Шымкент туралы сөз болғанда көбіне өнеркәсіп, сауда және құрылыс салалары алдыңғы қатарға шығады. Алайда мегаполис аумағындағы ауыл шаруашылығы жерлері мен жеке қосалқы шаруашылықтардың да қала экономикасында өзіндік орны бар. Бұл бағыттағы негізгі мәселелердің бірі – суармалы жерлерді қажетті сумен тұрақты қамтамасыз ету, деп хабарлайды Malim.kz.
Оңтүстік өңірдің табиғи-климаттық жағдайында су ауыл шаруашылығы өндірісінің шешуші ресурсы саналады. Әсіресе жаз мезгілінде жауын-шашынның аз болуы мен жоғары температура егіншілікке қосымша жүктеме түсіреді. Сондықтан суару жүйелерінің тұрақты жұмыс істеуі шаруалардың өнім алу мүмкіндігіне тікелей әсер етеді.
Шымкентте осы міндетті жүзеге асыруға "Шымкент сушар" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны қатысады. Қалалық жайлы ортаны дамыту басқармасының мәліметінше, 2026 жылғы вегетациялық кезеңде 4600 гектардан астам ауыл шаруашылығы жерін суару жоспарланған.
Кәсіпорын биыл 520 шаруа қожалығымен, төрт заңды тұлғамен және 4500 жеке қосалқы шаруашылық жер телімінің иесімен су жеткізу жөнінде келісімшарт жасаған. Бұл деректер суару қызметінің тек ірі шаруашылықтарға емес, жеке жер иелеріне де қажет екенін көрсетеді.
Мұнда маңызды мәселе – судың болуы ғана емес, оның тұтынушыға уақытында және қажетті мөлшерде жетуі. Егер су бөлу кестесі дұрыс ұйымдастырылмаса немесе каналдарда шығын көбейсе, шаруашылықтардың өндірістік жоспарына әсер етуі мүмкін. Сондықтан суару инфрақұрылымының техникалық жағдайын бақылау агроөнеркәсіп тұрақтылығының негізгі шарттарының бірі болып отыр.
Осы мақсатта кәсіпорын құрамында учаске бастығы, бес канал бригадирі және су бөлуді қадағалайтын 23 бақылаушы-инспектор жұмысқа жұмылдырылған. Олардың қызметі су беруді ұйымдастыруға, каналдарды бақылауға және ресурстардың ысырабын азайтуға бағытталған.
Дегенмен болашақта суару жүйесінің тиімділігін тек су жеткізілген гектар санымен бағалау жеткіліксіз. Бір гектарға жұмсалған су көлемі, жеткізу кезіндегі шығын және шаруашылықтардың суға қолжетімділігі де есепке алынуы қажет. Осындай көрсеткіштер су ресурстарын басқарудағы нақты мәселелерді анықтауға көмектеседі.
Су үнемдеу технологияларын дамыту да өзекті. Тамшылатып суару, топырақ ылғалдылығын бақылау және су беру кестесін дақылдың қажеттілігіне қарай реттеу су шығынын азайтуға мүмкіндік береді. Алайда мұндай технологияларды енгізуде шаруашылықтардың қаржылық мүмкіндігі мен техникалық даярлығын ескеру маңызды.
Су ресурстарын тиімді басқару агроөнеркәсіптің басқа бағыттарына да ықпал етеді. Егіншілік тұрақтылығы мал шаруашылығының жемшөп базасына әсер етсе, ауыл шаруашылығы өнімдерінің жеткілікті болуы жергілікті азық-түлік нарығы үшін маңызды.
Шымкентте қолға алынған су жеткізу жұмыстары осы тұрғыдан алғанда қаланың аграрлық әлеуетін сақтауға бағытталған. Алдағы кезеңде басты міндет – қолданыстағы инфрақұрылымның тиімділігін арттыру, судың ысырабын қысқарту және шаруалар үшін тұрақты суару жағдайын қалыптастыру. Өйткені оңтүстік өңірде ауыл шаруашылығының ұзақ мерзімді дамуы су ресурстарына қаншалықты ұқыпты қарайтынымызға тікелей байланысты.
