Ұлттық катастрофа: Қазақстандағы балалар кедейлігі

Есдәулет Қызырбекұлы

  • 05.05.2021

Қазақстанда жастар мәселесі тәуелсіздік алған 30 жылда күрделенбесе шешілген жоқ. Осы уақытқа дейін БАҚ-та оқыған, білімді жастардың елден кетіп жатқаны жөнінде, елде қалғандарының үйсіз, жұмыссыз жүргені жөнінде сан мәрте жазылды, айтылды, көрсетілді. Бірақ бұның барлығы үлкен проблеменің бір ұшы ғана. Бүгін біз Қазақстандағы  балалар кедейлігі мәселесіне қысқаша тоқталуды жөн көрдік.

2020 жылғы статистика бойынша, Қазақстанда 17 жасқа дейінгі балалар саны 6 миллион 110 мың 156  адам. Бұл ел халқының шамамен 31 пайызы. ЮНИСЕФ есебі бойыша, олардың 1 миллионға жуығы (15% немесе 916 мыңы) әлеуметтік жағдайы төмен отбасында өсуде. Яғни, Қазақстандағы әрбір 6-шы бала кедей деген сөз. Кедей отбасылардың 90 пайызы көпбалалы. Ел бойынша 400 мың көпбалалы отбасы бар. Балалар кедейлігі әсіресе Түркістан (13,8%), Шығыс Қазақстан (11,3%) және Солтүстік Қазақстан (10, 09%) облыстарында өршіп тұр.

Бұған қоса, 2020 жылы Қазақстанда бір ғана асыраушысы бар (әкесі немесе анасы) 520 мың отбасы бар екені белгілі болды. Оның ішінде 452 730 отбасында балаларды тек аналарғы ғана асыраса, 68 256 отбасында балаларды жалғыз басты әкелер тәрбиелеуде. 25 077 мың жалғыз ғана асыраушысы бар отбасы көпбалалы. Бұндай отбасыларда 18 жасқа толмаған 644  670 бала өсуде.

Жоғарыда көрсетілген цифрлар жәй ғана сандар емес, ол ұлттық катастрофа. Саясаттанушы Досым Сәтпаев кедей отбасында тәрбиеленіп жатқан 1 миллионға жуық баланы «жоғалған ұрпақ» дейді. Оның сөзінше, Қазақстанның жағдайында кедейлік құрсауынан шығу өте қиын. Ол ұрпақтан-ұрпаққа жалғасады.

«6 миллион баланың 1 миллионы кедей отбасында өсіп жатыр. Бұл  үлкен катастрофа. Неге? Себебі кедейлік ұрпақтан-ұрпаққа беріледі. Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, сапалы білім ала алмау, өмір сүру деңгейінің төмендігі, денсаулықтың нашарлы адамға болашақта өзін-өзі дамытуға мүмкіндік бермейді. Яғни, кедей отбасындағы балалардың көпшілігі мына жүйеде бұл құрсаудан шыға алмайды. Бұның арты неге алып келеді? Бұдан «жоғалған ұрпақ» пайда болады. Қазір біз жаңа «жоғалған ұрпақтың» жасақталып жатқанын көріп отырмыз», - дейді Сәтпаев.

Саясаттанушының сөзінше, «жоғалған ұрпақ» толқыны болашақта Араб көктеміндегідей алаңға шығып, билікті төңкеріп тастауы мүмкін.

«Араб көктемі нені көрсетті? Дәл осы «жоғалған ұрпақ» алаңға шықты. Себебі олардың жоғалтатын еш нәрсесі болған жоқ. Шықты да, барлығын төңкеріп тастады. Сол уақытқа дейін тұрақты деп айтылып келген Каддафи, Мубарак режимдерін төңкеріп тастады», - дейді Сәтпбаев.

 

Байланысты жаналықтар

Өнерден кеткен әнші Айдана Меденова шетелге көшу туралы ойын бөлісті

17.07.2024

Қазақстанда көпбалалы отбасыларға 236,2 млрд теңге жәрдемақы берілді

17.07.2024

Олжас Бектенов қазақстандықтарды газбен жабдықтауда сапалы қызмет көрсетуді тапсырды

16.07.2024

Бүгін ауа райы қандай болады

16.07.2024

Биылғы бірінші жартыжылдықтағы елдің экономикалық даму қорытындылары жарияланды

15.07.2024

Telegram иесі Дуров Қазақстанға сапары туралы айтты

15.07.2024
MalimBlocks
Өнерден кеткен әнші Айдана Меденова шетелге көшу туралы ойын бөлісті

Ол отбасымен бірге Қазақстаннан көшуі мүмкін.

Қазақстанда көпбалалы отбасыларға 236,2 млрд теңге жәрдемақы берілді

Еңбек және халықты әлеуметтік министрлігінің мәліметінше, елімізде орта есеппен 594,8 мың отбасы бар.

Олжас Бектенов қазақстандықтарды газбен жабдықтауда сапалы қызмет көрсетуді тапсырды

2023 жылдың қорытындысы бойынша халықтың 60%-ына немесе шамамен 12 млн адамға газ қолжетімді.

Бүгін ауа райы қандай болады

Астанада кей уақыттарда найзағай күтіледі.

Биылғы бірінші жартыжылдықтағы елдің экономикалық даму қорытындылары жарияланды

Өткен жылмен салыстырғанда сауда балансы жақсарып жатыр.

Telegram иесі Дуров Қазақстанға сапары туралы айтты

Ол Алматы мен Астанада, табиғаты көркем Бурабай мен Шарын шатқалына барғанын жеткізді.