Қазақстан
1893 жыл – Екібастұз кен орнын барлау туралы алғашқы құжаттардың бірі рәсімделді.
11 тамыз 1893 жылы А.И. Деров кен округінен Екібастұздағы кен орнына барлау жүргізу куәлігін алды. Бұл көмір кен орнын 1867 жылы Қосым Пішенбаев ашқан болатын.
1992 жыл – «Батыр Баян» фильмі түсіріліп бітті.
11 тамыз 1992 жылы ақын Мағжан Жұмабаевтың «Батыр Баян» дастаны негізінде түсірілген көркем фильмнің жұмысы аяқталды. Фильмнің режиссері – Сламбек Тәуекел.
1993 жыл – Иран қазақтарының алғашқы легі тарихи Отанына оралды.
11 тамыз 1993 жылы Ираннан Қазақстанға 103 қазақ отбасы оралды. Бұл тәуелсіздік жылдарындағы қандастардың тарихи Отанына көшіп келу үдерісінің маңызды кезеңдерінің бірі болды.
1995 жыл – Жидебайдағы Абай мен Шәкәрім мемориалы ашылды.
11 тамыз 1995 жылы Жидебай қорық-мұражайы аумағында Абай мен Шәкәрім күмбездері мемориалының ашылу салтанаты өтті. Бұл кешен қазақ руханиятының екі ірі тұлғасының мұрасын бір тарихи кеңістікте ұлықтайтын нысандардың біріне айналды.
2009 жыл – БҰҰ-да қазақ-жапон ядролық қарусыздану көрмесі ашылды.
11 тамыз 2009 жылы БҰҰ-ның Нью-Йорктегі штаб-пәтерінде «Ядролық қаруға жол жоқ» атты қазақ-жапон көрмесі ашылды. Көрме Қазақстан мен Жапонияның БҰҰ жанындағы тұрақты өкілдіктерінің бастамасымен ұйымдастырылды.
2016 жыл – ядролық сынақтарды тіркейтін инфрадыбыс станциясы іске қосылды
11 тамыз 2016 жылы Шығыс Қазақстан облысының Мақаншы ауылында әлемдегі ядролық сынақтарды, соның ішінде рұқсат етілмеген сынақтарды анықтауға мүмкіндік беретін жаңа инфрадыбыс станциясы іске қосылды.
2018 жыл – Құрық портындағы көлік хабы ашылды.
11 тамыз 2018 жылы Маңғыстау облысындағы Құрық портында мультимодальдық көлік хабы салтанатты түрде таныстырылды. Сол күні Қорғас құрғақ портынан Құрыққа алғашқы жүк – қызанақ пастасы тиелген 82 контейнер жөнелтілді. Жүк Каспий арқылы әрі қарай Еуропаға бағытталды.
2019 жыл – Өскеменде Ислам мәдениеті музейі ашылды.
11 тамыз 2019 жылы Өскемендегі «Халифа Алтай» мешітінде Ислам мәдениеті музейі ашылды. Музей экспозициясында Қазақстандағы ислам мәдениеті мен оның даму тарихына қатысты материалдар қойылды.
2020 жыл – Болгарияда Абайдың барельефі ашылды.
11 тамыз 2020 жылы Болгарияның Свети-Влас қаласындағы көрнекті тұлғалар аллеясында Абай Құнанбайұлының барельефін ашу рәсімі өтті.
2021 жыл – Абайдың «Қара сөздері» Францияның Корольдік кітапханасына тапсырылды.
11 тамыз 2021 жылы Абайдың «Қара сөздерінің» француз тіліндегі жинақтары Францияның Корольдік кітапханасының қорына тапсырылды. Сол күні Бакуде Түркі мәдениеті мен мұрасы қорының штаб-пәтерінде Абайдың 175 жылдығына арналған Испания пошта маркаларын өшіру рәсімі де өтті.
Әлем
1473 жыл – Осман әскері Аққойынлыларды жеңді.
11 тамыз 1473 жылы Отлукбели шайқасында Осман сұлтаны Мехмед II бастаған әскер Аққойынлы мемлекетінің билеушісі Ұзын Хасанның күштерін жеңді. Бұл Осман империясының Анадолыдағы ықпалын күшейткен маңызды шайқастардың бірі болды.
1919 жыл – Германияда Веймар конституциясына қол қойылды.
11 тамыз 1919 жылы Германия президенті Фридрих Эберт Веймар конституциясына қол қойды. Құжат Германияны парламенттік демократияға негізделген республика ретінде бекітті. Конституция 14 тамызда күшіне енді.
1920 жыл – Латвия мен Кеңестік Ресей бейбіт келісімге келді.
11 тамыз 1920 жылы Ригада Латвия мен Кеңестік Ресей арасында бейбіт келісімге қол қойылды. Кеңес үкіметі Латвияның тәуелсіздігін мойындады және оған қатысты аумақтық талаптардан бас тартты.
1929 жыл – Бейб Рут 500-ші хоум-ранын соқты.
11 тамыз 1929 жылы америкалық бейсболшы Бейб Рут кәсіби мансабындағы 500-ші хоум-ранын соғып, бұл межеге жеткен алғашқы ойыншы атанды.
1934 жыл – Алкатрасқа алғашқы федералдық тұтқындар жеткізілді.
11 тамыз 1934 жылы Сан-Франциско шығанағындағы Алькатрас аралына АҚШ-тың алғашқы федералдық тұтқындары жеткізілді. Кейін түрме Аль Капоне сияқты атышулы қылмыскерлер отырған аса қатаң режимдегі мекеме ретінде танылды.
1942 жыл – Хеди Ламаррдың технологиялық патенті.
11 тамыз 1942 жылы актриса әрі өнертапқыш Хеди Ламарр мен композитор Джордж Антейл радиобасқарылатын торпедаларға арналған frequency-hopping байланыс жүйесіне АҚШ патентін алды. Кейін бұл принцип сымсыз байланыс технологияларының дамуына ықпал еткен идеялардың бірі ретінде бағаланды.
1948 жыл – Лондон Олимпиадасы жалғасты.
1948 жылғы 11 тамызда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы жазғы Олимпиада ойындары Лондонда өтіп жатты. 1936 жылғы Берлин ойындарынан кейін Олимпиада соғыс салдарынан 12 жыл үзіліс жасаған еді.
1960 жыл – Чад тәуелсіздігін жариялады
11 тамыз 1960 жылы Чад Франциядан тәуелсіздігін алды. Бұл күн қазір елдің ұлттық мерекесі – Тәуелсіздік күні ретінде аталады.
1962 жыл – Кеңес Одағы Vostok-3 кемесін ұшырды.
11 тамыз 1962 жылы ғарышкер Андриян Николаев мінген «Восток-3» ғарыш кемесі ұшырылды. Ол Жерді 64 рет айналып, ғарышта шамамен төрт тәулік болды. Келесі күні «Восток-4» кемесімен Павел Попович ұшырылып, екі ғарыш аппараты орбитада бір-біріне жақындау маневрін жасады.
1965 жыл – Лос-Анджелестегі Уоттс көтерілісі басталды.
11 тамыз 1965 жылы Лос-Анджелестің Уоттс ауданында бірнеше күнге созылған жаппай тәртіпсіздік басталды. Алты күнге созылған қақтығыстардан 34 адам қаза тауып, 1 032 адам жараланды, шамамен 4 мың адам қамауға алынды. Оқиға АҚШ-тағы әлеуметтік және нәсілдік теңсіздік мәселесін айқын көрсеткен тарихи оқиғалардың біріне айналды.
1972 жыл – АҚШ-тың соңғы құрлықтағы жауынгерлік бөлімшесі Вьетнамнан шықты.
11 тамыз 1972 жылы АҚШ-тың Оңтүстік Вьетнамдағы соңғы құрлықтағы жауынгерлік бөлімшесі таратылып, елден шығарыла бастады. Бұл АҚШ-тың Вьетнам соғысындағы тікелей құрлықтағы әскери қатысуының аяқталуына жол ашты.
1973 жыл – хип-хоп мәдениетінің басталған күні ретінде тарихқа енді
11 тамыз 1973 жылы Нью-Йорктің Бронкс ауданындағы 1520 Sedgwick Avenue мекенжайында DJ Kool Herc ұйымдастырған кеш өтті. Ол екі пластинкадағы барабан үзілістерін кезек-кезек қайталап, кейін breakbeat деп аталатын тәсілді дамытты.
Осы кеш хип-хоп мәдениетінің туған күні ретінде кеңінен қабылданады.
1992 жыл – Mall of America ашылды (суретте).
11 тамыз 1992 жылы АҚШ-тың Миннесота штатындағы Блумингтон қаласында Mall of America сауда орталығы ашылды. Ол АҚШ-тағы ең ірі сауда және ойын-сауық кешендерінің біріне айналды.
1999 жыл – ғасырдың соңғы толық Күн тұтылуы.
11 тамыз 1999 жылы ХХ ғасырдағы және екінші мыңжылдықтағы соңғы толық Күн тұтылуы болды. Айдың көлеңкесі Еуропа, Таяу Шығыс, Пәкістан мен Үндістан арқылы өтті.
Қазақстанда да бұл құбылыс байқалды. NASA деректеріне сәйкес, сол күні Алматыда тұтылу жергілікті уақыт бойынша шамамен 15:03-те шарықтау шегіне жетіп, Күн дискісінің шамамен 55,8%-ы жабылған. Астанада максимумы шамамен 16:44-те, жабылу деңгейі 48%-ға жуық болды.
2003 жыл – НАТО алғаш рет Еуропадан тыс жерде әскери операцияны басқарды
11 тамыз 2003 жылы НАТО Ауғанстандағы Халықаралық қауіпсіздікке жәрдемдесу күштерінің (ISAF) басқаруын қабылдады. Бұл Альянстың құрылғанынан бергі Еуропадан тыс алғашқы ірі әскери операцияны басқаруы болды.
2014 жыл – Робин Уильямс қайтыс болды
11 тамыз 2014 жылы америкалық актер әрі комик Робин Уильямс 63 жасында қайтыс болды. Ол «Good Morning, Vietnam», «Dead Poets Society», «Mrs. Doubtfire», «Good Will Hunting» сияқты фильмдердегі рөлдерімен әлемге танылды.
Дереккөздер:
Kazinform, NASA, АҚШ Конгресінің кітапханасы, Smithsonian National Air and Space Museum, АҚШ Мемлекеттік департаменті, БҰҰ, HISTORY, German History in Documents and Images және басқа тарихи анықтамалықтар.
