Димаш Құдайберген 29 жасында Қазақстанның халық әртісі атанды. Әлішер Кәрімов өзіне қандай атақ берілетінін Ақордадағы рәсімге шақырылғанда да білмегенін айтады. Ал 53 жастағы Нұрлан Еспанов 200-ден астам ән жазса да, "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" атағын әлі алмағанын жеткізді. Malim.kz алты әншінің өнер жолы мен марапаттарын салыстырып, мемлекеттік атаққа кім ұсынатынын қарастырды.
Нұрлан Еспанов. Балалар оның әнін айтып жүр, ал өзі атақты әлі күтіп жүр

"Атаққа кешіккен адаммын ғой мен". Нұрлан Еспанов "Кешкі Алматы" бағдарламасында мемлекеттік атақ жайын осылай қозғады. Сазгердің айтуынша, бастауыш сынып оқушылары оның әндерін айтып жүр, ал "Қошқар мен теке" мультфильміндегі әндердің бәрін өзі жазған. Шығармашылық қоржынында 200-ден астам ән барын айтқан Еспанов өзінен жас әріптестерінің атақ алып жатқанын көргенде ойланатынын жасырмады. Айқын жариялаған сұхбат үзіндісі.
Еспанов бұл мәселені 2023 жылы да көтерген. Сол кезде "Қызықты Weekend" бағдарламасында атаққа он жыл қатарынан құжат тапсырғанын айтқан еді. Оның "Қос қарлығаш", "Жан әке", "Достарым", "Кездер-ай" әндерін әртүрлі орындаушы шырқаған.
Димаш Құдайберген. 25 жасында қайраткер, 29 жасында халық әртісі

Димаш 2015 жылы Витебскідегі "Славян базары" байқауында бас жүлде алған алғашқы қазақстандық орындаушы болды. Арада екі жыл өткенде Қытайдың "Singer" байқауында екінші орын алып, жаңа аудиторияға танылды. Қазақстанда оған 2019 жылы, 25 жасында, "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" атағы берілді.
2023 жылы Димаш 29 жасында Қазақстанның халық әртісі атанды. Сол жылы "Халық әртісі" атағы мемлекеттік наградалар тізіміне қайта қосылып, Димашпен бірге әнші Рамазан Стамғазиевке, опера орындаушылары мен театр және кино әртістеріне де берілді.
Әлішер Кәрімов. Министрлік қоңырау шалғанда қандай марапат алатынын білмеген

Таразда туған Әлішер Кәрімов "SuperStar KZ" жобасының екінші маусымында финалға жетіп, кейін Қазақстан атынан "Славян базары" мен "Жаңа толқын" секілді байқауларға қатысты. 2018 жылы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, ал 2025 жылы 39 жасында Қазақстанның халық әртісі атанды.
Кәрімовтің айтуынша, Мәдениет министрлігінен хабарласып, Ақордадағы рәсімге келуін сұраған. Алайда сол қоңырауда қандай марапат берілетіні айтылмаған. Жас өнерпаздарға атақ беру жайы талқыланғанда оның жолындағы бір дерек назар аудартады. Кәрімов "Халық әртісі" атанғанға дейін жеті жыл бұрын "Еңбек сіңірген қайраткер" атағын алған.
Мейрамбек Бесбаев. "Бозторғайдан" мемлекеттік атаққа дейін

1991 жылы 15 жастағы Мейрамбек Бесбаев республикалық термешілер байқауына Алтынбек Қоразбаевтың "Бозторғай" әнімен қатысты. Кейін "МузАРТ" тобының құрамында қалың тыңдарманға танылды. 2012 жылы оған Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері атағы берілді.
Өзі атаққа бола жұмыс істемейтінін айтқан. "Өнерпазға алғаннан гөрі, еліңе бергеніңнен басқа бақыт жоқ шығар", – деген еді Бесбаев. Еспанов еңбегінің мемлекеттік деңгейде бағалануын күтіп жүргенін ашық айтса, Бесбаев өнерпаздың елге не бергенін алға тартқан.
Роза Рымбаева. Халық әртісі атанғанда отызға да толмаған

Роза Рымбаева 1977 жылы Болгариядағы "Алтын Орфей" халықаралық байқауында бас жүлде алды. 1979 жылы Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген әртісі, 1986 жылы халық әртісі атанды. Демек эстрада жұлдызына халық әртісі атағын отызға толмай беру тәжірибесі Димашқа дейін де болған.
Арада 33 жыл өткенде, 2019 жылы Рымбаеваға Қазақстанның Еңбек Ері атағы берілді. Ақорда сол кезде әншінің ұлттық мәдениетті дамытуға және ән өнерін насихаттауға қосқан айрықша үлесін атап өтті.
Мақпал Жүнісова. 30 жасында халық әртісі, арада 32 жыл өткенде "Барыс" орденін алды

Мақпал Жүнісова өнер жолын "Гүлдер" ансамблінде бастап, кейін "Қазақконцерт" жанындағы "Назерке" ансамблінде ән шырқады. "Аққу сазы", "Армандастар", "Еркетайым" секілді әндер оның орындауында көпшілікке таныс. Ол 1994 жылы 30 жасында Қазақстанның халық әртісі атанды. 1999 жылы Мемлекеттік сыйлық алды.
2026 жылдың мамырында Президент әншіге II дәрежелі "Барыс" орденін табыстады. Жүнісова рәсімнен кейін Ақордаға бармағанына 30 жыл болғанын айтып, қуанышымен бөлісті. Оның өнер жолындағы осы екі марапаттың арасы 32 жыл.
Атаққа кім ұсынады?
Мемлекеттік наградаға кандидаттарды Президентке ұсынуға уәкілетті органдардың қатарында орталық және жергілікті атқарушы органдар, шығармашылық одақтар мен басқа да ұйымдар бар. Ұсыныстарды Президент жанындағы комиссия алдын ала қарайды. Ал "Қазақстанның халық әртісі" атағына бұрын "Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі" немесе "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" атағын алған, музыка, театр, цирк немесе кино өнеріне ерекше үлес қосқан адамдар ұсынылады.
2026 жылғы 11 қарашада Президент мемлекеттік наградалар туралы заңға енгізілген түзетулерге қол қойды. Сол өзгерістердің бірі – "Шәмші Қалдаяқов" медалінің енгізілуі. Ол композиторларға, ән авторларына, дирижерлерге, дәстүрлі және эстрадалық музыка орындаушыларына беріледі. Еспановтың әңгімесінен туатын сауал осы тұста өзекті.