Қымбат Досжанның хабары жұртты шошытты

Елнұр Бақытқызы

  • 03.11.2020

 

Qazaqstan телеарнасындағы "Қымбат жандар" бағдарламасын жүргізетін Қымбат Досжанның ағасын іздеп келген бойжеткенге қаралы хабарды эфирде естіртуін әлемжелідегі жұрт қатты сынға алды. Анау-мынау емес, мемлекеттік бюджеттен ақша бөлінетін ұлттық арнадағы бағдарламаның журналист этиканы өрескел бұзып,  біреудің көз жасын көлдетіп,  қайғысы арқылы көрермен жинауын асқан цинизм мен арсыздыққа балап жатқандар бар.

2 қараша күні ұлттық арна эфирінен көрсетіліп, шу тудырған бағдарламаның қысқаша мазмұны мынандай.  Бағдарламаға күйеуін ерте келген Зульфия  сегіз жыл бұрын хабар-ошарсыз кеткен ағасы Асылбекті іздеп келген. Бағдарлама түсірілімі үшін сонау Ақтаудан келген бойжеткенді жүргізуші барынша сөйлетіп, отбасы туралы сұрақтар қояды. Олардың  Қазақстанға Қарақалпақстаннан келгенін, алты ағайынды екенін, үйдің үлкені кім, анасы қайда тұратынын анықтап алған соң, Қымбат Досжан бойжеткеннен ағасы туралы сұрай бастайды. Басқа қалаға жұмыс іздеп кеткен ағасы соңғы рет "ұрып кетті, мал бағатын жеге алып кетті" деп хабарласқанын айтқан қарындасы одан кейін хабар үзілгенін жеткізеді. Осы арада жүргізуші Қ.Досжан Зульфияға ере келген жолдасын әңгімеге тартып, олардың қай уақытта үйленгенін,  күйеубаланың жоғалып кеткен ағасын көрмен-көрмегенін сұрап, жараның аузын тырнай түседі. Содан кейін Зульфияға қайта ауысып, "ағаңның мінезі қандай еді?" деп сұрақ қояды. Кейіпкердің "мінезі жақсы еді" деген жауабын місе тұтпаса керек, "Қандай? Жаман әдеті жоқ па еді? Ішімдік жағына жоқ па еді?" деп тықақтай түседі. "Арасында шегеді, бірақ ішпейтін еді"  дейді ағасының суретін қолына ұстаған бойжеткен. Туысын жамандыққа қимайтын, соңғы үмітін арқалап келгенін біле тұра жүргізуші одан  "енді қазір қарындасы ретінде қандай ойда отырсың?" деп қазбалайды. Бұған  бойжеткен "ағам бар деп ойлаймын" дейді.

Бағанадан бері осыны естігісі келсе керек, жүргізуші "Олай болса экранға қарайық"  дейді. Сөйтіп, экранда "үйінен шығып, үйірінен адасып кеткен жандар көп" деп басталатын сюжет көрсетіледі. Бірден астанадағы Тілендиев бойындағы қалалық зират көрсетіліп, онда "тұрар жері, құжаты жоқ жандардың көбі осында жерленген, олар алып шаһарға арман арқалап келген Асылбек секілді азаматтар еді" делінеді. Асылбектің суреттері алма-кезек көрсетіліп, оның қалаға жұмыс істеп, үй алып, үйленемін деген арманмен келгені айтылады. Артынша Асылбектің тұратын жері, жұмысы болмаған соң полиция бөлімшесіне қаңғыбастармен бірге түскенін келтіреді.  Бағанадан бері бойжеткенді эфирге телміртіп қойып, сезімін әбден азаптаған сюжет "2014 жылдың 10 ақпанында астанадағы жылу құбырларының бірінің маңынан оның мәйіті табылған" деп аяқталады. Ағасының бұл пәниде жоқтығын сюжеттен естіген бойжеткен еңіреп жылап сала береді.

Жүргізуші Қымат Досжан ағыл-тегіл жылап отырған жас қызға "Біз өздеріңді Маңғыстаудан хабарға келіңдер деп шақырған кезде дәл осындай хабарды айтамыз деп ойлаған жоқпыз" деп ақталады. "Жыла, жылаңыз, ағаны жоқтайтын қарындастың барына шүкір" деп жұбату айтқандай болады.

Бірақ бағдарламаның нүктесі бұл жерде қойылмайды. Бойжеткеннің көз жасын көл-көсір еткені аз көрді ме, бағдарламаға астанадағы Сарыарқа аудандық полиция бөлімінің капитаны Әлішер Махамбетті шақырыпты. Әлгі полицей ағасы Асылбекке қатысты құжаттарды Зульфияға тапсырады. Бір жерде адамдарды зар илетіп жылатып қойған бағдарлама жүргізуші сол жерде әлгі бөлімшенің полицейлерінің аты-жөндерін атап, алғысхат табыс етеді.

Сөйтіп, хабар бойы қызбаладан ағасы туралы сұрап, әбден сөйлетіп алған соң,  аязда  үсіп үлгенін естірткен бағдарлама кейіпкерлерді "берік болыңдар" деп шығарып салады.

Ұлттық арнаның журналистік этиканы аяқтасты етіп, адам қайғысы мен көз жасын пайдаланып, рейтингке айналдырғанын талқылап жатыр.

Мәселен Ермек Тілеген бүй дейді: Беу, жігіттер, рейтинг қуғанның жөні осы екен, онда екі жарым мың шақырым жерден іздеп келген қарындасына ағасының сүйегін қазып әкеп табыс етпедіңдер ме студияда.

Нәзия Жоямергенқызы: Қатыгездік. Журналистік этикаға, адамгершілікке қайшы. НЕ ПРОФЕССИОНАЛИЗМ.

Қымбат Досжанның осы бағдарламасына ашуланған әлемжелі қолданушылары Qazaqstan-ды қатты сынап, бұл мәселеге министр Аида Балаеваның араласуын сұрап отыр.

Мұндай телецинизмді тыюға шақырып жатқандар да көп. Бірақ ұлттық арнаның өзі әзірге үнсіз.

Оқи отырыңыз: Қымбат Досжан көпшіліктің сынынан кейін кешірім сұрады

https://www.youtube.com/watch?v=3VRf9oHFjPE&feature=youtu.be&t=1952&fbclid=IwAR2OrQmRAEJroUbB5bqGBiDkuG3MHAylAB2EUcZaVbsfXOjwlY9bzLYo01I

MalimBlocks
Қымбат Досжан көпшіліктің сынынан кейін кешірім сұрады

Қымбат Досжанның даулы хабарын Ұлттық арна алып тастады