ОСК бақылаушыларға қатысты жаңа талаптар қоймапты

Malim Админ

  • 10.12.2020

Орталық сайлау комиссиясының (ОСК) басшысы Берік Имашев бүгінгі жиында байқаушыларға байланысты жақында қабылданған даулы қаулыға қатысты өз сөзін айтты. Әлеуметтік желі мен ақпарат құралдарында жарияланған сын-ескертпелерден үзінді келтірген Имашев "кейбірі құжатты толық оқып, жете түсінбей, сынауға асығады" деді.

Сондай-ақ, сөзінің  арасында "сайлау процесін жетік меңгерген тілшілердің" аздығын атап өтіп, ақпарат құралдарын кейбір маңызды мәселелерді назардан тыс қалдырады деп сынады.

Төрағаның сөзінен кейін ОСК түсініктеме анықтамасын таратты. Онда былай делінген:

Заңды тұлғалардың жарғысында азаматтардың саяси құқықтары мен бостандықтарын іске асыруға және қорғауға бағытталған мақсаттың болуы байқауды жүзеге асыруға құқық береді.

Азаматтық кодекстің талаптарына сәйкес (141, 106, 107-баптар) заңды тұлғаның құрылтай құжаттарында оны құрудың мәні мен мақсаттары көрсетілуге тиіс.

Коммерциялық емес ұйымдардың, оның ішінде қоғамдық бірлестіктердің жарғыларында заңдарда тыйым салынбаған өзге де қызметпен айналысуға жол берілетінін көрсету қызметтің кез келген түрімен айналысу мүмкіндігін білдірмейді.

Осының негізінде ОСК Қаулысында жарғыда азаматтардың саяси құқықтары мен бостандықтарын іске асыруға және қорғауға бағытталған мақсаттың болуы қажеттігі туралы ереже қамтылған.

Ұйымдар уәкілеттік берген адамдар оларды тиісті сайлау комиссиялары байқау субъектілері ретінде тіркегеннен кейін жария-құқықтық қатынастардың қатысушылары болады. Заң бойынша олардың өкілеттіктері тиісті түрде ресімделді, оның ішінде жарғыдан үзінділермен расталды.

ОСК: фото-, аудио және бейнежазбаны жүзеге асыруға тыйым салынбайды, бірақ оларды пайдалану заң шеңберінде болуы тиіс

Ортсайлауком қаулысы фото-, аудио және бейнежазбаны жүзеге асыруға тыйым салмайды. Ол фото және бейнежазбаны жүзеге асыру дауыс беру құпиясын және сайлаушылардың дербес деректерін қорғауды ескере отырып жүргізілуге тиіс екенін ескертеді.

Фото-, аудио-, бейнетүсірілімді жүзеге асыру бойынша іс-әрекеттер бақылаушыға сайлау процесінің барысын объективті бағалауға, оның ішінде азаматтық, қылмыстық істер және әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша дәлелдемелер ретінде пайдалану үшін ықтимал заң бұзушылықтарды тіркеуге мүмкіндік береді.

Бұл, егер олар заңнамада көзделген талаптарды сақтай отырып алынған болса, мүмкін. Бұл ретте байқаушылар бұзушылықтар туралы өз тұжырымдарын нақты және тексерілетін дәлелдемелерге негізделуі тиіс екенін ескерген жөн.

Осылайша, түсірілген фото-, бейне-, шығарылған аудиожазбалар мақсаты бойынша, яғни іс-әрекеттерге арнайы баға беруге уәкілетті тиісті органдар қараған кезде бұзушылықтардың дәлелі ретінде пайдаланылуы тиіс.

Егер байқаушы фото-, аудио-, бейнетүсірілімді: осындай жазбаларды орналастыруға, ілуге, жариялауға пайдаланғысы келсе, онда байқаушы ҚР Азаматтық кодексінің (145 бап) талаптарын сақтауы тиіс.

БАҚ-та фото және бейнематериалдарды пайдалану үшін сайлау учаскесіндегі адамдардың келісімі талап етілмейді

«БАҚ туралы» Заңның 14-бабының 1-1-тармағына сәйкес бұқаралық ақпарат құралдарына бұқаралық ақпарат құралдарының өнімін дайындау, жариялау, қайта шығару және тарату кезінде мынадай жағдайларда бейнеленетін адамның келісімі талап етілмейді:

1) Егер осы адам ойын-сауық мәдени-бұқаралық, мәдениет саласында әлеуметтік маңызы бар, спорттық-бұқаралық іс-шараларға, бейбіт жиналыстарға және өзге де жария іс-шараларға қатысса немесе қатысса;

2) Егер таратылатын ақпаратта адамның бейнесі және осы адамның қызметтік және (немесе) жария қызметіне байланысты мәліметтер қамтылса, сондай-ақ оны адамның өзі, оның заңды өкілі немесе уәкілетті адам қолжетімділігі шектелмеген көздерде жарияласа, тыйым салынады.

Сайлау учаскелерінен бейнетрансляцияны жүзеге асыру заңнамада көзделмеген

 Заңнамада сайлау учаскелерінен бейнетрансляция жүргізу құқығы көзделмеген.

«Байланыс туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабының 61) тармақшасына сәйкес жазба (фото-, аудио және бейне -) трансляцияға (тікелей эфирге шығуға) ұқсас санат болып табылмайды. Осыдан осы процестерді реттеу бөлек жүргізілуі керек.

Бұл жағдайда бақылаушылар сайлау процесінің заңды қатысушылары болып табылады, сәйкесінше олардың қызметі сайлау туралы заңмен және басқа заңнамамен нақты реттеледі. Қызметті реттеу тек міндеттерге ғана емес, сонымен қатар өз функцияларын жүзеге асыратын бақылаушының сайлау учаскесінен бейне хабар тарату құқығының болмауын қамтитын құқықтарға да қатысты.

Байланысты жаналықтар

Байқоңырда қаладағы алғашқы мешіт салынбақ

05.11.2021

Жаңа заң БАҚ-тың коммерциялық мүмкіндіктерін де арттырады – Аида Балаева

26.05.2021

Ендігі бағыт – Еуропа

18.10.2021

Аймағамбетов қырын қарап отырған университеттер

18.09.2020

Алтын мен мысы көп ауылда мектеп жоқ

14.01.2021

Майлыбаев мерзімінен бұрын түрмеден шықты

10.06.2020
MalimBlocks
Байқоңырда қаладағы алғашқы мешіт салынбақ

Жаңа заң БАҚ-тың коммерциялық мүмкіндіктерін де арттырады – Аида Балаева

Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева халық алдындағы есептік кездесуінде БАҚ туралы заңдарға енгізілген түзетулер мен өзгерістерге тоқталды, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.

Ендігі бағыт – Еуропа

Нидерландтың  Зейст қаласында футзалдан 2022 жылғы Еуропа чемпионатының жеребесі тартылды.

Аймағамбетов қырын қарап отырған университеттер

Алтын мен мысы көп ауылда мектеп жоқ

Майлыбаев мерзімінен бұрын түрмеден шықты