Театр және кино актрисасы Меруерт Өтекешова "Қыз Жібек" фильмінде киген тарихи қамзолын музейге тапсыруға әзірге дайын емес екенін айтты. Өнер иесі алдымен жәдігерді ретке келтіріп, қолындағы құнды дүниелерді жинақтағысы келеді. Бұл туралы ол "Qazaqstan" телеарнасына берген сұхбатында баяндады, деп хабарлайды Malim.kz.
Актрисаның айтуынша, жұрттың талқысына түскен қамзол қазір өзінде сақтаулы. Оны болашақта музейге өткізу ойы бар, алайда оған дейін атқарылуы керек жұмыс аз емес.
"Қыз Жібектің қамзолы өзімде сақтаулы. Оны әлі ретке келтіруім керек. Дайын болғанда музейге тапсырамын. Киностудияда Қыз Жібектің тағы бір көйлегі, қамзолы мен сәукелесі бар", – деді Меруерт Өтекешова.
Өнер иесі үшін қазір маңыздысы – кино тарихына қатысты естеліктер мен жәдігерлерді кейінгі ұрпаққа аман жеткізу. Ол фильмнің жарық көргеніне 50 жыл толғанда деректі туынды түсірілгенін де еске алды.
"Жастар көре ме, көрмей ме, білмеймін. Бірақ мақсатым – қолымда бар дүниені жинақтап, жазып, кейінгі ұрпаққа мұра етіп қалдыру. Әлі ойымда жүрген, атқаратын ісім көп. Осы іске өзім кіріспесем, құнды дүниелер жоғалып кете ме деп қорқамын", – деді актриса.
Осылайша, Өтекешова қамзолды музейге тапсыру ниеті өзгермегенін аңғартты. Әзірге ол жәдігерді қашан және қай музейге өткізетінін нақтылаған жоқ.
Қамзол төңірегіндегі дау неден басталды?
Бұған дейін біз "Қыз Жібек" фильміндегі қамзолдың продюсер Баян Алагөзованың қолына өтіп, қоғамда қызу талқыланғаны туралы жариялаған едік. Биыл 17 сәуірде продюсер тарихи киімді киіп көрсетіп, оны сыйға алғанын мәлімдеген. Осыдан кейін құнды жәдігердің жеке адамның иелігінде сақталуы жөнінде пікірталас басталды. Мәдениет және ақпарат министрлігі де қамзолдың жеке қолға қалай өткенін тексеретінін хабарлады.
Министрліктің сол кездегі түсіндіруінше, "Қазақфильм" киностудиясының музей қорында фильмге пайдаланылған қамзолдардың бірінің түпнұсқасы сақтаулы болған. Ал Баян Алагөзова көрсеткен екінші қамзолдың жеке иелікке өту жағдайы анықталуға тиіс еді.
Бұл мәселеге Меруерт Өтекешова да пікір білдірген. Журналист Гүлбану Әбенова актрисамен сөйлескенін жазып, оның Баян Алагөзованың қолындағы қамзолдың түпнұсқа екенін растағанын жеткізді. Сол кезде фильмге қатысты бірқатар костюм мен реквизиттің жылдар ішінде жан-жаққа тарап кеткені де айтылды. Аталған мәлімдеме туралы біз 19 сәуірдегі материалымызда жазған едік.
Кейін оқиға басқа арнаға бұрылып, Баян Алагөзова қамзолды Меруерт Өтекешоваға қайтарды. Продюсер жәдігердің алдағы тағдырын фильмдегі Жібек бейнесін сомдаған актрисаның өзі шешкені дұрыс екенін айтқан.
Ал маусым айында Алагөзова дизайнер Аида Қауменоваға қамзолдың дәлме-дәл көшірмесін жасатқанын мәлімдеді. Демек, кейін продюсер көрсеткен жаңа бұйым тарихи түпнұсқаның көшірмесі болған. Бұл туралы да сайтымызда материал жарияланған еді.
Шілдеде Меруерт Өтекешова қамзолдың өзіне қайтарылғанына ризашылығын білдіріп, оны Астанадағы үлкен музейлердің біріне өткізгісі келетінін айтқан болатын. Біз бұл жаңалықты да бұған дейін жариялаған едік. Актрисаның қазіргі сөзінен сол жоспарын жүзеге асыруға дайындалып жүргенін түсінуге болады.
Меруерт Өтекешованы көпшілікке танытқан "Қыз Жібек" рөлі
Меруерт Өтекешованың есімін қазақ көрерменіне кеңінен танытқан туынды – "Қыз Жібек". Ол 1968 жылы Алматыдағы №66 мектепті бітірген соң, фильмнің басты рөлін сомдауға шақырылған. Сол кезде болашақ актриса небәрі 17 жаста еді.
"Qazaqstan" телеарнасының дерегінше, Жібек рөліне жүзден астам үміткер сыналған. Алайда таңдау ол кезде кәсіби актерлік білім алып үлгермеген Меруертке түскен. Экрандағы алғашқы үлкен жұмысы оның шығармашылық жолын айқындап, есімін Жібек бейнесімен байланыстырды.
1970 жылы жарық көрген картинаны режиссер Сұлтан Қожықов түсірген. Сценарий авторы – Ғабит Мүсірепов, музыкасын жазған – Нұрғиса Тілендиев. Фильмде Төлегенді Құман Тастанбеков, Бекежанды Асанәлі Әшімов сомдады.
Лиро-эпостық жыр желісіне негізделген туындыда екі жастың махаббатымен бірге қазақтың салт-дәстүрі, тұрмыс-тіршілігі мен ұлттық киім үлгілері көрініс тапқан. Сондықтан фильмдегі костюмдерге қатысты әңгіменің қоғамдық талқыға айналуы да түсінікті: көрермен үшін олар сүйікті киносының тарихымен байланысты жәдігерлер.
Жібек бейнесі Меруерт Өтекешованың шығармашылығында ерекше орын алады. Кейін ол басқа фильмдерге түсіп, театр сахнасында түрлі кейіпкерді сомдағанымен, көпшілік оны әлі күнге дейін қазақтың Қыз Жібегі ретінде таниды.
Меруерт Өтекешова кім?
Меруерт Қаратайқызы Өтекешова – театр және кино актрисасы. Ол 1951 жылғы 25 ақпанда Орал қаласында дүниеге келген. 1969–1973 жылдары Құрманғазы атындағы өнер институтының театр факультетінде оқып, Хадиша Бөкееваның шеберханасында білім алған.
1973 жылы Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ драма театрының актерлік құрамына қабылданған. Театрдағы алғашқы жұмыстарының бірі – Шыңғыс Айтматовтың «Ана – Жер-ана» шығармасы бойынша қойылған спектакльдегі Әлиман рөлі. Кейін Мұхтар Әуезовтің "Қарагөзіндегі" Қарагөзді, "Еңлік – Кебектегі" Еңлікті, Дулат Исабековтің "Әпкесіндегі" Гауһарды сомдады.
Оның кино қоржынында "Ағам менің", "Ұлымның оралуы", "Тентек балалар", "Аждаһа жылы" және басқа да туындылар бар. Актриса "Қазақфильммен" қатар, "Қырғызфильм" мен "Мосфильм" студияларының жобаларына да қатысқан.
Меруерт Өтекешова – "Құрмет" және "Парасат" ордендерінің иегері. Өнердегі көпжылдық еңбегі театр сахнасындағы рөлдерімен де, ұлттық кино тарихында қалған Жібек бейнесімен де бағаланады. Қазір актриса сол шығармашылық жолдың куәсі болған дүниелерді жинақтап, кейінгі ұрпаққа қалдыруды көздеп отыр.
