АҚШ әскері Иранға ықтимал соққыларды 21 ақпанда-ақ жасауға дайын, алайда мұндай әрекеттер демалыс күндерінен ұзаққа созылуы мүмкін. Бұл туралы 18 ақпан, сәрсенбі күні CBS News телеарнасы дереккөздерге сілтеме жасап хабарлады.
Олардың мәліметінше, АҚШ президенті Дональд Трамп әлі соққы беру туралы түпкілікті шешім қабылдаған жоқ. Ақ үй шиеленістің ушығу қаупін таразылап жатыр. Алдағы үш күн ішінде Пентагон Таяу Шығыс аймағынан қызметкерлердің бір бөлігін уақытша – негізінен Еуропаға немесе АҚШ-қа – шығарады.
Сонымен қатар, дереккөздердің бірі Пентагонның ықтимал әскери операция алдында ресурстар мен персоналды ауыстыруы қалыпты тәжірибе екенін, бірақ бұл шабуыл міндетті түрде болады дегенді білдірмейтінін айтты.
Axios: Әңгіме ауқымды науқан туралы болуы мүмкін
Ал Axios басылымының дереккөздері АҚШ-тың Ирандағы әскери операциясы бірнеше аптаға созылатын және қаңтардағы Венесуэладағы нысаналы операциядан гөрі толыққанды соғысқа көбірек ұқсайтын ауқымды науқан болуы ықтимал екенін айтады.
Әңгіме, шамасы, Израильмен бірлескен америкалық-израильдік науқан туралы болып отыр. Ол 2025 жылдың маусым айындағы Израильдің 12 күндік соғысынан әлдеқайда ауқымды болады, оған АҚШ та қосылған еді, деп жазады Axios.
Ynet: Израильдің күштік құрылымдары ең жоғары қорғаныс дайындық деңгейіне келтірілді
Сонымен қатар, Ynet басылымы израильдік шенеуніктерге сілтеме жасап, Израильдің күштік құрылымдары мен төтенше жағдай қызметтері ең жоғары қорғаныс дайындық деңгейіне келтірілгенін хабарлады. Қауіпсіздік кабинеті отырысы 22 ақпанға ауыстырылды.
Ynet жазуынша, Тегеран бұған дейін Швейцариядағы келіссөздерде АҚШ талаптарын орындамаған. Басылым мәліметінше, Трамп әкімшілігіндегі ресми тұлғалар Тегеран уақыт созып, АҚШ-ты жаңылыстырғысы келеді деп санайды. 18 ақпанда Al Jazeera телеарнасы дипломатиялық дереккөзге сілтеме жасап, АҚШ-тың сабыры «Тегеран ойлағаннан да тезірек таусылуы мүмкін» деп хабарлады.
Келіссөздердің екінші раунды нәтижесіз аяқталды
17 ақпанда Женевада Оманның делдалдығымен Иран мен АҚШ өкілдері арасында Тегеранның ядролық бағдарламасына қатысты жанама келіссөздердің екінші раунды өтті.
Иран делегациясын сыртқы істер министрі Аббас Арагчи басқарды. Құрамына сондай-ақ саяси мәселелер жөніндегі орынбасар Маджид Тахт-Раванчи, құқықтық және халықаралық істер жөніндегі орынбасар Казем Гарибабади, экономикалық дипломатия жөніндегі орынбасар Хамид Ганбари және техникалық, құқықтық, экономикалық сарапшылар кірді.
Америкалық делегацияны президент Дональд Трамптың арнайы өкілі Стивен Уиткофф және мемлекет басшысының күйеу баласы Джаред Кушнер ұсынды. Диалогқа сондай-ақ МАГАТЭ да қосылды.
Келіссөздерден кейін АҚШ Иран басшылығынан келіспеушіліктерді жою жөніндегі ұсыныстарды жазбаша түрде күтетіндігі белгілі болды. Бұл туралы Reuters агенттігі америкалық әкімшілік дереккөздеріне сілтеме жасап хабарлады.
Тараптардың ұстанымдары алшақ
Тараптардың ұстанымдары әлі де бір-бірінен едәуір алшақ. Вашингтон күн тәртібін кеңейтуді, оған Иранның зымыран бағдарламасын және «Хезболлах» пен «ХАМАС» исламшыл радикалды топтарын қолдау мәселесін қосуды талап етеді.
Трамп дипломатия сәтсіз аяқталған жағдайда Иранға әскери соққы жасау мүмкіндігін бірнеше рет ескертіп, аймаққа қосымша әскери кемелер жіберді. Тегеран өз кезегінде АҚШ базалары орналасқан Парсы шығанағындағы араб елдері Иранға қарсы соққыларға тартылған жағдайда нысанаға айналуы мүмкін екенін мәлімдеді.
Иранмен қақтығыс тарихы
2025 жылдың маусымында Израиль АҚШ-тың қолдауымен Иранның ядролық нысандарына соққы жасады. Қарқынды атқылаулар 12 күнге созылып, бітіммен аяқталды. Иран тарапының мәліметінше, Фордо қаласындағы негізгі нысан қатты зақымдалып, уран байыту тоқтатылған. Трамп сол кезде Иранның ядролық бағдарламасы «толығымен және түбегейлі жойылды» деп мәлімдеген.
АҚШ және басқа да елдер Иранды азаматтық бағдарлама бүркемесімен ядролық қару жасауға ұмтылуда деп көптен бері айыптап келеді, ал Тегеран мұны жоққа шығарады. 2018 жылы Трамптың алғашқы президенттік мерзімі кезінде Вашингтон 2015 жылғы ядролық келісімнен біржақты түрде шығып, санкцияларды қайта енгізді. Осыдан кейін Иран шектеулерді сақтаудан бас тартып, уран байытуды жеделдетті.
