Саясаттанушы Ғазиз Әбішев Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың "Халықтық құрылыс" бастамасына қатысты пікір білдірді. Сарапшының айтуынша, ауқымды инфрақұрылымдық бағдарлама халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға, экономиканы жандандыруға және елдің инвестициялық тартымдылығын арттыруға мүмкіндік береді.
28 қазанда Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында "Халықтық құрылыс" бағдарламасын жүзеге асыру туралы мәлімдеді. Оның аясында 2029 жылдың соңына дейін Ұлттық қордан шамамен 6,5 триллион теңге бөлініп, еліміздің әр өңірінде әлеуметтік, көлік және инженерлік инфрақұрылым жаңғыртылмақ.
Саясаттанушы Ғазиз Әбішев Malim.kz тілшісіне берген сұхбатында аталған бастаманың үш маңызды қызметін атап өтті.
"Халық бүгін жақсы өмір сүргісі келеді"
Сарапшының пікірінше, бағдарламаның ең басты мақсаты – азаматтардың бүгінгі тұрмыс сапасын жақсарту.
"Адамдар дәл қазір жақсы өмір сүргісі келеді. Олар отыз жылдан кейін немесе белгісіз бір жарқын болашақта жағдай жақсарады деген уәдені күткісі келмейді. Халыққа сапалы инфрақұрылым дәл бүгін қажет. Қазақстанның мұнайдан түсетін табысының игілігін қазіргі ұрпақ, әсіресе тәуелсіздік кезеңінде дүниеге келген жастар көруі керек", – дейді саясаттанушы.
Оның айтуынша, елдің табиғи ресурстарынан түсетін табыс азаматтардың күнделікті өмірінде нақты сезілуге тиіс. Бұл ретте сапалы жол, тұрақты электр энергиясы, су жүйесі мен заманауи әлеуметтік нысандар тұрғындар үшін аса маңызды.
"Инфрақұрылымдық жобалар экономикаға серпін береді"
Ғазиз Әбішев "Халықтық құрылыс" бастамасының екінші маңызды қыры ретінде экономикалық тиімділікті атады.
Ол ауқымды инфрақұрылымдық бағдарламаларды АҚШ-та Франклин Рузвельт кезеңінде және Қытайда XXI ғасырдың басында жүзеге асырылған жобалармен салыстырды.
"Бұл – экономикаға серпін беретін ауқымды инфрақұрылымдық бағдарлама. Осындай жобалар кезінде құрылыс жұмыстары ішкі нарықта жаңа тапсырыстар қалыптастырады. Соның нәтижесінде кәсіпорындардың жұмысы жанданып, экономикалық белсенділік артады. Мұндай тәсіл экономикалық өсімді ынталандыруға мүмкіндік береді", – деп түсіндірді сарапшы.
Саясаттанушының сөзінше, инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыру барысында құрылыс материалдарына, инженерлік қызметтерге, көлік пен логистикаға сұраныс артуы мүмкін. Бұл өз кезегінде отандық кәсіпорындар мен жергілікті бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.
"Сапалы инфрақұрылым – мемлекеттің инвестициялық тартымдылығының көрсеткіші"
Сарапшы бағдарламаның үшінші қыры елдің халықаралық беделі мен инвестициялық ахуалына байланысты екенін айтты.
Оның пікірінше, дамыған инфрақұрылым шетелдік инвесторлар үшін мемлекеттің экономикалық мүмкіндіктерін көрсететін маңызды факторлардың бірі саналады.
"Мысалы, адамдар Біріккен Араб Әмірліктеріне, Дубайға барғанда сапалы жолдарды, су және электр жүйелерін, жалпы дамыған инфрақұрылымды көреді. Мұндай жағдай инвестициялық ахуалды жақсартады. Адамдар сол жерде өмір сүріп, қаржы салуға қызығушылық танытады. Бұл – мемлекеттің өз дамуына байыппен қарайтынын көрсететін белгі", – деді Ғазиз Әбішев.
Ұлттық қор қаражатын пайдаланудың тиімділігі қандай?
Саясаттанушы Ұлттық қор қаражатын нақты инфрақұрылымдық қажеттіліктерге жұмсаудың экономикалық негізі бар деп есептейді. Оның айтуынша, әлемдік экономикадағы тұрақсыздық жағдайында жинақталған қаржының болашақтағы құнына қатысты да тәуекелдер кездеседі.
"Экономика күрделі жағдайда тұрғанда доллардың, алтынның және басқа да жинақтардың ұзақ мерзімді құны қалай өзгеретінін нақты білмейміз. Қаражат қозғалыссыз жатса, оның құнсыздану қаупі де бар. Ал оны нақты қажет инфрақұрылымға бағыттау арқылы халыққа пайдалы нәтижеге қол жеткізуге болады", – деді ол.
Дегенмен сарапшы мемлекеттік қаржыны бұрынғыдай нәтижесі күмәнді, ауқымды өндірістік жобаларға жұмсаудан сақтану қажеттігін атап өтті. Оның пікірінше, ең алдымен коммуналдық, инженерлік және көлік инфрақұрылымын дамытуға басымдық берілуі керек.
"Бұрын алып зауыттар салуға бағытталған, бірақ нақты нәтижеге жетпеген жобалар болды. Ал қазір халыққа шын мәнінде қажет дүниелерге – коммуналдық, инженерлік және көлік инфрақұрылымына инвестиция салу маңызды. Бұл қаражатты нақты игілікке айналдырудың бір жолы", – деді саясаттанушы.
Сонымен қатар Ғазиз Әбішев бөлінетін қаржының нақты көлемі мен оның жеткіліктілігіне жеке баға бере алмайтынын, алайда бастаманың пайдалы болуы мүмкін екенін жеткізді.
"Барлық құрылыс тек Астанада шоғырланбауы керек"
Сарапшы инфрақұрылымдық бағдарламаның тиімділігі ең алдымен оның өңірлерде қалай жүзеге асырылатынына байланысты екенін айтты.
"Егер барлық нысан тек Астанада, оның орталығында ғана салынбай, бүкіл ел бойынша, ұлттық экономиканың маңызды тораптарында бой көтерсе, мұның пайдасы зор болады. Бұл өңірлерде де қолайлы өмір сүруге жағдай жасап, адамдардың Алматыға, Астанаға және Шымкентке жаппай көшуін тежеуге мүмкіндік береді", – деді Ғазиз Әбішев.
Оның пікірінше, өңірлерде сапалы инфрақұрылым қалыптасса, тұрғындардың ірі қалаларға қоныс аудару қажеттілігі азаяды. Сонымен бірге аймақтардың экономикалық әлеуетін дамытуға қосымша мүмкіндік туады.
