Санжар Боқаевқа қатысты іс біртіндеп жаңа деректермен толықтырылып жатыр. Ulysmedia.kz басылымы әлеуметтік желілерде ақпаратты бұрмалады деп айыпталған қоғам белсендісі және блогердің адвокаты Диас Ахметовпен, сондай-ақ құқық қорғаушы Евгений Жовтиспен сөйлескен.
Даулы сценарий
Жақында Ахиддин Хамракулов есімді ер адамның видеосы пайда болды. Ол полицейлердің өзіне қысым көрсетіп, тіпті ұрып-соғып, Боқаевқа қарсы куәлік беруге мәжбүрлегенін айтты.
Кейін әлеуметтік желілерде Хамракуловтың мүлдем басқа нәрсе айтқан тағы бір видеосы тарады – онда ол бұл «әшкерелеу» видеоларына өзі қатысқанын және мұның бәрін Боқаевтың тапсырмасымен жасағанын мәлімдеді.
Яғни, әуелде «мені ұрып, мәжбүрледі» десе, кейін «бәрі сценарий бойынша болды» дейді.
Ахиддин сондай-ақ қазіргі уақытта Боқаевты қорғап жүрген адвокат Диас Ахметов өзін азаптау туралы айтуға үгіттеді деп мәлімдеді.
Бас прокуратура ресми ұстанымын жариялап үлгерді. Онда блогер ағаштарды заңсыз кесуді және ұрлықтарды ұйымдастырып, кейін оларды видеоға түсірген деген күдік бар екені айтылды. Сонымен қатар оған ірі көлемдегі алаяқтық бойынша да айып тағылған.
Адвокат Диас Ахметов Ulysmedia.kz-ке берген сұхбатында бұл мәлімдемелерді жала деп атап, Хамракуловты жауапкершілікке тартуға ниетті екенін айтты.
Оның сөзінше, өзі Хамракулов айтқан әрекеттерге еш қатысы жоқ.
– Қазір мен бұл адамға (Хамракуловқа – ред.) қатысты жеке талап арыз бермекпін, сондай-ақ жала жабу фактісі бойынша арыз жазамын. Себебі Санжар мені Хамракулов видеода айтқан әрекеттерге ешқашан итермелеген жоқ, – деді заңгер.
Саяси қудалау ма?
Құқық қорғаушы Евгений Жовтис өз пікірін білдіріп, билікті ашық сынайтын адамдарға қатысты істер көбіне саяси астары бар деп қабылданатынын айтты.
Сонымен қатар бұл олардың автоматты түрде кінәсіз екенін білдірмейді – белсенділер де, блогерлер де заң бұзса, жауап беруі тиіс.
Жовтистің айтуынша, басты мәселе – тараптар теңгерімінің жоқтығы. Айыптаулар жарияланғанымен, Боқаев пен оның қорғау тарапының ұстанымы әлі белгісіз.
Тергеу құпиясы жағдайында бұл біржақтылық тудырып, қоғамдағы сенімсіздікті күшейтеді.
– Боқаевтың видеолары қолдан жасалған деп елестету маған қиын. Теориялық тұрғыдан мұндайды ұйымдастыруға болады, бірақ бұл өте тәуекелді іс. Мұндай авантюра ерте ме, кеш пе әшкереленеді. Біз оппозиция өкілдері мен азаматтық белсенділерге қарсы арандатулар бұрын да болғанын жақсы білеміз, сондықтан саяси технологиялардың қолданылуын жоққа шығаруға болмайды. Қазір тек болжам жасауға болады. Бірақ екі негізгі талап бар. Біріншісі – адамға толыққанды әділ сот құқығы қамтамасыз етілуі керек. Екіншісі – процестің саяси астары бар деген күмәннің өзі болмауы тиіс. Егер бұл талаптар орындалмаса, қоғам мұны әділ сот емес, сын үшін қудалау деп қабылдайды, – деді құқық қорғаушы.
Соңғы жылдары саяси белсенділік кезеңдерінде қоғамдық кеңістікке қысымның күшейетіні байқалады. Жовтистің айтуынша, Боқаевқа қатысты жағдай да осы тұрғыдан қосымша сұрақтар туындатады.
– Тағы бір мәселе бар. Біз сайлау алдындағы кезеңдерде немесе ірі саяси процестер қарсаңында «қатаңдату» жүретінін бұрыннан байқап келеміз. Бұл – бәрі тыныш өтуі үшін жасалатын алдын алу шарасы сияқты. Билік мұндай кезде алаңды толық бақылауға тырысады, бұл бұрыннан байқалатын құбылыс. Сондықтан мұндай сәйкестіктер әрдайым сұрақ тудырады, – деді Жовтис.
Билікке жол және кері қайту
Санжар Боқаев – кездейсоқ адам емес. Оның мансабы мемлекеттік құрылымдармен және бұрынғы саяси элитамен байланысты болған.
Ол президент жанындағы аналитикалық институтта жұмыс істеген, Алматы әкімдігінде қызмет атқарған және «Нұр-Отан» (қазіргі «Аманат») партиясымен байланысты болған.
Сондай-ақ оның есімі Дариға Назарбаевамен байланыстырылған. Әңгіме Қайрат Шәріпбаевтың жобаларындағы жұмысы туралы болған, ол БАҚ-та оның жұбайы ретінде аталады, бірақ бұл ресми түрде расталмаған.
Мемлекеттік қызметте Санжар бар болғаны үш жарым жыл жұмыс істеп, кейін саясатта өзін сынап көруге шешім қабылдады.
«Намыс» партиясын құруға тырысты, бірақ ол тіркелмеді. Осыдан кейін ол әлеуметтік желілерге бет бұрды.
Осылайша белсенді ретінде танылды: утильалым, бюджет шығындары, бордюрлерді қайта-қайта ауыстыру, ағаш кесу сияқты өзекті мәселелерді көтерді.
Оның видеолары миллиондаған қаралым жинап, уақыт өте келе ол билікті сынаушылардың бірі ретінде танылды.
2026 жылдың басында Боқаев ақпараттық кеңістіктен кенет жоғалып, кейін АҚШ-қа кеткенін хабарлады. Оның не себепті Қазақстанға қайта оралғаны белгісіз.
Мүмкіндік бола ма?
Әрі қарай бәрі істің қаншалықты ашық өтетініне және Боқаев пен оның қорғау тарабына өз пікірін толық білдіруге мүмкіндік берілетініне байланысты.
Егер мұндай ауыр айыптауларға қарамастан процесс жабық түрде, ашықтықсыз өтсе, бұл міндетті түрде күмән туғызады.
Адамдар тек процестің әділдігіне ғана емес, айыптаулардың негізділігіне де күмән келтіре бастайды.
, деп хабарлайды Malim.kz.
