Мемлекеттік тілдің заңдық күшеюі бәріне бірдей ұнамайды

Malim Админ

  • 08.10.2021

Парламент Мәжілісінде жарнамадағы қазақ тіліне талапты күшейтетін заң жобасы екінші оқылымда барып мақұлданды. Депутат Берік Әбдіғалиұлы, сондай-ақ, елдімекендер атауын жазуда, мемлекеттік мекемелерде орыс тілін қажет болған жағдайда ғана қолданған жөн деп санайды. Бұл жаңалыққа көпшілік қуанғанмен, кейбіреулерге ұнамаған сыңайлы.

«ҚР кейбір заңнамалық актілеріне көрнекі ақпарат мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» аталатын заң жобасының мақсаты  сыртқы жарнамалар мен әртүрлі маңдайшалардағы, басқа да көпшілік көретін ақпараттың мемлекеттік тілде дұрыс жазылуы болып отыр. Мәтіндердің түпнұсқалы аударылуы бойынша да қосымша талаптар белгіленбек.

«Бүгінгі таңда мемлекеттік тілдің мәселесі бәрімізді алаңдатады. Соның ішінде сайлаушыларымыздың жиі көтеретіні – көрнекі ақпараттағы қазақ тіліндегі мәтіндердің сауатсыздығы, ал кейбіреулерде тіпті қазақ тіліндегі мәтіннің болмауы», - дейді Берік Әбдіғалиұлы.

Депутаттың пікірінше, елдімекендердің дәстүрлі тарихи қалыптасқан қазақ атауларын тек мемлекеттік тілде жазған абзал. Мемлекеттік емес ұйымдардың бланкілері мен маңдайшаларында да мағлұматты орыс тілінде қажет болған жағдайда ғана келтіру дұрыс болмақ. Хабарландыру, ас мәзірі сияқты дүниелерде де солай.

 «Халық денсаулығы кодексіне дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар нұсқаулықтарының, таңбалаудың, стикерлердің барлық мәтіні Тілдер туралы заң талаптарына сәйкес, түпнұсқалық мағынасы мен орфографияны сақтай отырып, жазу жөнінде толықтырулар енгізілді. Дегенмен бірқатар ұсыныс әлі пысықталып жатыр. Оларды мемлекеттік тілге байланысты бөлек заң жобасын дайындап, сол жерде кең көлемде көздеуді ұйғардық. Осылайша қазақ тілі мәселесін шешуге бір табан жақындадық деп үміттенеміз», - деп нақтылайды ол.

Жаңалықты естіген жұрттың басым бөлігі сауаттылық пен тәртіпке шақыратын бастамаға қолдау білдіргенімен, қарсылық танытқандар да кездесті. Мәселен саясаттанушы Данияр Әшімбаев бұған қатты ашуланып, өз ойын қорғау үшін біртүрлі дәйектер келтірді. Оның сөзінше, заң жүзінде дәстүрлі қазақ атаулары деген жоқ, тек құзырлы тараптар бекіткен ресми атаулар ғана бар. Сосын қай алфавит негізге алынады, кириллица ма, латынша ма деп жақауратты. Тіпті сарапшы депутат өз ұсынысымен тіл басқармаларына бизнесті жемқорлық көзіне айналдыруға жол ашты деп кінәлап, 30 жылдағы тіл саясатының тиімсіздігін, екі-үштілділіктің аяққа тапталғанын нұсқады.

Бұған жауап ретінде Берік Әбдіғалиұлы оны сабырға шақырып, бәрі Конституция аясында екенін, заң жобасы Сенатқа өткенін жеткізді.

Тәңірберген АРҒЫН

 

Байланысты жаналықтар

Премьер-Министр Батыс Қазақстан облысында жұмыс сапарымен жүр

23.02.2024

Суд по делу экс-министра Мухамедиулы близится к завершению

23.02.2024

Встреча в Казани. Что Токаев сказал Путину

21.02.2024

Досаев, Касымбек и Сыздыкбеков застройщикам не указ

21.02.2024

Аким Нурмухамбетов: Увеличим население СКО за счет пособий

20.02.2024

Ногаев вынудил бастовать пожарных?

19.02.2024
MalimBlocks
Премьер-Министр Батыс Қазақстан облысында жұмыс сапарымен жүр

Жылыту маусымын ескере отырып, өңір басшылығына елді мекендердің тыныс-тіршілігіне қажетті барлық жүйенің үздіксіз жұмыс істеуін қамтамасыз етуді ерекше бақылауда ұстау тапсырылды

Суд по делу экс-министра Мухамедиулы близится к завершению

Судебный процесс по делу бывшего директора Национального музея Казахстана, экс-министра культуры и спорта Арыстанбека Мухамедиулы близится к завершению. В пятницу, 23 февраля, прокурор Олжас Хайруллаев запросил для него 12 лет лишения свободы.

Встреча в Казани. Что Токаев сказал Путину

Президент Касым-Жомарт Токаев не сомневается в исходе президентских выборов в Российской Федерации. Об этом он сказал на встрече с президентом России Владимиром Путиным в среду, 21 февраля, в Казани.

Досаев, Касымбек и Сыздыкбеков застройщикам не указ

Застройщики не хотят прекращать незаконное строительство и возвращать земли государству даже после соответствующего решения суда. Об этом в среду, 21 февраля, заявил депутат Бакытжан Базарбек, выступая с депутатским запросом.

Аким Нурмухамбетов: Увеличим население СКО за счет пособий

Высокий уровень рождаемости, который обычно расценивают как условие для будущего экономического благополучия, в Казахстане, из-за проблем в социально-экономической сфере, воспринимается как вызов с тревожным оттенком. Во вторник, 20 февраля, на правчасе «Демографический рост – основа стратегического преимущества нации», инициированном сенаторами, эксперты говорили о проблемах, требующих немедленного решения. Депутаты же, очевидно не подготовленные к теме правчаса, утруждали спикеров вопросами ознакомительного характера, ответы на которые мог дать любой интернет-поисковик.

Ногаев вынудил бастовать пожарных?

Скандал, связанный с недовольством пожарных Мангистауской области условиями труда, вышел за пределы региона. Пожарные сразу нескольких населенных пунктов приостановили работу с требованием выполнить их условия.