Мемлекеттік тілдің заңдық күшеюі бәріне бірдей ұнамайды

Malim Админ

  • 08.10.2021

Парламент Мәжілісінде жарнамадағы қазақ тіліне талапты күшейтетін заң жобасы екінші оқылымда барып мақұлданды. Депутат Берік Әбдіғалиұлы, сондай-ақ, елдімекендер атауын жазуда, мемлекеттік мекемелерде орыс тілін қажет болған жағдайда ғана қолданған жөн деп санайды. Бұл жаңалыққа көпшілік қуанғанмен, кейбіреулерге ұнамаған сыңайлы.

«ҚР кейбір заңнамалық актілеріне көрнекі ақпарат мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» аталатын заң жобасының мақсаты  сыртқы жарнамалар мен әртүрлі маңдайшалардағы, басқа да көпшілік көретін ақпараттың мемлекеттік тілде дұрыс жазылуы болып отыр. Мәтіндердің түпнұсқалы аударылуы бойынша да қосымша талаптар белгіленбек.

«Бүгінгі таңда мемлекеттік тілдің мәселесі бәрімізді алаңдатады. Соның ішінде сайлаушыларымыздың жиі көтеретіні – көрнекі ақпараттағы қазақ тіліндегі мәтіндердің сауатсыздығы, ал кейбіреулерде тіпті қазақ тіліндегі мәтіннің болмауы», - дейді Берік Әбдіғалиұлы.

Депутаттың пікірінше, елдімекендердің дәстүрлі тарихи қалыптасқан қазақ атауларын тек мемлекеттік тілде жазған абзал. Мемлекеттік емес ұйымдардың бланкілері мен маңдайшаларында да мағлұматты орыс тілінде қажет болған жағдайда ғана келтіру дұрыс болмақ. Хабарландыру, ас мәзірі сияқты дүниелерде де солай.

 «Халық денсаулығы кодексіне дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар нұсқаулықтарының, таңбалаудың, стикерлердің барлық мәтіні Тілдер туралы заң талаптарына сәйкес, түпнұсқалық мағынасы мен орфографияны сақтай отырып, жазу жөнінде толықтырулар енгізілді. Дегенмен бірқатар ұсыныс әлі пысықталып жатыр. Оларды мемлекеттік тілге байланысты бөлек заң жобасын дайындап, сол жерде кең көлемде көздеуді ұйғардық. Осылайша қазақ тілі мәселесін шешуге бір табан жақындадық деп үміттенеміз», - деп нақтылайды ол.

Жаңалықты естіген жұрттың басым бөлігі сауаттылық пен тәртіпке шақыратын бастамаға қолдау білдіргенімен, қарсылық танытқандар да кездесті. Мәселен саясаттанушы Данияр Әшімбаев бұған қатты ашуланып, өз ойын қорғау үшін біртүрлі дәйектер келтірді. Оның сөзінше, заң жүзінде дәстүрлі қазақ атаулары деген жоқ, тек құзырлы тараптар бекіткен ресми атаулар ғана бар. Сосын қай алфавит негізге алынады, кириллица ма, латынша ма деп жақауратты. Тіпті сарапшы депутат өз ұсынысымен тіл басқармаларына бизнесті жемқорлық көзіне айналдыруға жол ашты деп кінәлап, 30 жылдағы тіл саясатының тиімсіздігін, екі-үштілділіктің аяққа тапталғанын нұсқады.

Бұған жауап ретінде Берік Әбдіғалиұлы оны сабырға шақырып, бәрі Конституция аясында екенін, заң жобасы Сенатқа өткенін жеткізді.

Тәңірберген АРҒЫН

 

Байланысты жаналықтар

Президент БАӘ-нің Қазақстандағы елшісін қабылдады

12.07.2024

Тоқаев Олимпиадаға қатысатын Қазақстан құрамасының мүшелеріне Мемлекеттік туды тапсырды

10.07.2024

Айжан Есмағамбетова Қазақстанның бас санитар дәрігері қызметінен босатылды

10.07.2024

Тоқаев рақымшылық жөніндегі комиссияның құрамын өзгертті

10.07.2024

Тоқаев: Олимпиада ойындары спортшыларымызға зор жауапкершілік жүктейді

09.07.2024

Тоқаев ойын бизнесі мәселелері туралы заңға қол қойды

08.07.2024
MalimBlocks
Президент БАӘ-нің Қазақстандағы елшісін қабылдады

Кездесуде бұған дейін жоғары деңгейде қол жеткізілген сауда-экономика және инвестиция салаларындағы уағдаластықтарды жүзеге асыру барысы талқыланды.

Тоқаев Олимпиадаға қатысатын Қазақстан құрамасының мүшелеріне Мемлекеттік туды тапсырды

Президент спортшыларымызға барлық қажетті жағдай жасалып жатқанына тоқталды.

Айжан Есмағамбетова Қазақстанның бас санитар дәрігері қызметінен босатылды

, ҚР Президентінің Құрмет грамотасымен және ҚР Премьер-министрінің Алғыс хатымен марапатталған.

Тоқаев рақымшылық жөніндегі комиссияның құрамын өзгертті

Бұл туралы Ақорданың ресми сайты жазды.

Тоқаев: Олимпиада ойындары спортшыларымызға зор жауапкершілік жүктейді

Парижде барлығы 80 спортшы ел намысын қорғайды.

Тоқаев ойын бизнесі мәселелері туралы заңға қол қойды

Бұл туралы Ақорда мәлім етті.