жылнамасында бұл күн ірі әскери оқиғалар мен қор нарығындағы "қара дүйсенбімен" байланысты, деп хабарлайды Malim.kz.
1781 жыл – Йорктаунда британ әскері берілді
19 қазанда америкалық тәуелсіздік соғысының шешуші оқиғаларының бірі болды. Вирджиниядағы Йорктаун қаласында генерал Чарльз Корнуоллис басқарған британ әскері Джордж Вашингтон бастаған америкалық және одақтас француз күштеріне берілді.
Бұл жеңіс АҚШ-тың тәуелсіздік жолындағы күресінде маңызды бетбұрыс жасады. Йорктаундағы оқиға соғыстың іс жүзінде аяқталуына жол ашқан шешуші кезең ретінде бағаланады.
1812 жыл – Наполеон әскері Мәскеуден шыға бастады
19 қазанда Наполеон бастаған француз әскері Мәскеу мен оның айналасындағы аумақтан кетті. Қаланы басып алу Ресеймен соғысты француз императоры күткендей аяқтай алмады.
Алда әскерді ауыр шегініс күтіп тұрды. Француздар кейін Мәскеуге келген жолымен кері қайтуға мәжбүр болды. Бұл жорық Наполеон тарихындағы ең сәтсіз әскери науқандардың бірі ретінде қалды.
1957 жыл – Петропавлда алғашқы облыстық айтыс өтті
19 қазанда Петропавл қаласында тұңғыш рет облыстық ақындар айтысы ұйымдастырылды. Бұл оқиға өңірдің мәдени өміріндегі есте қалар күндердің қатарына енді.
Сөз сайысы Солтүстік Қазақстандағы айтыс өнерінің тарихына қатысты маңызды деректердің бірі ретінде ҚазАқпарат күнтізбесінде көрсетілген.
1987 жыл – Қор нарығындағы "қара дүйсенбі"
19 қазан әлемдік қаржы тарихына "қара дүйсенбі" деген атаумен енді. Сол күні АҚШ-тағы Dow Jones өнеркәсіптік индексі бір сауда күнінде 22,6 пайызға құлдырады.
АҚШ Федералдық резерв жүйесінің тарихи материалында бұл оқиға заманауи алғашқы жаһандық қаржы дағдарысы ретінде сипатталады. Биржадағы күрт құлдырау нарық тұрақтылығы мен қаржы жүйесінің осалдығын айқын көрсетті.
1995 жыл – Қазақстанның Төтенше жағдайлар жөніндегі мемлекеттік комитеті құрылды
19 қазанда Президенттің №2541 жарлығымен Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар жөніндегі мемлекеттік комитеті құрылды. Ол табиғи және техногендік төтенше жағдайлар мен азаматтық қорғаныс саласындағы уәкілетті орталық атқарушы орган болды.
Кейін осы дата құтқарушылардың кәсіби мерекесіне айналды. Сондықтан Қазақстанда жыл сайын 19 қазанда Құтқарушылар күні аталып өтеді. Бұл күн өрт сөндірушілердің, құтқарушылардың, диспетчерлердің, ұшқыштар мен басқа да азаматтық қорғау мамандарының еңбегіне арналған.
2016 жыл – Астанада Рақымжан Қошқарбаев ескерткіші ашылды
19 қазанда елордада Халық қаһарманы Рақымжан Қошқарбаевқа арналған ескерткіштің ресми ашылу салтанаты өтті. Монумент Бауыржан Момышұлы мен Рақымжан Қошқарбаев даңғылдарының қиылысында орналасқан.
Ескерткіштің жалпы биіктігі – 11 метр, мүсіндік композициясы – 6 метр. Авторы – мүсінші Асқар Нартов. Ашылу күні батырдың туған күнімен тұспа-тұс келді.
2019 жыл – Тәжікстанда қаза тапқан қазақстандық жауынгерлерге ескерткіш ашылды
19 қазанда Тәжікстанда әскери борышын орындау кезінде қаза болған қазақстандық батальонның 17 жауынгеріне арналған ескерткіш ашылды.
Олар 1995 жылғы 7 сәуірде Дарваз ауданындағы Пшихавар шатқалында болған шабуыл кезінде мерт болған. Бес сағатқа созылған ұрыста тағы 33 адам жараланған. Ескерткіш жауынгерлердің ерлігі мен қаруластарына адалдығын ұлықтауға арналды.
