Жұмысшылар құқығын мемлекет қорғайды

  • 09.11.2021

Еңбек кодексінің ең басты шарты адам еңбегінің қаналмауы, оның тиісінше бағалануы. Егер адам бір мекемеде жұмыс істесе және ол өзіне тиіс емес қызметтерді қоса атқарса оған міндетті түрде қосымша ақы төленуге тиіс. Ол енді қалай десеңіз де заңды нәрсе. Бірақ, өзіне тиесілі заңды бекітілген жалақысын ала алмай жүретіндер де аз емес. Әсіресе, бұрынырақта жұмысқа жалдап, артынша «лақтырып» кетіпті дейтін алааяқтықтар жайлы жиі еститінбіз. Мұнда тек жұмыс беруші алааяқтың ғана емес, жұмыс істеушінің де сауатты болуы маңызды. Дегенмен, кейде ешқандай келісім-шартсыз өзара ауыз екі келісіммен жұмыс істейтіндер аз емес. Бірақ, бұл олардың бәрін осылай тегін жұмысқа сала беруге болады дегенді білдірмейді. Егер, олардың жұмыс істегені дәлелденсе және оған лайық уәде етілген ақы төленбесе, оны мемлекеттік органдар өндіріп бере алады. Бұл енді шетін жағдай.

Ал, негізгі еңбек дауы кәсіпорындардың қызметкерлеріне жалақы төлей алмау жағдайында жиі кездесіп тұрады.  Биыл, мәселен жыл басынан бері мемлекеттік еңбек инспекторлары 20,6 мыңнан астам жұмыскердің құқығын қорғап, жалақыларын өндіріп берген. Демек, осынша адам өзі жұмыс істеген мекемеден тиісті жалақысын ала алмаған.

«Ағымдағы жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша Мемлекеттік еңбек инспекторлары республиканың 847 кәсіпорнында 21,9 мың жұмыскердің алдында 5 млрд  теңгеден астам сомаға жалақы бойынша берешекті анықтады. Осы кәсіпорындардың басшыларына орындалуы міндетті 918 нұсқама беріліп, 118,9 млн теңгеден астам сомаға айыппұл салынды. Қабылданған шаралар, соның ішінде жалақы бойынша берешекті өтеудің қатаң кестелері мен мерзімдерін белгілеу нәтижесінде 20,6 мыңнан астам жұмыскердің құқықтары қорғалды. Оларға 4,9 млрд теңге төленді», делінген Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі таратқан ақпаратта.

Қиын-қыстау жағдай қашан да болады, бірақ, сондай кездің бәрінде жұмысшылардың жалақысын төлемей кетуге болмайды. Егер, қысқарту болатын болса, алдын ала ескерту керек немесе жалақы жетіспеушілігі байқала бастағанда алдын ала қам жасалып, тиісті орындарға хабарлану керек. Егер кәсіпорын банкрот болатындай жағдай туса, ол кәсіпорын сақтандыру компаниясы арқылы қызметкерлеріне жалақы өндіріп беруге тиіс. Мұның бәрі, әрине, алдын ала, заңды түрде атқарылуға тиіс. Егер, олай болмаған жағдайда мемлекеттің араласуымен екі жаққа да тиімді шешім қабылдануға тиіс болады.

Байланысты жаналықтар

Қытай зорлық-зомбылықты тоқтатып, мұсылман қауымының мәдениетін мойындауы тиіс

29.11.2020

Алматылық аула тазалаушылар

10.04.2021

Әскери қызметтен кетпесем, үш баламен жалғыз қалуым мүмкін еді

22.06.2021

ЕНТ для детей с инвалидностью: доступ есть, а доступности нет

10.06.2022

Өкіметтен қайыр жоқ, Борат аман болсын

13.10.2020

Қазақстанда дәрі-дәрмек экспортына тыйым салынуы мүмкін

28.03.2022
MalimBlocks
Қытай зорлық-зомбылықты тоқтатып, мұсылман қауымының мәдениетін мойындауы тиіс

Алматылық аула тазалаушылар

Әскери қызметтен кетпесем, үш баламен жалғыз қалуым мүмкін еді

Нұрсұлу Уразбаева – отбасылық психолог. Бірнеше жыл әскери салада қызмет еткен ол өміріндегі қиындықтардың шешімін психологиядан тапқан. Кейіпкеріміз ата-анасының өмірін қайталаудан қорқып, жаңа салаға бет бұрған. Нұрсұлу үш жыл бұрын психологияға қызыға бастамаса, бүгінде күйеуінен ажырасып, үш баласын әкесіз тәрбиелеп отыруы да мүмкін еді. Өзі солай дейді.

ЕНТ для детей с инвалидностью: доступ есть, а доступности нет

В этом году Минобразования и науки увеличило время ЕНТ для абитуриентов с нарушениями зрения, слуха и опорно-двигательного аппарата на 40 минут. Кроме того, есть варианты тестов без рисунков, диаграмм и схем, а также возможность сдавать ЕНТ в отдельной аудитории, в присутствии помощника. Проблема только в том, что большая часть детей с инвалидностью до кабинетов ЕНТ не доходят.

Өкіметтен қайыр жоқ, Борат аман болсын

Қазақстанда дәрі-дәрмек экспортына тыйым салынуы мүмкін

Бұйрық жобасы 6 сәуірге дейін ашық құқықтық актілер порталында талқылау үшін орналастырылған.