"Тек нан мен сүт аламын" деп дүкенге кіріп, жоспарлағаннан әлдеқайда көп ақша жұмсап шығатын кездер болады. Азық-түлікке кететін шығынды бақылауға бірнеше қарапайым әдет көмектеседі, деп хабарлайды Malim.kz.
1. Дүкенге бармас бұрын үйдегі азықты тексеріңіз
Тоңазытқыш пен асүй сөресін бір қарап шығыңыз. Үйде макарон, күріш немесе май барын ұмытып, қайта сатып алуыңыз мүмкін. Қолыңыздағы азықты білгенде ғана не жетіспейтінін анықтайсыз.
АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің MyPlate нұсқаулығы тамақ жоспарын үйде бар өнімдерден бастауды ұсынады. Бұл азықты толық пайдалануға көмектеседі.
2. Тізімге өнімнің атауын ғана емес, мөлшерін де жазыңыз
"Жеміс, сүт, ет" дегеннен гөрі "бір келі алма, бір литр сүт, екі күнге жететін ет" деп жазған ыңғайлы. Сонда қанша алу керегін дүкенде шешіп тұрмайсыз.
Алдымен алдағы бірнеше күнде не пісіретініңізді ойластырыңыз. MyPlate кеңестерінде ас мәзірі мен сатып алу тізімін бюджетке қарай құру ұсынылады.
3. Қаптаманың бағасын емес, бір келісінің құнын салыстырыңыз
Бір өнімнің шағын қаптамасы арзанырақ көрінуі мүмкін. Бірақ салмағына шаққанда қымбатқа түсуі ықтимал.
Мысалы, шартты түрде 800 грамм жарма 960 теңге, ал бір келісі 1100 теңге тұрсын. Алғашқысының бір келісі 1200 теңгеге шығады. Демек, екінші нұсқа тиімдірек.
Есептеу жолы қарапайым: бағаны салмаққа бөліңіз. Салыстыратын екі өнімнің де салмағын бірдей өлшеммен алыңыз. Бірлік бағасын салыстыру тәсілі MyPlate нұсқаулығында да көрсетілген.
4. Аш кезде дүкен араламаңыз
Қарныңыз ашып тұрса, дайын тағам, тәтті немесе тіскебасарды жоспарсыз ала салуыңыз мүмкін. Сондықтан дүкенге тамақтанып алған соң барған дұрыс. MyPlate те аш кезде азық-түлік сатып алу аяқасты саудаға әкелуі мүмкін екенін ескертеді.
5. "Акция" деген жазуды көргенде үш нәрсені тексеріңіз
Бұл өнім сізге керек пе? Үйде бар ма? Жарамдылық мерзімі біткенше пайдаланып үлгересіз бе?
Мәселен, бір қаптама йогурт қажет болса, жеңілдік үшін үшеуін алудың алдында ойланыңыз. Екеуі желінбей қалса, арзан алғаныңыздан пайда жоқ. Үлкен қаптаманың тиімділігін де отбасыңыздың қанша тұтынатынына қарай бағалаңыз.
6. Себеттегі соманы кассаға жетпей есептеңіз
Телефон калькуляторына алған өнімдердің бағасын қосып отырыңыз. Бұл бюджеттен асып бара жатқаныңызды ертерек байқауға мүмкіндік береді.
Мысалы, дүкенге 10 мың теңге жұмсауды жоспарласаңыз, сол соманы алдын ала белгілеп қойыңыз. Шектен асқанда себетке қайта қарап, қай заттың дәл қазір қажет екенін шешу оңайырақ болады.
Азық-түлікке жұмсалатын ақшаны азайтуды келесі саудадан бастауға болады: үйдегі қорды тексеріңіз, тізім жасаңыз және бағаларды салмағына қарай салыстырыңыз. Осы үш қадамның өзі сатып алуды саналы жоспарлауға көмектеседі.