Қыл үстіндегі қауіпсіздік: Қазақстанның Қытайдың ырқына жығылғаны рас па?

Malim Админ

  • 07.04.2021

Қытай су мәселесінде Қазақстанмен ғана келіссөз жүргізеді. Бұл жөнінде экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Мәлік Бүрлібаевтың сұхбаттарында бірлескен комиссия сарапшылардың пікіріне құлақ аспайды деп не себепті айтып жүргені түсініксіз. Қытай өз тарихында бүгінгі күнге дейін өзара трансшекаралық су айдындары  бар 18 елдің ешқайсысымен су бөлу жөнінде бірде-бір халықаралық шарт жасасқан жоқ. Алайда, Қытай су бөлу жөніндегі келіссөздерді тек біздің елмен жүргізетініне баса назар аудару қажет», - деп мәлімдеді экология, геология және табиғи ресурстар вице-министрі Серік Қожаниязов.

Бұдан бөлек, Қожаниязов трансшекаралық өзендерге байланысты қазақ-қытай комиссиясы жұмыс істеп жатқанын, осы уақытқа дейін 17 отырыс жасағанын айтты.

Бұған дейін профессор Мәлік Бүрлібаев сұхбаттарында трансшекаралық су ресурстарын пайдалануға байланысты құрылған қазақ-қытай бірлескен комиссиясының Қазақстан тарапының жұмысын бірнеше рет сынаған. Ол 2020 жылы Зона.кз сайтына берген сұхбатында Қазақстанның су мәселесінде Қытайдың ырқына жығылғанын, комиссия басшылары сарапшылар пікіріне құлақ аспайтынын айтқан.

«Қытаймен келіссөздер ауыр, қиын форматта жүрді. Ол алдағы уақытта да солай болады. Олар әркез себепті және себепсіз дискуссия жасап, келіссөздерді мағынасыз әңгімеге айналдырады. Олардың бұны әдейі жасайтыны түсінікті. Қытай трансшекаралық өзендердің бастауында отыр, сол себепті олар келіссөздердің шапшаң жүруіне мүдделі емес. Олар бірінші су ресурстарын игеріп алып, содан соң келіссөз жүргізбекші ме? деген мәселені ойлану қажет. Соңғы уақыттары Қытай Іле су бассейніне 40 су қоймасын, 250-ге жуық су мұнарасын салды. 500 мың гектар жерін сол сумен суаруда. Осы уақыт аралығында Қазақстанда су бөгеттері мен суару құрылғылары қиратылды. Егер Қытайдың ұстанымы шын мәнінде осындай болатын болса, онда Қазақстанды үлкен қиындықтар күтіп тұр. Көп жерде біз өзіміз кінәліміз. Мысалы, өзен суының сапасы өзен ағынының сандық сипаттамаларына байланысты екенін бәрі біледі. Жай сөзбен айтқанда, судың сапасын саннан бөлек қарастыруға болмайды. Біз не істедік?  Қытайлардың ырқына жығылдық. 2011 жылы бұрынғы қоршаған ортаны қорғау министрі Нұрғали Әшім Қазақстан үкіметінің атынан қытайлармен трансшекаралық өзен суларының сапасын қорғау және қоршаған ортаны қорғау туралы үкіметаралық келісімдерге қол қойды. Салдарынан судың сапасы жалпы келіссөздер күн тәртібінен шығарылып, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі комиссияға берілді. Енді бұл екі комиссияның арасында өзара байланыс жоқ», - деген Бүрлібаев.

Қазақстанның су қауіпсіздігі мәселесі бұрыннан айтылып келеді. Бірақ осы уақытқа дейін ресми биліктің аталмыш мәселені шешуге байланысты қандай қадам жасағаны белгісіз. Қазірдің өзінде Батыс Қазақстан облысы су мәселесінде Ресейдің Саратов және Волгоград облстарына тәуелді.

Оқи отырыңыздар: Қыл үстіндегі қауіпсіздік: Ресей, Қытай, Қырғызға тәуелді Қазақстан

Байланысты жаналықтар

Санда бар, санатта жоқ сала

02.03.2022

Қытай елшісі: АҚШ-тың Сайрагүлді марапаттауы – барып тұрған арандату

07.03.2020

Коронавирус Қытай мен АҚШ бәсекесінен пайда болған

16.04.2020

"Путин, кет", "Ресей, оян", "Тоқаев, сөйле" - Алматыдағы митинг ұрандары. ФОТОРЕПОРТАЖ

06.03.2022

Қазақстан адам бостандығы рейтингінде 75 орында

01.02.2021

Мусиннің құны 500 миллион доллар болатын жобасы Сбербанкке бұйырмады

25.03.2022
MalimBlocks
Санда бар, санатта жоқ сала

Аудармашыларды аттестациядан өткізу, оларға біліктілігіне қарай тиісті құжат беру – әлі күнге дейін ешкімнің қаперіне кірмеген, қолға алынбаған шара

Қытай елшісі: АҚШ-тың Сайрагүлді марапаттауы – барып тұрған арандату

Коронавирус Қытай мен АҚШ бәсекесінен пайда болған

"Путин, кет", "Ресей, оян", "Тоқаев, сөйле" - Алматыдағы митинг ұрандары. ФОТОРЕПОРТАЖ

Алматыдағы Сарыарқа кинотеатры маңында Украинадағы соғысқа қарсы митинг өтті.

Қазақстан адам бостандығы рейтингінде 75 орында

Мусиннің құны 500 миллион доллар болатын жобасы Сбербанкке бұйырмады

Қазақстан цифрлық даму министрілігі Сбермен жасалуы керек болған келісімді қайта қарамайтын болды. Бұл туралы министрлік БАҚ өкілдеріне берген ресми жауабында жазған.