Архимед Қостанайды қиратып жатыр

Қазір іргетастың ізі де қалмаған

Олжас Қасым

  • 17.06.2022

Ахмет Байтұрсынұлының 150 жылдығы қарсаңында ғалым туған үйдің жермен-жексені шықты.  Алаш ардақтысының туыстары мен жерлестері  үйді өз күшімен тұрғызып, қарайлап жүргенін айтатын. Ахаң осы топырақта, осы шаңырақта дүние есігін ашты деген белгі секілді еді, бұл.  Алып туған үйдің қиратылуы қоғамдық пікір туғызып, шу көтерді.  Қоғам белсендісі, ақын  Айбек Ережеп тарихи орынның ойран-топыр болғанын біліп, аймақтағы азаматтарға сұрау салыпты. 


«Жергілікті жердегі азаматтардың айтуынша, Ахмет Байтұрсынұлы туған үй қалпына келтірілмекші болған екен. Мердігерлер ескі іргетастың орнынан қабырға тұрғыза бастапты. Алайда, ол сапасыз болып аймақ тұрғындары наразылық білдірген. Ақыры ауылға облыс әкімі Мұханбетовтің өзі келіп, соңында ғимаратты күреп тастау туралы шешім шығарылған», - дейді А.Ережеп.  

Ахмет Байтұрсынұлының құлатылған үйінің кірпіштері  

Байтұрсынұлы ауылының байырғы тұрғыны Әбдісалық Жақсыбек тарихи ескерткіштен әп сәтте көз жазып қалдық дейді. Оның айтуынша, Ахметтің бұрынғы үйінің іргетасы осы жерде. Қабырғасы қара шым кесектен тұрғызылған-ды.   Үйдің арасы пешпен бөлініп тұрған. Сол пешпен бөлінген бұрышта әжеміз Ахметті өмірге әкеліпті. Қазір іргетастың ізі де қалмаған, кірпіштері ғана жинаулы тұр».    

Ал Қостанай облыстық әкімдігінің баспасөз қызметі үйдің әбден тозығы жетуіне байланысты осындай шешімге келгендерін айтады.

«2009 жылы А.Байтұрсынұлы дүниеге келген үйдің болжанған жеріне жергілікті жұртшылық күшімен ешбір жәдігері жоқ, шағын ағаш үй тұрғызылған. Осы жылдар ішінде импровизацияланған материалдардан салынған бұл ғимарат айтарлықтай тозған және қалпына келтірілмеген. Өңір тұрғындары мен жұртшылығының өтініші бойынша республикалық жоспарға үй салып, оны музей-үйге айналдыру пункті енгізілген.

Жангелдин ауданының әкімдігі тарапынан бұл іс-шараға байқау өткізіліп, оның қорытындысы бойынша мердігер компания анықталды. Алайда компания жосықсыз болып, құрылыс барысында сапасыз материалдарды қолданған.  Осыдан кейін жергілікті тұрғындар шағымданды. Ал тапсырыс беруші құрылыс жұмыстарын тоқтатып, келісім-шартты бұзған».

Баспасөз қызметі үйдің бұзылуын облыс әкімі А.Мұхамбетовтің өңір тұрғындарымен кездесуінен кейін шыққан шешім деп отыр. «Бірақ ол үйдің тарихи мәні болмайды, кәдімгі заманауи үй болады», - дейді баспасөз хатшысы Кенже Қонысбай.   Болар іс болды. Дегенмен қоғам белсенділері, Ахмет мұрасына жанашыр азаматтар үйге реставрация жасалып, құнды ескерткіш ел игілігіне айналуы тиіс еді.

«Кезінде Ыбырайдың ашқан мектебін де осылай қирата салған. Енді не ескісі жоқ, не жаңасы жоқ үйінді болып қалды» дейді Айбек Ережеп.   

Ал Жангелдин ауданының әкімдігі екі айдың ішінде үй  құрылысын аяқтап, оны тарихи экспонаттармен толықтырамыз деп уәде беріп отыр.  Қоғам белсенділері екі айдың ішінде зәулім үй тұрғызбақ түгілі, реставрацияның өзін жасай алмайсың деп ашық айтты.  Ауылға барар жолдың жыры да ащы ішектей созылып кетіп еді, енді оған күрелген үй қосылды. Ахмет  ауылына апаратын 106 шақырым жолдың 40 шақырымнан астам бөлігін жөндеу жоспарланғанына қаншама уақыт өтті. Бірақ, ол да жоспар күйінде қалып келеді. Ахаңның 150 жылдығына Қостанайдың жасаған «тартуы» әзірше осы болып тұр. 

Басты фото авторы: Тұрар Қазанғапов    

Байланысты жаналықтар

Қостанай халықаралық әуежайына Ахмет Байтұрсынұлының есімі берілді

28.06.2022

Байтұрсынұлының дыбыстарды жіктеу туралы мақаласы

28.05.2021

«Әліппе» келесі жылы оралады

02.11.2020

1 маусымнан бастап пойызбен қайда бара алатыныңыз белгілі болды

26.05.2020

Архимед жұмыс істеу үшін апат болу керек пе?!  

06.09.2022

Құс тұмауы Қарағандыға жетті

23.09.2020
MalimBlocks
Қостанай халықаралық әуежайына Ахмет Байтұрсынұлының есімі берілді

Қостанай қаласының халықаралық әуежайына Ахмет Байтұрсынұлы есімі берілді.

Байтұрсынұлының дыбыстарды жіктеу туралы мақаласы

Мақалада Ахмет Байтұрсынұлының бүгінге белгілі дыбыстарды жіктеу туралы ең терең танымы көрініс табады. Байтұрсынұлының осы мақаласын түгел ұсынып, тілдік талдау жасап, бүгінгі емлемізге байланысты түсіндірмені белгілі ғалым Анар Фазылжан мен Маралбек Ермұхамет жасады.

«Әліппе» келесі жылы оралады

1 маусымнан бастап пойызбен қайда бара алатыныңыз белгілі болды

Архимед жұмыс істеу үшін апат болу керек пе?!  

4  адамның қаза тапқаны белгілі болды

Құс тұмауы Қарағандыға жетті