Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ақжан атты ерекше тұлпары кейінгі уақытта әлеуметтік желі қолданушыларының назарын аударып жүр. Сирек кездесетін ақшыл реңкті ахалтеке жылқысының кең далада еркін шапқан жаңа видеосы жарияланғаннан кейін көпшілік Ақжанның тарихына, тегіне және оның Президентке қалай келгеніне қызығушылық таныта бастады, деп хабарлайды Malim.kz.
Ақжан – жай ғана сыртқы келбеті ерекше жылқы емес. Оның тегі де белгілі таза қанды ахалтекелерден тарайды.
Тоқаевтың Ақжан атты тұлпары қайдан келген?
Ақжанның тарихындағы ең қызықты деректердің бірі – ол шетелде емес, Астанада дүниеге келген.
Kazinform мәліметінше, Ақжан – Ғанатлы және Табыс есімді таза қанды түрікмен ахалтекелерінен туған төл. 2026 жылғы маусымдағы мәлімет бойынша, оның жасы бір жылдан асқан.
Яғни Ақжанның өзі Астана топырағында туғанымен, оның ата-тегі әйгілі түрікменнің ахалтеке тұқымынан тарайды. Бұл дерек Президентке әр жылдары сыйға берілген шетелдік жылқылар мен Ақжанды шатастырмау үшін маңызды. Мәселен, Президент Іс басқармасының атқорасында Катардан сыйға тартылған төрт араб сәйгүлігі де бар, бірақ Ақжан – Астанада туған бие.
Ақжан есімін кім қойған?
Тұлпарға "Ақжан" деген есімді Қасым-Жомарт Тоқаевтың өзі берген. Бұл атау "таза жан", "ақ көңіл" деген мағынаны білдіреді.
Қазақ танымында "ақ" сөзі тазалық, адалдық пен ізгі ниет ұғымдарымен байланысты. Ақжанның ерекше ақшыл түсі мен есімінің мағынасы да бір-бірімен үйлесіп тұр.
Ақжанның түсі неге ерекше?
Ақжанның ең бірден көзге түсетін ерекшелігі – оның сирек кездесетін изабелла реңкі.
Бұл түсте ақшыл, қызғылт және жарықта алтын түстес болып құбылатын реңктер байқалады. Жарияланған деректерге сәйкес, мұндай түс ахалтеке тұқымының 3 пайызға жетпейтін бөлігінде ғана кездеседі.
Президенттің атқорасына барған кезде жарияланған мәліметте Ақжанның көзінің қою жасыл түсті екені де айтылған. Мамандар оның зеректігін де ахалтеке тұқымына тән қасиеттердің бірі ретінде атап өткен.
Сондықтан Ақжанның суреттері мен видеолары әлеуметтік желіде бірден ерекшеленеді: жылқының жүні жарыққа қарай құбылып, ерекше жылтыр береді.
Ахалтеке қандай жылқы?
Ахалтеке – Орталық Азиядағы ежелгі жылқы тұқымдарының бірі. Бұл тұқым сымбатты дене бітімімен, төзімділігімен, жылдамдығымен және жеңіл қозғалысымен ерекшеленеді. FAO деректерінде ахалтекенің жүрісі жұмсақ әрі серпімді екені, ал жылдамдық қасиеті жоғары бағаланатыны көрсетілген.
Ахалтеке өсіру өнері мен осы жылқыға қатысты дәстүрлердің маңызы халықаралық деңгейде де мойындалған. 2023 жылы Түрікменстандағы ахалтеке жылқысын өсіру өнері мен оны әшекейлеу дәстүрі ЮНЕСКО-ның адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне енгізілді. ЮНЕСКО ахалтекені сұлулығы мен төзімділігімен ерекшеленетін тұқым ретінде сипаттайды.
Тоқаев Ақжанға өзі қарай ма?
2026 жылғы мамырда Қасым-Жомарт Тоқаев Президент Іс басқармасының атқорасына барып, жылқылардың күтімімен танысқан.
Сол кезде жарияланған мәліметте Мемлекет басшысының атқораға уақыт тауып барып, ондағы жылқыларды өзі жемдейтіні айтылды. Сол сапарда жұртшылық Ақжанды жақыннан тағы бір мәрте көрді.
Атқорада Ақжаннан бөлек, Президентке әр жылдары сыйға берілген сәйгүліктер мен араб жылқылары бар.
