Әлем және Қазақстан
1572 жыл. Парижде Әулие Варфоломей түні деп аталған қанды қырғын басталды. Франциядағы католиктер мен протестанттар арасындағы діни қақтығыс кезінде гугеноттардың жаппай өлтірілуі 23 тамыздан 24 тамызға қараған түні басталып, кейін елдің басқа қалаларына да тарады. Құрбандар саны жөніндегі тарихи бағалар әртүрлі. Оқиға Франциядағы діни соғыстардың барысына елеулі ықпал етті.
1814 жыл. 1812 жылғы ағылшын-америкалық соғыс кезінде британ әскері Вашингтонды басып алып, АҚШ-тың негізгі мемлекеттік ғимараттарына өрт қойды. 24 тамызда Капитолий, Президент үйі - қазіргі Ақ үй және басқа да федералдық нысандар өртенді. Конгресс кітапханасының сол кездегі қорының басым бөлігі де жойылды.
1949 жыл. Солтүстік Атлант шарты күшіне енді. Осылайша Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған Солтүстік Атлантикалық шарт ұйымының - НАТО-ның құқықтық негізі іске қосылды. Шарт оған қол қойған барлық мемлекеттердің ратификациялау құжаттарын тапсырғаннан кейін дәл осы күні күшіне енген.
1968 жыл. Франция Тынық мұхитындағы Фангатауфа атоллында өзінің алғашқы термоядролық қаруын сынады. «Canopus» деп аталған сынақтың қуаты 2,6 мегатонна болды. Осы сынақтан кейін Франция термоядролық қаруы бар мемлекеттер қатарына қосылды. Халықаралық атом энергиясы агенттігінің дерегінде жарылыстың 24 тамызда жасалғаны және оның қуаты 2,6 мегатонна болғаны көрсетілген.
1991 жыл. Украина Жоғарғы Кеңесі Украинаның мемлекеттік тәуелсіздігін жариялау туралы актіні қабылдады. Құжатта Украина тәуелсіз демократиялық мемлекет деп жарияланып, оның аумағында тек украин заңдары мен Конституциясы қолданылатыны бекітілді. Тәуелсіздік туралы шешім сол жылдың 1 желтоқсанында өткен жалпыхалықтық референдумда расталды.
1995 жыл. Microsoft компаниясы Windows 95 операциялық жүйесін ресми түрде нарыққа шығарды. Жаңа жүйеде кейін компьютер пайдаланушылары үшін қалыпты элементке айналған «Start» батырмасы, taskbar, Recycle Bin және жұмыс үстеліндегі жарлықтар пайда болды. Microsoft мәліметінше, Windows 95 алғашқы бес аптаның ішінде 7 миллион дана сатылған.
1998 жыл. Қазақстанның белгілі композиторы, дирижері, домбырашысы Нұрғиса Тілендиевке «Халық қаһарманы» атағы берілді. Мемлекеттік жоғары марапат оған Президент Жарлығымен 24 тамызда берілген.
1999 жыл. Бішкекте Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан басшыларының «Шанхай бестігі» саммиті өтті. Кездесу қорытындысында Бішкек декларациясына қол қойылды. Кейін осы мемлекеттердің көпжақты ынтымақтастығы Шанхай ынтымақтастық ұйымының құрылуына негіз болды.
2011 жыл. Алматыда Қазақстан Премьер-лигасының футбол клубтарындағы дене дайындығы бойынша жаттықтырушыларға арналған УЕФА мен Германия футбол одағының алғашқы оқу модулі ашылды. Бұл Қазақстан футболындағы жаттықтырушылар даярлау жүйесін халықаралық талаптарға жақындатуға бағытталған бастамалардың бірі болды.
2013 жыл. Қазақстанның оңтүстігінде жер сілкінісі тіркелді. 24 тамызда болған зілзаланың магнитудасы 4,9 болды. Жерасты дүмпулері Таразда сезіліп, Алматы тұрғындары да жер сілкінісін байқаған. Құрбандар мен қирау туралы ақпарат түскен жоқ.
2016 жыл. Италияның орталық бөлігінде магнитудасы 6,2 болатын күшті жер сілкінісі болды. Жерасты дүмпуі 24 тамызда жергілікті уақыт бойынша таңғы 03:36-да тіркелді. Аматриче, Аккумоли және басқа елді мекендер қатты зардап шекті. Кейінгі есептерде бұл апаттан шамамен 300 адамның қаза тапқаны көрсетілді.
2016 жыл. Белградта қазақтың ұлы ақыны, айтыскер және жыр алыбы Жамбыл Жабаевқа арналған ескерткіш ашылды. Ескерткіштің ашылуы Қазақстан мен Сербия арасындағы мәдени байланыстар тарихындағы маңызды оқиғалардың біріне айналды.
2020 жыл. Атырау өңірінде археологтар алтын және күміс бұйымдары бар сирек жерлеу орнын тапты. Археологиялық нысанның төменгі қабаты б.з.д. II ғасырға - сарматтар кезеңіне, ал жоғарғы қабаты XI-XII ғасырларға жатқызылды. Бұл жаңалық Қазақстанның батысындағы ежелгі және ортағасырлық мәдениеттерді зерттеу үшін маңызды олжалардың бірі болды.
2021 жыл. Молдовадағы Шерпен плацдармында Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан қазақстандық жауынгерлерге арналған мемориал ашылды. Ескерткіш «Батырлар жолымен» халықаралық тарихи-патриоттық жобасы аясында орнатылды.
2006 жыл. Прагада Халықаралық астрономиялық одақтың Бас ассамблеясы Күн жүйесіндегі планета ұғымының жаңа анықтамасын бекітті. Соның нәтижесінде Плутон бұрынғыдай толыққанды планета емес, «ергежейлі планета» санатына жатқызылды. Күн жүйесіндегі классикалық планеталар саны сегіз болып белгіленді. Бұл шешім 2500-ден астам астроном қатысқан жиынның қорытындысында қабылданды.
24 тамыз - Украина үшін тәуелсіздік күні. 1991 жылғы тарихи шешімге байланысты бұл дата Украинада мемлекеттік мереке ретінде аталып өтеді.
Дереккөздер:
Халықаралық астрономиялық одақ (IAU), НАТО архиві, НАТО, АҚШ Конгресс кітапханасы (Library of Congress), Ақ үйдің тарихи қауымдастығы (White House Historical Association), АҚШ Геологиялық қызметі (USGS), Халықаралық атом энергиясы агенттігі (IAEA), Біріккен Ұлттар Ұйымының цифрлық кітапханасы (UN Digital Library), Microsoft, Қазақстан тарихы порталы (E-history.kz), Kazinform, Украина Жоғарғы Радасының заңнамалық базасы
