Еуропалық Одақ елдерінің мемлекет және үкімет басшылары бейсенбі, 22 қаңтарда, Гренландия төңірегіндегі жағдайға арналған шұғыл саммитте АҚШ президенті Дональд Трамптың саясатына қарсы шыққан елдерге қатысты жоғары кедендік баж салығын енгізуден бас тарту жөніндегі шешімін құптап, ЕО мемлекеттерінің ортақ мүдделерді қорғаудағы бірлігінің маңызын атап өтті,-деп хабарлайды Malim.kz dw.com сайтына сілтеме жасап.
«ЕО өз мүдделерін қорғауды жалғастырады және бопсалаудың кез келген түріне қарсы тұрады», – деп мәлімдеді Еуропалық кеңестің төрағасы Антониу Кошта. Германия канцлері Фридрих Мерц пен Франция президенті Эмманюэль Макрон да Гренландияның тағдыры мәселесінде ЕО-ның бірлігін жоғары бағалады.
«Еуропа тарапының бірлігі мен табандылығы нақты нәтиже бере алатыны анықталды», – деді Мерц.
Макронның айтуынша, бірлесе әрекет еткен жағдайда Еуропа «өзін құрметтеуге мәжбүр ете алады». Сонымен қатар ол жағдай «қолайлы» болғанымен, «сақ болуға шақырды».
ЕО-ның Гренландияға инвестиция салу жоспарлары
Еурокомиссия төрайымы Урсула фон дер Ляйен ЕО жақын арада Гренландияға инвестициялар пакетін ұсынатынын хабарлады.
«Біз ЕО мен Гренландия арасындағы қарым-қатынасты нығайту бағытында жұмыс істеп жатырмыз, және осы аяда Еурокомиссия жуырда ауқымды инвестициялық пакет ұсынады», – деп Reuters агенттігі фон дер Ляйеннің сөзін келтіреді.
Сонымен қатар, Еурокомиссия басшысы ЕО қорғаныс бюджетінің бір бөлігін Арктикада пайдалануға болатын жабдықтарды, соның ішінде еуропалық мұзжарғыш кемені сатып алуға бағыттамақ екенін айтты.
«Біз өңірдегі серіктестермен, атап айтқанда Ұлыбритания, Канада, Норвегия, Исландия және басқа елдермен қауіпсіздік пен қорғаныс саласындағы келісімдерімізді нығайтуымыз керек. Гренландия үшін бұл нағыз геосаяси қажеттілікке айналды», – деп атап өтті фон дер Ляйен.
Трамп: АҚШ Гренландияны әскери жолмен қоспайды
Бұған дейін, 21 қаңтарда, АҚШ президенті Дональд Трамп Давоста өткен Дүниежүзілік экономикалық форумда Данияның автономды аумағы болып саналатын Гренландияны АҚШ-қа әскери жолмен қосуды жоспарламайтынын мәлімдеді. Сондай-ақ ол осы арктикалық аралға қатысты талаптарына қарсы шыққан елдерге жоғары баж салығын енгізуден бас тартатынын айтты. Бұл баждар 1 ақпанда күшіне енуі тиіс еді.
Трамптың айтуынша, Давоста НАТО бас хатшысы Марк Рюттемен кездесуде ол Гренландия бойынша болашақ келісімнің негізгі шарттарын келісуге қол жеткізген. Ал Рютте бұл келіссөздердің басты тақырыбы Ресей мен Қытайдың Гренландияға экономикалық және әскери «қолжетімділігінің» алдын алу болғанын атап өтті.
АҚШ-тың Гренландиядағы әскери қатысуы
AFP агенттігінің келіссөздерге жақын дереккөздерге сілтеме жасап хабарлауынша, Трамп пен Рютте 75 жыл бұрын жасалған АҚШ-тың Гренландиядағы әскери қатысуы туралы келісімді қайта қарауға келіскен. Дания премьер-министрі Метте Фредериксен Брюссельде сөйлеген сөзінде бұл келісімді талқылауды бірнеше ай бұрын АҚШ-қа өзі ұсынғанын атап өтті.
Брюссельдегі кездесуде Фредериксен Гренландияда АҚШ әскери қызметкерлерін ұзақ мерзімге орналастыруды қолдайтынын білдірді. Ол Вашингтонмен келіссөздер жүргізуге дайын екенін көрсете отырып, елінің тәуелсіздігін де ерекше атап өтті, деп хабарлайды AFP. 23 қаңтар күні таңертең Дания үкіметінің өкілдері Брюссельде НАТО бас хатшысы Марк Рюттемен кездеседі деп күтілуде.
ЕО-ның Трамптың «Бейбітшілік кеңесіне» көзқарасы
ЕО-ның шұғыл саммитінде талқыланған тағы бір мәселе – Трамп палестиналық-израильдік және өзге де қақтығыстарды реттеу үшін құрған так называемый «Бейбітшілік кеңесі» болды. Антониу Коштаның айтуынша, ЕО-да бұл жобаға қатысты «үлкен күмәндар» бар. Атап айтқанда, бұл органның міндеттері, төрағасының өкілеттіктері және «Бейбітшілік кеңесінің» БҰҰ жарғысымен үйлесімділігі мәселелері алаңдаушылық тудырады.
Давоста Трамптың «Бейбітшілік кеңесінің» жарғысына қол қойған 19 елдің қатарында Аргентина мен Венгрия бар. Ал АҚШ шақырған кейбір елдер, соның ішінде Германия, бұл қадамнан бас тартты. Осы уақытқа дейін Берлин «Бейбітшілік кеңесіне» қатысты сақтықпен пікір білдіріп келді. Ал Франция бұл ұйымға мүше болу мүмкіндігін біржола жоққа шығарды.
«Бейбітшілік кеңесінің» төрағасы – Дональд Трамптың өзі. Ол бұл мәртебеде жаңа мүшелерді шақыру туралы шешім қабылдайды және кез келген мәселе бойынша дауыс беру кезінде вето қоя алады. Көптеген сарапшылар «Бейбітшілік кеңесі» БҰҰ-ға бәсекелес ұйымға айналуы мүмкін деп қауіптенеді.
