Журналистерге арналған бірегей сөздік шықты

Malim Админ

  • 06.09.2021

Бүгін  «Қазмедиа орталығы» ғимаратында «Сөзтүзер. Қате қолданыстар сөздігінің» тұсаукесері өтті.

 «Сөзтүзер. Қате қолданыстар сөздігі» отандық БАҚ материалдарының мониторингі негізінде білікті лингвистердің, тәжірибелі журналистер мен кәсіби редакторлардың қатысуымен әзірленді. Жоба авторлары еліміздің ақпараттық кеңістігінде мемлекеттік тілде жиі кездесетін қателіктерді анықтады, жіктеді және талдады.

Нәтижесінде қазақ тіліндегі сөздерді дұрыс пайдаланбаудың нақты мысалдары бар, сондай-ақ жалпы орфографиялық, пунктуациялық және стилистикалық қателер сөздігі жасалды. Онда сөздер мен сөйлемдердің дұрыс нұсқасын қолдану бойынша ұсыныстар берілген.

Отандық БАҚ-тарға арналған қазақ тіліндегі сөздікті жасау идеясының авторыь- президент әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары Дәурен Абаев. Жоба жетекшісі - ҚР ҰҒА академигі, филология ғылымдарының докторы, профессор Шерубай Құрманбайұлы.

"Соңғы кезде қазақша баспасөз бен теле-радио арналар тілінде әртүрлі қателердің белең алғаны туралы жиі айтылып жүр. Уақыт өткен сайын мұндай қателер күнделікті қолданысқа еніп кетуі мүмкін. Одан ана тіліміздің табиғаты бұзылып, сауаттылық деңгейінің төмендеуі ықтимал. Сондықтан біз осы мәселені шешу үшін беделді ғалымдар мен тіл мамандарын жинап, осы сөздікті жасап шығардық. Сөздікте жиі кездесетін екі мыңнан астам қате қолданыс жинақталған. Олар жан-жақты түсіндіріліп, дұрыс нұсқасы көрсетілген. Негізінен стильдік және емлелік қателер, калька атаулар, жасанды сөз тіркестері, яғни жүйелі қателер іріктелген", - дейді Дәурен Абаев.

Абаевтың айтуынша, бұл сөздікті әзірлеу үшін тіл мамандары бірнеше ай бойы еңбек еткен.

Сөздік бірінші кезекте қазақ тіліндегі БАҚ редакторларына, сондай-ақ қазақ тілінде сауатты жазуға тырысатын қалың бұқараға тұрақты пайдалану үшін ұсынылады.

Сөздік Қазақстан Тәуелсіздігінің 30 жылдық мерейтойын мерекелеу шеңберінде ұсынылған және Қазақстан халқының Тілдері күніне орайластырылған. Шара Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі «Медиа Дамыту қоры» Корпоративтік қорымен бірлесіп ұйымдастырылды.

Президент әкімшілігі тілді амытуға арналған басқа да жобаларды жақында таныстырмақ.

Бүгін  «Қазмедиа орталығы» ғимаратында «Сөзтүзер. Қате қолданыстар сөздігінің» тұсаукесері өтті.

 «Сөзтүзер. Қате қолданыстар сөздігі» отандық БАҚ материалдарының мониторингі негізінде білікті лингвистердің, тәжірибелі журналистер мен кәсіби редакторлардың қатысуымен әзірленді. Жоба авторлары еліміздің ақпараттық кеңістігінде мемлекеттік тілде жиі кездесетін қателіктерді анықтады, жіктеді және талдады.

Нәтижесінде қазақ тіліндегі сөздерді дұрыс пайдаланбаудың нақты мысалдары бар, сондай-ақ жалпы орфографиялық, пунктуациялық және стилистикалық қателер сөздігі жасалды. Онда сөздер мен сөйлемдердің дұрыс нұсқасын қолдану бойынша ұсыныстар берілген.

Отандық БАҚ-тарға арналған қазақ тіліндегі сөздікті жасау идеясының авторыь- президент әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары Дәурен Абаев. Жоба жетекшісі - ҚР ҰҒА академигі, филология ғылымдарының докторы, профессор Шерубай Құрманбайұлы.

"Соңғы кезде қазақша баспасөз бен теле-радио арналар тілінде әртүрлі қателердің белең алғаны туралы жиі айтылып жүр. Уақыт өткен сайын мұндай қателер күнделікті қолданысқа еніп кетуі мүмкін. Одан ана тіліміздің табиғаты бұзылып, сауаттылық деңгейінің төмендеуі ықтимал. Сондықтан біз осы мәселені шешу үшін беделді ғалымдар мен тіл мамандарын жинап, осы сөздікті жасап шығардық. Сөздікте жиі кездесетін екі мыңнан астам қате қолданыс жинақталған. Олар жан-жақты түсіндіріліп, дұрыс нұсқасы көрсетілген. Негізінен стильдік және емлелік қателер, калька атаулар, жасанды сөз тіркестері, яғни жүйелі қателер іріктелген", - дейді Дәурен Абаев.

Абаевтың айтуынша, бұл сөздікті әзірлеу үшін тіл мамандары бірнеше ай бойы еңбек еткен.

Сөздік бірінші кезекте қазақ тіліндегі БАҚ редакторларына, сондай-ақ қазақ тілінде сауатты жазуға тырысатын қалың бұқараға тұрақты пайдалану үшін ұсынылады.

Сөздік Қазақстан Тәуелсіздігінің 30 жылдық мерейтойын мерекелеу шеңберінде ұсынылған және Қазақстан халқының Тілдері күніне орайластырылған. Шара Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі «Медиа Дамыту қоры» Корпоративтік қорымен бірлесіп ұйымдастырылды.

Президент әкімшілігі тілді амытуға арналған басқа да жобаларды жақында таныстырмақ.

 

Байланысты жаналықтар

Тарихшы: «Қазақ жерінде құрылған дивизиялардан «қазақ» атауы алынып тасталды»

11.05.2022

Түркиядағы өртті сөндіруге аттанған құтқарушылар елге оралды

25.08.2021

Экс-әкім Бақауов қай президенттен кешірім сұрайды?

26.05.2020

"Pegasus" тыңшылығы: Тізімге тағы үш шенді енді

03.08.2021

Корона Пирматову не помеха. Как назначали нового главу Нацбанка.

03.02.2022

Президент болғысы келмейтін кандидаттар

12.10.2022
MalimBlocks
Тарихшы: «Қазақ жерінде құрылған дивизиялардан «қазақ» атауы алынып тасталды»

Осы ұлттық бес құраманың бірде бірін қазақ азаматтарына басқартпады.

Түркиядағы өртті сөндіруге аттанған құтқарушылар елге оралды

Экс-әкім Бақауов қай президенттен кешірім сұрайды?

"Pegasus" тыңшылығы: Тізімге тағы үш шенді енді

Корона Пирматову не помеха. Как назначали нового главу Нацбанка.

Едва Сулейменов успел покинуть здание парламента, как президент подписал указ о назначении Пирматова на должность главы Нацбанка.

Президент болғысы келмейтін кандидаттар

Елеусізов пен Қосановтың ізбасарлары Жаңа Қазақстанда да көп.