12 қазан – ғарышқа алғаш рет үш адам бірге ұшқан, марафоншы екі сағаттық межені бұзған және қазақ мәдениетіне қатысты маңызды бастамалар жүзеге асқан күн. Осы датада Қазақстанда және әлемде болған қызықты оқиғаларды жинақтадық, деп хабарлайды Malim.kz.
Байқоңырдан ғарышқа алғаш рет үш адам бірге ұшты
1964 жылғы 12 қазанда Байқоңыр ғарыш айлағынан «Восход-1» кемесі ұшырылды. Оның бортында Владимир Комаров, Константин Феоктистов және Борис Егоров болды.
Бұл – ғарыш тарихындағы бірнеше адамнан тұратын экипаждың алғашқы ұшуы. Бұған дейін ғарышкерлер орбитаға жалғыз аттанатын. Осылайша, Қазақстан жеріндегі Байқоңыр адамзаттың ғарышты игеру тарихындағы тағы бір маңызды оқиғаның куәсі болды.
Құрманғазыға арналған мәдени орталық ашылды
2005 жылғы 12 қазанда Ресейдің Астрахан облысындағы Алтынжар ауылында Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы мемлекетаралық мәдени орталық ашылды.
Орталықта ұлы күйшінің мұрасы мен қазақтың тұрмыс-тіршілігіне қатысты жәдігерлер жинақталған. Келушілер XIX ғасырдағы киім үлгілерімен, Құрманғазының бейнесі және музыкалық шығармаларымен таныса алады. Бұл оқиға қазақтың күй өнерін елден тыс жерде дәріптеуге мүмкіндік берді.
Айдын Айымбетовке ғарышкер мәртебесі берілді
2012 жылғы 12 қазанда Үкімет қаулысымен Айдын Айымбетовке "Қазақстан Республикасының ғарышкері" мәртебесі берілді. Бұл – оның кәсіби жолындағы маңызды кезеңдердің бірі.
Аталған шешім ғарышкердің ұшуға дайындық жолымен байланысты тарихи даталар қатарында сақталған.
Алматының мың жылдық тарихы Парижде таныстырылды
2016 жылғы 12 қазанда Париждегі ЮНЕСКО штаб-пәтерінде Алматының мың жылдығына арналған көрме жұмысын бастады.
Көрмеде қаланың тарихы мен мәдениетін таныстыратын сирек жәдігерлер ұсынылды. Сонымен бірге Азия-Тынық мұхиты аймағындағы 15 елден жеті мыңнан астам жас суретші қатысқан жоба таныстырылды. Балалардың Алматы туралы салған суреттері арнайы естелік альбомға жинақталған.
Түркістандағы Тайқазанның көшірмесі Қазанда орнатылды
2018 жылғы 12 қазанда Татарстан астанасы Қазанда "Тайқазан" мүсіні ашылды. Ол Түркістандағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесінде тұрған әйгілі Тайқазанның көшірмесі ретінде жасалған.
Қола мүсінді Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі сыйға тартқан. Биіктігі 1,7 метр, диаметрі 2,5 метр болатын туынды қазақ мәдени мұрасын таныстыратын нысандардың біріне айналды.
Патшаның үйлену тойы әйгілі фестивальге ұласты
1810 жылғы 12 қазанда Баварияның тақ мұрагері Людвиг пен ханшайым Тереза үйленді. Олардың некесіне арналған мерекелік шаралар бес күнге созылған.
Осы тойдан кейін жыл сайын халықтық мереке өткізу дәстүрі қалыптасты. Кейін ол әлемге әйгілі ''Октоберфест" фестиваліне айналды. Бүгінде көпшілік білетін үлкен мерекенің тарихы осылайша бір әулеттің үйлену тойынан басталған.
Адам алғаш рет марафонды екі сағатқа жеткізбей жүгірді
2019 жылғы 12 қазанда кениялық желаяқ Элиуд Кипчоге Венада марафон қашықтығын 1 сағат 59 минут 40,2 секундта жүгіріп өтті.
Ол 42,195 шақырымды екі сағатқа жеткізбей бағындырған алғашқы адам болды. Дегенмен нәтиже ресми әлемдік рекорд ретінде тіркелмеді: жүгіру арнайы ұйымдастырылып, спортшыға кезектесіп ауысатын қарқын ұстаушы жүгірушілер көмектесті.
Соған қарамастан, бұл жетістік жеңіл атлетика тарихындағы ерекше оқиға ретінде қалды.
