Күнделікті қолданып жүрген шарикті қаламның тарихы, екі құрлықты жалғаған көпір және әлем боксының әйгілі жекпе-жегі. Бұларды байланыстыратын бір күн бар — 30 қазан, деп хабарлайды Malim.kz. Осы датада әдебиет, өнер, инженерия және спорт тарихында із қалдырған бес оқиғаны ұсынамыз.
1811 жыл: Джейн Остиннің алғашқы романы жарық көрді
1811 жылғы 30 қазанда ағылшын жазушысы Джейн Остиннің "Sense and Sensibility" романы жарық көрді. Бұл — кейін әлем әдебиетінің танымал қаламгеріне айналған автордың оқырманға жол тартқан алғашқы романы.
Бір қызығы, кітап мұқабасында жазушының есімі көрсетілмеген. Оның орнына "Бір ханымның туындысы" деген мағынадағы белгі қойылған. Екі апалы-сіңлінің мінезі, сезімі мен өмірлік таңдауы туралы шығарма Остиннің әдебиеттегі жолын ашты.
1888 жыл: шарикті қаламның алғашқы нұсқасына патент берілді
1888 жылғы 30 қазанда америкалық өнертапқыш Джон Лауд шарикті ұшы бар жазу құралына патент алды. Ол кәдімгі қаламмен жазу қиын болатын былғары сияқты беттерге белгі түсіретін құрал жасауды көздеген.
Лаудтың өнертабысы жаппай қолданысқа енбеді. Дегенмен оның патентінде шарик арқылы сия түсіру қағидасы сипатталған еді. Ал қазіргі шарикті қаламның кең тарауына кейін венгр өнертапқышы Ласло Бироның еңбегі ықпал етті.
1973 жыл: Босфор көпірі ашылды
1973 жылғы 30 қазанда Ыстанбұлда Босфор көпірінің ашылу салтанаты өтті. Бұғаз үстінен салынған аспалы көпір қаланың Еуропа және Азия бөліктерін автокөлік жолымен байланыстырды.
Оның ашылуы Түркия Республикасының құрылғанына 50 жыл толуына орайластырылды. Босфор көпірі екі жағалау арасындағы қатынасты жеңілдеткен ірі инженерлік нысанға әрі Ыстанбұлдың танымал көріністерінің біріне айналды.
1974 жыл: Мұхаммед Әли чемпиондық атағын қайтарды
1974 жылғы 30 қазанда Киншаса қаласында Мұхаммед Әли мен Джордж Форман жұдырықтасты. Сол кезде қала Заир мемлекетінің құрамында болған, қазір ол — Конго Демократиялық Республикасының астанасы.
32 жастағы Әли қарсыласын сегізінші раундта нокаутқа түсіріп, ауыр салмақтағы әлем чемпионы атағын қайтарып алды. "Джунглидегі айқас" деген атаумен белгілі болған кездесу бокс тарихындағы әйгілі жекпе-жектердің қатарына енді.
2005 жыл: Дрезденнің тарихи шіркеуі қайта ашылды
2005 жылғы 30 қазанда Германияның Дрезден қаласында қалпына келтірілген Фрауэнкирхе шіркеуінің салтанатты рәсімі өтті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қираған ғимарат арада 60 жыл өткенде қайтадан келушілерге есігін ашты.
Тарихи нысанды қалпына келтіруге түрлі елдердің азаматтары мен ұйымдары қолдау көрсетті. Шіркеудің қайта бой көтеруі мәдени мұраны сақтаудың және адамдардың ортақ мақсат үшін бірігуінің жарқын мысалы болды.
